Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Kops over de extreem lage gasvoorraden

Antwoord van Minister Van Veldhoven-van der Meer (Klimaat en Groene Groei) (ontvangen
2 juli 2026)

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht «Energietekort dreigt komende winter door extreem lage
gasvoorraad: huishoudens staan voor hogere energierekening»?1

Antwoord 1

Ja

Vraag 2

Hoe reageert u op de waarschuwingen van de Gasunie dat het vultempo van de gasvoorraden
zorgelijk laag is om voor komende winter huishoudens en bedrijven genoeg buffer te
bieden, dat het besluit over de aanleg van een strategische gasvoorraad te lang duurt
en dat er, kortom, meer urgentie moet komen om energietekorten en nog hogere energierekeningen
te voorkomen?

Antwoord 2

Ik zie de uitlatingen van Gasunie als een oprechte zorg. Ik deel de mening dat de
leveringszekerheid van gas moet worden geborgd tegen redelijke kosten. Daar is mijn
beleid, waarbij Gasunie een adviserende rol heeft, ook op gericht.

Vraag 3

Bent u ervan op de hoogte dat de Gasunie al in maart jl. waarschuwde «dat Nederland
onvoldoende is voorbereid op grote gastekorten» en opriep om een strategische gasvoorraad
op te bouwen?2 Wat hebt u sindsdien gedaan om het vullen van de voorraden en het aanleggen van een
strategische voorraad te versnellen?

Antwoord 3

De uitlatingen van Gasunie zijn mij bekend. Ik heb ervoor gezorgd dat EBN Capital
B.V. (hierna: EBN) vanaf april is begonnen met het injecteren van gas. EBN ligt op
schema om, indien nodig, 80 TWh gas op te slaan. Daarnaast treft EBN de voorbereidingen
voor het aanleggen van een strategische opslag (noodvoorraad) van 5 TWh in de PGI
Alkmaar. Zodoende kan EBN indien nodig omdat marktpartijen onvoldoende vullen driekwart
van het vuldoel voor komende winter voor haar rekening nemen. Hiermee zorgen we voor
voldoende gas deze winter. Daarnaast werk ik, samen met alle partijen, aan een brief
over strategisch gasbeleid om ervoor te zorgen dat we structureel voldoende gas achter
de hand hebben voor noodsituaties. Daarover voer ik ook gesprekken in Europa om te
voorkomen dat de Nederlandse belastingbetaler alleen voor hoge kosten opdraait, terwijl
de Europese Unie in de breedte van deze garantie zou kunnen profiteren.

Vraag 4

Op welke vulgraad verwacht u, met het huidige te lage tempo, in oktober uit te komen,
en wat zal dat doen met de leveringszekerheid en energieprijzen? Wat gaat u doen om
op een vulgraad van minimaal 80% uit te komen?

Antwoord 4

Het EU-vuldoel voor Nederland dit jaar bedraagt 74%, oftewel ca. 107 TWh tussen 1 oktober
en 1 december. Het nationale vuldoel voor Nederland op 1 november is 80%, oftewel
115 TWh. Beide zijn nog binnen bereik. Of deze doelen worden gehaald hangt ook samen
met hoeveel marktpartijen, die het eerst aan zet zijn bij het vullen, deze zomer opslaan.
De stappen die de overheid via EBN heeft gezet om de doelen te halen zijn toegelicht
in antwoord 3.

Vraag 5

Klopt het dat inkopers (commerciële bedrijven) weten dat Nederland vroeg of laat moet
vullen en daarom zo lang mogelijk wachten zodat het Rijk hen met een bonus verleidt
om de bergingen toch te vullen? Wat gaat u doen om deze opportunistische prikkel weg
te nemen en ervoor te zorgen dat de voorraden alsnog tijdig en voldoende worden gevuld?

Antwoord 5

Gasleveranciers hebben verplichtingen om te leveren in de winter en kiezen zelf hoe
ze dat doen, bijvoorbeeld door in te kopen via een handelsplaats, import van LNG,
via pijpleidingen of gebruik van gasopslagen. Zij moeten ook bij een zeer koude periode,
een periode met uitzonderlijk hoge vraag, of bij uitval van een installatie in staat
zijn om hun afnemers te beleveren. Hoe zij invulling geven aan die verplichtingen
is aan hen. Als partijen ervoor kiezen om geen gas op slaan, ontslaat hen dat niet
van hun leveringsverplichtingen. Mogelijk zullen zij wel tegen hoge(re) kosten moeten
inkopen op dat moment. Het Rijk zal geen «bonussen» verstrekken aan marktpartijen
om gasopslagen te vullen. Dat is overigens ook niet toegestaan vanwege staatssteunregels.

Vraag 6

Hoe reflecteert u op uw uitspraak om «samen met EBN te zoeken naar de balans tussen
leveringszekerheid voor volgende winter, het beperken van marktverstoring en kosten
zo laag mogelijk houden»? Deelt u de conclusie dat dit, tot dusverre, niet is gelukt?

Antwoord 6

Die mening deel ik niet. Het zoeken naar een balans tussen deze drie is gegeven de
huidige marktomstandigheden niet eenvoudig en vraagt continu monitoring en waar nodig
bijsturen. Dat zal ik deze zomer blijven doen.

Vraag 7

Hoe reageert u op het advies van hoogleraar Martien Visser om ondanks het prijsopdrukkende
effect de voorraden te vullen, omdat «de prijsgevolgen van te lege bergingen aan het
begin van de winter veel groter zijn»?

Antwoord 7

Ik herken dat de activiteiten van EBN prijs opdrukkende effecten kunnen hebben en
dat het tegelijkertijd nodig is om EBN als vulagent een rol te geven bij het vullen
van de bergingen indien marktpartijen onvoldoende vullen. Voor deze rol heb ik EBN
ruimte gegeven om maximaal 80 TWh aan gas op te slaan in de seizoensopslagen en te
starten met het aanleggen van een strategische opslag (tijdelijke noodvoorraad). Gasunie
Transport Services (GTS) raamde eerder de gemiddelde jaarlijkse behoefte aan seizoensflexibiliteit,
uitgaande van een gemiddeld temperatuurjaar, op 71 TWh.3

Vraag 8

Wat gaat u doen om verdere stijging van de energieprijzen te voorkomen? Sterker nog,
bent u bereid de btw op energie van 21% naar 9% én de energiebelasting te verlagen?

Antwoord 8

Het kabinet heeft dit voorjaar over een pakket aan maatregelen besloten om de gevolgen
van de hogere energieprijzen te beperken. Het eerstvolgende moment om eventuele koopkrachtmaatregelen
te presenteren is op Prinsjesdag, waarbij het kabinet altijd integraal weegt.