Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Wiersma over de continuïteit van huisartsenzorg op de Friese Waddeneilanden

Antwoord van Minister Hermans (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) (ontvangen 24 juni
2026).

Vraag 1

Heeft u net als de indiener signalen ontvangen dat de continuïteit van de huisartsenzorg
op de Friese Waddeneilanden onder druk staat doordat er geen structurele vergoeding
bestaat voor de beschikbaarheid tijdens avond-, nacht- en weekenddiensten (ANW)?

Antwoord 1

VWS heeft navraag gedaan bij betrokken partijen en ben ervan op de hoogte dat er uitdagingen
zijn bij het organiseren van de huisartsenzorg tijdens avond-, nacht- en weekenduren
op de (Friese) Waddeneilanden. Het is bekend dat praktijkhouders zelf aangeven dat
de vergoeding voor (bereikbaarheid tijdens) ANW-diensten hier een van de oorzaken
van is.

Het is de inzet van het kabinet dat de continuïteit en kwaliteit van huisartsenzorg
overal in Nederland, en dus ook op de (Friese) Waddeneilanden, gewaarborgd moet blijven,
ook op de lange termijn. In lijn met afspraken uit het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord
(AZWA) zet het kabinet erop in dat huisartsen, regionale huisartsenorganisaties en
zorgverzekeraars in elke regio afspraken maken over continuïteit van huisartsenzorg.
Uitkomst van deze afspraken kan zijn dat de preferente zorgverzekeraar naast de reguliere
vergoeding van huisartsenzorg ook gericht financieel maatwerk biedt in een bepaalde
regio of situatie. De bekostiging biedt hier ruimte voor.

Vraag 2

Deelt u de opvatting dat de situatie op de Friese Waddeneilanden wezenlijk verschilt
van die op het vasteland, omdat patiënten niet eenvoudig kunnen uitwijken naar een
huisartsenpost, spoedeisende hulp of andere vormen van vervolgzorg? Zo nee, waarom
niet?

Antwoord 2

Ja, zowel partijen uit de regio als de NZa en LHV geven aan dat huisartsen op de (Friese)
Waddeneilanden breed worden ingezet, breder dan de gemiddelde huisarts in Nederland.
Vanwege de door de Kamerleden genoemde factoren vraagt huisartsenzorg op de (Friese)
Waddeneilanden om maatwerk.

Vraag 3

Bent u ermee bekend dat huisartsen op de Friese Waddeneilanden naast reguliere huisartsenzorg
vaak ook taken verrichten op het gebied van spoedzorg, radiologie, traumatologie,
apotheekzorg en op sommige eilanden zelfs verloskunde?

Antwoord 3

Ja, zowel partijen uit de regio als landelijke partijen geven aan dat huisartsen op
de (Friese) Waddeneilanden breed worden ingezet, breder dan de gemiddelde huisarts
in Nederland.

Vraag 4

Hoe beoordeelt u het feit dat huisartsen op de Friese Waddeneilanden tijdens ANW-diensten
uitsluitend worden vergoed voor daadwerkelijk geleverde consulten en verrichtingen,
terwijl zij gedurende die gehele periode beschikbaar en inzetbaar moeten zijn voor
spoedzorg?

Antwoord 4

Het klopt dat de ANW-huisartsenzorg op de (Friese) Waddeneilanden anders is georganiseerd
dan op de meeste plekken op het vasteland en dat hiervoor ook een andere wijze van
bekostigen geldt. In de meeste regio’s wordt de ANW-zorg verzorgd via een Huisartsendienstenstructuur
(HDS), waarin huisartsen gezamenlijk de avond-, nacht- en weekendzorg organiseren
vanuit een of meer huisartsenposten. Op de (Friese) Waddeneilanden ontbreekt deze
structuur en zijn geen huisartsenposten gevestigd. In het geval van ANW-zorg die buiten
een HDS wordt georganiseerd, zoals op de Waddeneilanden, gelden door de NZa vastgestelde
prestaties en tarieven voor ANW-verrichtingen buiten de HDS.

