Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Dobbe over het bericht ‘VS wil meer NAVO-landen kernwapens laten huisvesten’

Antwoord van Minister Berendsen (Buitenlandse Zaken) en van Minister Yeşilgöz-Zegerius
(Defensie) (ontvangen 29 juni 2026)

Vraag 1

Wat is uw reactie op het bericht dat de VS onderzoekt om meer NAVO-landen Amerikaanse
kernwapens te laten stationeren?1

Antwoord 1

Het kabinet is niet bekend met een concreet Amerikaans voorstel en doet hier dus ook
geen verdere uitspraken over.

Wel is het, in het kader van de versterking van de geloofwaardigheid, effectiviteit
en veiligheid van de nucleaire en conventionele afschrikking van de NAVO, belangrijk
om te benadrukken dat er sinds 2014 wordt gesproken over de versterking van deze afschrikking.
Tijdens de NAVO Defence Ministers Meeting (DMM) van 18 juni jl. werd over de nucleaire dimensie gesproken in de zogenoemde
Nuclear Planning Group (NPG). Na afloop ging een korte verklaring uit waarin bevestigd wordt dat NAVO blijft
werken aan het versterken van de nucleaire afschrikkingsmissie om zijn veiligheidsbelangen
te bereiken.2 Nadere details van deze bijeenkomst worden in het openbaar niet gedeeld.

Zolang kernwapens bestaan in de wereld, blijft de NAVO een nucleaire alliantie en
blijft nucleaire afschrikking een essentiële rol spelen bij het behouden van strategisch
evenwicht en het voorkomen van de inzet van kernwapens.

Vraag 2

Met welke landen is de VS hierover in overleg?

Antwoord 2

Het kabinet doet geen mededelingen over bilaterale gesprekken van de VS. Zie daarnaast
ook het antwoord op vraag 1.

Vraag 3

Klopt het dat President Trump in zijn eentje kan besluiten tot inzet van deze kernwapens?
Zo ja, wat is de reactie van het kabinet daarop?

Antwoord 3

Besluitvorming over de nucleaire afschrikking van de NAVO vindt plaats in de NPG,
de Nuclear Planning Group, en gebeurt op basis van consensus.3

We doen geen uitspraken over de details van besluitvorming over de inzet van nucleaire
wapens binnen de NAVO. Dit heeft te maken met veiligheidsoverwegingen.

Vraag 4

Kunt u bevestigen dat tactische kernwapens bedoeld zijn voor inzet in Europa? Zo ja,
wat voor gevolgen heeft dat van eventuele offensieve en defensieve inzet in Europa?
Zo nee, welk doel hebben deze kernwapens dan?

Antwoord 4

Het fundamentele doel van de nucleaire capaciteit van de NAVO is om de vrede te bewaren,
dwang te voorkomen en agressie af te schrikken. Nucleaire wapens kunnen overal ter
wereld worden ingezet. Het afschrikkingsbeleid van de NAVO is erop gericht dat kernwapens
nooit hoeven worden ingezet.

Vraag 5

In hoeverre is dit in lijn met het Non-Proliferatie Verdrag?

Antwoord 5

In meer algemene zin, en dus niet verbonden aan deze specifieke vraag, geldt dat de
zogeheten nuclear sharing arrangements binnen de NAVO reeds decennia bestaan en volledig in lijn zijn met het Non-proliferatie
Verdrag (NPV).4 Ze waren onderdeel van de onderhandelingen over het NPV en geen van de verdragspartijen
heeft formeel bezwaar aangetekend tegen de afspraken bij de ondertekening van het
verdrag in 1968, de inwerkingtreding in 1970 of in de decennia daarna. Kernwapens
op het grondgebied van NAVO-bondgenoten blijven te allen tijde onder de nationale
controle van een kernwapenstaat.

Vraag 6

Wat is de positie van het kabinet op dit mogelijke voorstel? Hoe verhoudt dit zich
tot het nucleaire samenwerkingsprogramma met Frankrijk?

Antwoord 6

Zie ook het antwoord op vraag 1. Voor de samenwerking met Frankrijk verwijs ik u naar
de brief d.d. 2 maart jl. (Kamerstuk 33 279-40).

Vraag 7

Is het stationeren van extra kernwapens in Europese landen een bilaterale aangelegenheid
of NAVO-beleid?

Antwoord 7

Juridisch bindende afspraken over eventuele stationering van kernwapens in een land
bestaan uit een combinatie van bilaterale en multilaterale afspraken. Op grond van
bondgenootschappelijke afspraken kunnen geen mededelingen worden gedaan over eventuele
bilaterale of multilaterale overeenkomsten die verband houden met de kernwapentaak
van Nederland in het kader van de bondgenootschappelijke verdediging.

Vraag 8

Wat is uw perspectief op het scenario waarin meer Europese landen Amerikaanse kernwapens
stationeren, terwijl de ambitie is om militair minder afhankelijk te worden van Amerika?

Antwoord 8

De Amerikaanse nucleaire paraplu, waar de nuclear sharing arrangements een onderdeel van zijn, is een essentieel en onmisbaar onderdeel van NAVO’s afschrikking
en verdediging. Het kabinet is van mening dat de versterking van NAVO’s nucleaire
afschrikking essentieel is voor de veiligheid binnen het NAVO verdragsgebied. We doen
geen uitspraken over de details van besluitvorming over de inzet van nucleaire wapens
binnen de NAVO. Dit heeft te maken met veiligheidsoverwegingen.

Vraag 9

Welke tegenmaatregelen verwacht het kabinet vanuit Rusland als de VS hiertoe over
gaat? Wat betekent dit voor de veiligheid van Europa?

Antwoord 9

Zie het antwoord op vraag 1. Het kabinet is niet bekend met een concreet Amerikaans
voorstel en doet hier dus ook geen verdere uitspraken over. Het nucleaire beleid van
de NAVO is gericht op de afschrikking van Rusland.

Vraag 10

Denkt u dat het stationeren van kernwapens dicht bij de Russische grens bijdraagt
aan de-escalatie en een diplomatieke oplossing voor de oorlog in Oekraïne? Zo nee,
wat gaat u daaraan doen? Zo ja, waarom?

Antwoord 10

Zie het antwoord op vraag 9.

Vraag 11

Bent u bereid dit onderwerp te agenderen voor de aanstaande NAVO-top? Zo nee, waarom
niet?

Antwoord 11

NAVO’s nucleaire afschrikking stond reeds op de agenda van de Defence Ministers Meeting(DMM) van 18 juni jl. Zie het antwoord op vraag 1.

Vraag 12

Wilt u deze vragen beantwoorden voorafgaand aan Debat over de Europese top op 16 juni?

Antwoord 12

De vragen zijn zo spoedig mogelijk beantwoord.