Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Van Oosterhout en De Hoop over tweerichtingsladen als oplossing voor netcongestie

Antwoord van Staatssecretaris Bertram (Infrastructuur en Waterstaat) en van Staatssecretaris
De Bat (Economische Zaken en Klimaat) (ontvangen 30 juni 2026).

Vraag 1

Bent u bekend met het project van Kia en Hyundai samen met Vattenfall om het voor
particuliere klanten met een elektrische auto mogelijk te maken elektriciteit aan
het net terug te leveren tijdens piekmomenten en daarmee geld te verdienen (tweerichtinngsladen)?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Bent u ermee bekend of andere automerken en/of elektriciteitsleveranciers een dergelijk
aanbod ontwikkelen in Nederland?

Antwoord 2

Ja. In Nederland hebben Renault en We Drive Solar een dergelijk aanbod al ontwikkeld.

Vraag 3

Is het elektriciteitsnet overal in Nederland klaar om tweerichtingsladen toe te staan?
Zo nee, wat moet er gebeuren opdat het net wel tweerichtingsladen toestaat?

Antwoord 3

Ja, maar tot nu toe alleen voor vaste combinaties van auto, laadpaal en energieleverancier.
Dit is conform de aansluitvoorwaarden zoals opgenomen in de Netcode Elektriciteit.
Op dit moment ontbreken in de Netcode Elektriciteit nog de gestandaardiseerde afspraken
die het mogelijk maken dat elk voertuig met elk laadpunt veilig en regulier aan het
net mag terugleveren. Deze barrière is opgelost in 2029 als de netbeheerders de nieuwe
Europese netcode voor teruglevering hebben geïmplementeerd. De verantwoordelijkheid
voor het elektriciteitsnet ligt bij de netbeheerders.

Vraag 4

Zult u ervoor zorgen dat de mogelijkheid tot tweerichtingsladen standaard is voorzien
in alle nieuwe wijken? Zo ja, hoe? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 4

Over het beschikbaar stellen van laadinfrastructuur in nieuwe wijken beslissen regionale
overheden. Vanuit het Rijk wordt via regelgeving gezorgd dat alle nieuwe laadpalen
vanaf 2027 voldoen aan de nieuwste Europese eisen omtrent bidirectioneel laden. Daarbij
is het van belang om te noemen dat op dit moment alleen vaste combinaties van laadpalen
en voertuigen kunnen terugleveren aan het net. Door de verdere ontwikkeling van open
standaarden op internationaal niveau wordt het richting 2030 mogelijk om met elke
laadpaal en elk voertuig terug te leveren aan het net. Het Ministerie van Infrastructuur
en Waterstaat werkt daarom nu al intensief aan de ontwikkeling van internationale
standaarden, bijvoorbeeld in samenwerking met de Europese Commissie. Verder hebben
mensen thuis een eigen keuze in de laadpaal en energieleverancier die zij kiezen.

Vraag 5

Welke andere maatregelen overweegt u om tweerichtingsladen aan te moedigen als deel
van de oplossing voor netcongestie? Kan dit voorwaardelijk worden gemaakt bij de aanleg
van nieuwe woonwijken of bedrijventerreinen?

Antwoord 5

In de routekaart bidirectioneel laden, die voor de zomer naar de Tweede Kamer wordt
gestuurd, identificeer ik meerdere uitdagingen en oplossingsrichtingen om bidirectioneel
laden op te schalen. Aanvullend op wat ik noem onder vraag 4, werk ik ook aan het
verbeteren van de businesscase voor bedrijven om te investeren in bidirectioneel laden.
Een aspect waar bij bidirectioneel laden nader naar moet worden gekeken betreft de
dubbele energiebelasting die in sommige gevallen van bidirectioneel laden kan optreden.
Hiervoor is het ten eerste van belang om meer ervaringen met geavanceerde meetinrichtingen
te verkrijgen. Ten tweede wil dit kabinet beter inzicht krijgen in de effecten van
dubbele energiebelasting. Op het moment dat het wegnemen van dubbele energiebelasting
technisch mogelijk zou worden kan dat inzicht worden gebruikt om te beoordelen of
de baten van het wegnemen van dubbele energiebelasting zouden opwegen tegen de lasten
voor huishoudens, bedrijven en energieleveranciers en een eventuele toename van de
uitvoeringscomplexiteit. Het kabinet zal de Kamer op de hoogte houden van de voortgang
en nieuwe inzichten omtrent deze verkenning. Daarnaast start vanaf 2027 een opschalingsprogramma
bidirectioneel laden waarbij de uitrol van bidirectionele laadinfrastructuur centraal
staat.

