Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid De Roon over VN Speciaal Rapporteurs

Antwoord van Minister Berendsen (Buitenlandse Zaken) (ontvangen 25 juni 2026)

Vraag 1

Heeft u kennisgenomen van het vernietigend onderzoeksrapport (1) inzake de objectiviteit
van UN special rapporteurs?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2 t/m 4

Wilt u puntsgewijs en gedocumenteerd aangeven in hoeverre u de kritiekpunten uit het
rapport herkent en beoordeelt?

Wilt u puntsgewijs en onderbouwd aangeven wat u vindt van alle aanbevelingen van het
rapport?

Wat is, gespecificeerd per rapport van de genoemde UN special rapporteurs, uw oordeel
over de waarde van elk van die rapporten? Welke reserves heeft u over ieder individueel
rapport?

Antwoord 2 t/m 4

Het kabinet beoordeelt rapportages van Speciale Rapporteurs op hun inhoudelijke merites
en beziet deze steeds in samenhang met andere beschikbare bronnen, waaronder rapportages
van VN-organisaties, internationale onderzoekscommissies en maatschappelijke organisaties.
Het kabinet ziet daarom geen aanleiding om generieke uitspraken te doen over de waarde
van alle rapporten van de in de UN Watch-rapport genoemde Speciaal Rapporteurs. Gezien de uiteenlopende onderwerpen en omvang
van de betrokken rapporten is het niet mogelijk op al deze rapporten en aanbevelingen
apart in te gaan.

VN Speciaal Rapporteurs worden gemandateerd door de VN Mensenrechtenraad om onafhankelijk
toezicht te houden op mensenrechtenkwesties wereldwijd. Hoewel het kabinet soms kritisch
is op uitspraken van enkele individuele Speciaal Rapporteurs, hecht het kabinet veel
belang aan het systeem van onafhankelijke Speciaal Rapporteurs. De werkzaamheden van
Speciaal Rapporteurs leveren in veel gevallen een waardevolle bijdrage aan internationale
aandacht voor mensenrechtenschendingen. Speciaal Rapporteurs dragen ook vaak bij aan
de ontwikkeling van internationale mensenrechtenstandaarden.

Speciaal Rapporteurs dienen te handelen overeenkomstig de vereisten van onafhankelijkheid,
objectiviteit, integriteit en deskundigheid zoals vastgelegd in de relevante VN gedragscode.2 Indien sprake is van mogelijke schendingen van de gedragscode zijn daarvoor binnen
het VN-systeem specifieke procedures ingericht.

Vraag 5

Welke acties gaat u ondernemen naar aanleiding van het rapport van UNWatch?

Antwoord 5

Het kabinet ziet in het rapport geen aanleiding om het Nederlandse uitgangspunt ten
aanzien van Speciaal Rapporteurs fundamenteel te wijzigen. Nederland zal zich blijven
inzetten voor een effectief en onafhankelijk systeem van Speciaal Rapporteurs en zal
daarbij het belang van objectiviteit, integriteit en naleving van de gedragscode blijven
benadrukken. Indien het kabinet het nodig acht zal het in gesprek gaan met Speciaal
Rapporteurs om eventuele zorgen over te brengen.