Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Westerveld over gemeenten die de Spreidingswet moeten uitvoeren
Vragen van het lid Westerveld (GroenLinks-PvdA) aan de Minister van Asiel en Migratie over gemeenten die de Spreidingswet moeten uitvoeren (ingezonden 5 juni 2026).
Antwoord van Minister Van den Brink (Asiel en Migratie) (ontvangen 29 juni 2026).
Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2025–2026, nr. 2380.
Vraag 1
Kent u het bericht «burgemeester van Maassluis steunt voornemen van eigen gemeente
om «nul» asielzoekers op te nemen niet en pleit voor solidariteit» en de brief van
de burgemeester van Maassluis «Reflectie coalitieakkoord»?1, 2
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Deelt u de mening van de burgemeester dat ten aanzien van het asielbeleid «het van
belang [is] om als gemeenten onderling solidair te zijn. Dat betekent dus gevolg geven
aan de spreidingswet»? Zo ja, waarom? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 2
Ja, gemeenten moeten uitvoering geven aan de wet. De actuele situatie in de asielopvang
laat eens te meer zien dat het belangrijk is dat gemeenten hun verantwoordelijkheid
nemen om opvang te realiseren en zich solidair tonen met de gemeenten die dit al doen.
Vraag 3
Deelt u de mening dat gemeenten uitvoering moeten geven aan de Spreidingswet en dat
het voornemen om geen opvangplekken voor asielzoekers te zullen gaan aanbieden in
strijd is met het doel van die wet? Zo ja, waarom? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 3
Ja. Gemeenten moeten uitvoering geven aan de Spreidingswet. De wet geeft gemeenten
de mogelijkheid om eerst met elkaar in gesprek te gaan aan de provinciale regietafel
(PRT) over de precieze invulling van de provinciale opgave. Het is aan gemeenten onderling
hoe zij hier invulling aan geven. De wet schrijft voor dat de provinciale opgave sluitend
moet zijn. Aan deze tafels deelnemen zonder bereidheid een bijdrage te leveren is
wat mij betreft niet aan de orde.
Vraag 4
Kent u meer signalen van gemeenten die in nieuwe coalitieakkoorden het voornemen hebben
opgenomen om geen opvangplekken voor asielzoekers te zullen gaan aanbieden? Zo ja,
hoeveel gemeenten zijn dit en om hoeveel potentieel niet te realiseren opvangplekken
gaat het?
Antwoord 4
Inmiddels hebben meerdere soortgelijke signalen ook mij bereikt. Ik ga echter niet
in op de specifieke casuïstiek. Als gemeenten niet voldoen aan hun wettelijke taak,
is het rijksbrede kader van interbestuurlijk toezicht van toepassing en zullen gemeenten
hierop worden aangesproken. Het ministerie is al in gesprek met een aantal van de
gemeenten die niet voldoen aan hun wettelijke taak.
Vraag 5
Deelt u de mening dat het voor het lokale draagvlak ten aanzien van het opnemen van
asielzoekers uiteindelijk beter is als gemeenten het aan de provinciale regietafels
onderling eens worden over de verdeling van provinciale opvangopgaven in plaats van
dat u die moet vaststellen of aanvullen? Zo ja, waarom? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 5
Ja, deze mening deel ik. De wet geeft expliciet de mogelijkheid dat gemeenten met
elkaar in gesprek gaan over hun opgaven. Deze afspraken landen in een provinciaal
verslag, dat de CvdK als voorzitter van de PRT bij mij indient. Als het provinciale
totaal sluitend is, zal ik het provinciale verslag overnemen in het verdeelbesluit.
Lokaal bestuur heeft meer inzicht in de lokale context en weet welke opvangmogelijkheden
daarbinnen mogelijk zijn. Ik raad de PRT’s dan ook aan om te komen tot een sluitend
provinciaal verslag, zodat zij zelf de regie behouden.
Vraag 6
Wat doet u om lokale bestuurders ten aanzien van het uitvoeren van de Spreidingswet
te ondersteunen?
Antwoord 6
Ik breng momenteel een bezoek aan alle PRT’s, waarbij ik ook in gesprek ga met bestuurders
over de invulling van de opgave. Daarnaast zijn er vanuit de Spreidingswet verschillende
bonusregelingen, waarop gemeenten aanspraak kunnen maken. Ook is het goed te benoemen
dat de VNG een ondersteuningsteam heeft opgericht, om gemeenten die een nieuwe opvanglocatie
openen te ondersteunen.
Ondertekenaars
G. van den Brink, minister van Asiel en Migratie