Ten aanzien van vraag twee geldt dat bidirectioneel laden pas op termijn via Europese
regelgeving voorwaardelijk wordt (zie vraag2. Op dit moment kunnen slechts enkele combinaties bidirectioneel laden. Ook hebben
consumenten thuis vrije keuze in hun laadpaal en voertuig.

Verder wordt voor de oplossing van netcongestie een techniekneutrale aanpak gehanteerd.
Vanuit het net bezien is namelijk geen voorkeur voor een bepaalde techniek die flexibiliteit
levert, het gaat om het flexibel vermogen. Hiervoor maakt een netbeheerder afwegingen
over de specifieke behoefte van het net in de locatie en tijd. Tweerichtingsladen
kan daar, net als andere apparaten met flexibel vermogen, aan bijdragen. Tegelijkertijd
wordt in het Landelijk Actieprogramma Netcongestie onder andere gewerkt aan proposities
voor vergoeding voor het leveren van flexibel vermogen.

Vraag 6

Hoe beoordeelt u de contractvorm waarbij de koper van een bepaald automerk vasthangt
aan één specifieke elektriciteitsleverancier?

Antwoord 6

Tot de verdere ontwikkeling van de open standaarden (verwachting 2030) is de huidige
contractvorm met een vaste combinatie van automerk en elektriciteitsleverancier de
eerste stap voor de introductie van tweerichtingsladen. Voor opschaling van tweerichtingsladen
is het noodzakelijk dat consumenten keuzevrijheid hebben. Om te voorkomen dat consumenten
vast zitten aan één combinatie, werkt IenW in internationaal verband aan de verdere
ontwikkeling van open standaarden en aan uniforme afspraken over de implementatie
van de standaarden. Dit is de basis voor het combineren van verschillende laadpunten,
voertuigen en energiecontracten. Het Ministerie van IenW vraagt continue aandacht
voor de uniforme implementatie van standaarden bij de Europese Commissie en de Verenigde
Naties en draagt actief bij aan de ontwikkeling van de open standaarden. Met internationale
afspraken over de implementatie van standaarden krijgen consumenten naar verwachting
vanaf 2030 keuzevrijheid in hun automerk en elektriciteitsleverancier om terug te
leveren aan het net.

Vraag 7

Is er bij dergelijke contractvormen een risico van marktconcentratie waarbij de leverancier
vervolgens de prijzen voor de klant kan verhogen aangezien klanten omwille van automerk
niet meer van leverancier kunnen veranderen willen ze nog toegang hebben tot tweerichtingsladen?

Antwoord 7

Ja. Vandaar dat wordt gewerkt aan het opstellen en implementeren van open standaarden
(zie vraag hiervoor).

Vraag 8

Hoe kunt u borgen dat klanten ondanks hun autokeuze toch nog een vrije keuze hebben
van elektriciteitsleverancier met behoud van de mogelijkheid tot tweerichtingsladen?

Antwoord 8

Om te voorkomen dat consumenten vast zitten aan één combinatie van automerk en elektriciteitsleverancier,
werkt IenW in internationaal verband aan de verdere ontwikkeling van open standaarden
en aan uniforme afspraken over de implementatie van de standaarden. Dit is de basis
voor het combineren van verschillende voertuigen, laadpunten en energiecontracten.
Met internationale afspraken over de implementatie van standaarden krijgen consumenten
naar verwachting vanaf 2030 keuzevrijheid in hun automerk en elektriciteitsleverancier
om terug te leveren aan het net.

Vraag 9

Kunt u deze vragen afzonderlijk beantwoorden?

Antwoord 9

Ja.