Vraag 5

Deelt u de zorg dat het ontbreken van een vergoeding voor beschikbaarheid en bereikbaarheid
het voeren van een huisartsenpraktijk op de Friese Waddeneilanden minder aantrekkelijk
maakt en daarmee een risico vormt voor de continuïteit van zorg voor zowel inwoners
als bezoekers van de eilanden? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 5

Zoals afgesproken in het AZWA, is het aan huisartsen en zorgverzekeraars om samen
tot plannen te komen voor continuïteit van huisartsenzorg in een regio. Bij uitstek
op de (Friese) Waddeneilanden vraagt dat om maatwerk. De afspraak in het AZWA is dan
ook dat zorgverzekeraars financieel maatwerk bieden in regio’s waar de toegankelijkheid
van huisartsenzorg nu of in de toekomst in gevaar dreigt te komen. In algemene zin
is het daarvoor wel van belang dat huisartsen transparant zijn over de financiële
knelpunten waarvoor zij maatwerk behoeven, zodat verzekeraars passende en doelmatige
financiering kunnen organiseren. De bekostigingssystematiek biedt zorgverzekeraars
de ruimte om het benodigde maatwerk te bieden en de preferente zorgverzekeraar heeft
mij aangegeven dat dat in dit geval ook gebeurt. Het is mij bekend dat dat nog niet
tot tevredenheid van alle betrokken partijen is, maar het is in principe aan partijen
zelf om daar uit te komen. De NZa houdt hierbij toezicht op de zorgplicht van de zorgverzekeraar.

Vraag 6

Acht u het op de langere termijn houdbaar dat een zeer beperkte groep huisartsen verantwoordelijk
is voor een groot aantal ANW-diensten per jaar, terwijl de werkdruk hoog is en het
door de gebrekkige financiering van deze diensten steeds moeilijker wordt om waarnemers
en huisartsen in dienstverband te vinden en te behouden?

Antwoord 6

Zoals aangegeven in antwoord op vraag 5, zet het kabinet in op continuïteit van huisartsenzorg
in elke regio en is het aan huisartsen en zorgverzekeraars om samen tot plannen te
komen voor continuïteit van huisartsenzorg in een regio. De bekostigingssystematiek
biedt zorgverzekeraars de ruimte om het benodigde maatwerk te bieden en zij hebben
mij aangegeven dat dat in dit geval ook gebeurt. Het is mij bekend dat dat nog niet
tot tevredenheid van alle betrokken partijen is, maar het is in principe aan partijen
zelf om daar uit te komen. De NZa houdt hierbij toezicht op de zorgplicht van de zorgverzekeraar.

Vraag 7

Welke mogelijkheden ziet u om, samen met de Nederlandse Zorgautoriteit en zorgverzekeraars,
te komen tot een structurele oplossing waarbij de bijzondere omstandigheden van de
Friese Waddeneilanden worden meegewogen en ook de beschikbaarheid van huisartsenzorg
tijdens ANW-diensten passend wordt bekostigd?

Antwoord 7

Zoals aangegeven in antwoord op vraag 5 en 6, is het aan huisartsen en zorgverzekeraars
om samen tot plannen te komen voor continuïteit van huisartsenzorg in een regio. De
bekostigingssystematiek biedt preferente zorgverzekeraars de ruimte om het benodigde
maatwerk te bieden en zij hebben mij aangegeven dat dat in dit geval ook gebeurt.
Het is mij bekend dat dat nog niet tot tevredenheid van alle betrokken partijen is,
maar het is in principe aan partijen zelf om daar uit te komen. De NZa houdt hierbij
toezicht op de zorgplicht van de zorgverzekeraar.

Vraag 8

Bent u bereid hierover op korte termijn in gesprek te gaan met de betrokken huisartsenpraktijken,
de Nederlandse Zorgautoriteit en de zorgverzekeraar, en de Kamer te informeren over
de uitkomsten daarvan? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 8

Het is, zoals in het antwoord op vraag 5, 6 en 7 aangegeven, aan partijen zelf om
vanuit hun rollen en verantwoordelijkheden de hen toegereikte instrumenten in te zetten
om de continuïteit van huisartsenzorg op de (Friese) Waddeneilanden te borgen.

Vraag 9

Kunt u deze vragen beantwoorden voorafgaand aan het tweeminutendebat Eerstelijnszorg?

Antwoord 9

Ja.