Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Dekker over de eis van president Zelensky tot volledig EU-lidmaatschap van Oekraïne

Antwoord van Minister Berendsen (Buitenlandse Zaken) (ontvangen 22 juni 2026).

Vraag 1

Bent u bekend met de eis van president Zelensky dat Oekraïne volledig lidmaatschap
van de Europese Unie (EU) wenst, inclusief stemrecht en vetorecht, en dat hij een
tijdelijke tussenvorm, zoals voorgesteld door bondskanselier, Merz afwijst?

Antwoord 1

Ik heb kennisgenomen van publieke uitingen door president Zelensky waarin hij het
belang van volwaardig EU-lidmaatschap van Oekraïne benadrukt.

Vraag 2

Wat is uw oordeel over deze eis van president Zelensky?

Antwoord 2

Het kabinet ondersteunt Oekraïne op het onomkeerbare pad richting toekomstig EU-lidmaatschap,
zonder daarbij afbreuk te doen aan de voorwaarden voor EU-toetreding. Het kabinet
is voorstander van het vaart maken in het reguliere, op verdiensten gebaseerde, toetredingsproces.
De Kamerbrief EU-uitbreiding, waarborgen en de Toekomst van Europa die uw Kamer 9 juni
jl. ontving, bevat nadere informatie over de kabinetsinzet.1

Vraag 3 t/m 6

Deelt u de opvatting dat volwaardig EU-lidmaatschap voor een land, dat zich in een
actief gewapend conflict bevindt, onwenselijk is?

Indien het antwoord op de voorgaande vraag negatief luidt, kunt u toelichten waarom
u het verlenen van volledig lidmaatschap – inclusief stemrecht en vetorecht – aan
een land in een gewapend conflict verantwoord acht?

Erkent u dat een land in een actief gewapend conflict met stemrecht en vetorecht in
de Raad van de Europese Unie besluiten kan beïnvloeden, die direct raken aan het eigen
conflict?

Acht u dit wenselijk voor de integriteit van de Europese besluitvorming?

Antwoord 3 t/m 6

Oekraïne bevindt zich op een onomkeerbaar pad naar EU-lidmaatschap. Het kabinet is
voorstander van het vaart maken in het reguliere, op verdiensten gebaseerde, toetredingsproces,
en ondersteunt Oekraïne daarbij. Oekraïne vindt zich nog in een vroege fase van het
toetredingsproces en heeft nog veel stappen zetten op de weg naar volwaardig lidmaatschap.
Het kabinet loopt niet vooruit op de ontwikkelingen in de Russische agressieoorlog
tegen Oekraïne en een eventueel vredesakkoord.

Vraag 7

Kunt u toelichten welke van de criteria van Kopenhagen Oekraïne op dit moment aantoonbaar
vervult en welke nog niet?

Antwoord 7

De kabinetsappreciatie van het uitbreidingspakket 2025 van de Europese Commissie bevat
een overzicht van de voortgang die Oekraïne heeft gemaakt met hervormingen, alsook
de aandachtspunten.2 Zoals gebruikelijk, zal Uw Kamer ook dit jaar een appreciatie ontvangen van de Commissie
mededeling over EU-uitbreiding, inclusief het landenrapport over Oekraïne.

Vraag 8

Erkent u dat een volwaardig EU-lidmaatschap van Oekraïne vergaande budgettaire gevolgen
heeft voor de Nederlandse afdracht aan de EU?

Antwoord 8

Bij EU-uitbreiding kan het Meerjarig Financieel Kader (MFK) tussentijds worden herzien.
Er zal dan opnieuw gekeken worden naar de EU-begroting en de afdrachten van lidstaten
daaraan. Het effect op de EU-begroting als gevolg van toetreding is van veel factoren
afhankelijk. Dat geldt bijvoorbeeld voor het moment van toetreding, de mate van infasering
en ingroeipaden in het MFK.

Vraag 9

Indien het antwoord op de voorgaande vraag bevestigend luidt, kunt u een raming geven
van de verwachte meerkosten voor Nederland op korte en middellange termijn?

Antwoord 9

Zie het antwoord op vraag 8.

Vraag 10

Bent u bereid de Kamer te informeren over de mogelijkheden en voorwaarden waaronder
Nederland zijn EU-lidmaatschap kan herzien of beëindigen, mede in het licht van de
voorgenomen uitbreiding met Oekraïne?

Antwoord 10

Voor terugtrekking uit de EU bestaat een procedure, opgenomen in artikel 50 van het
EU-Verdrag.

Vraag 11

Indien het antwoord op de voorgaande vraag negatief luidt, kunt u toelichten waarom
u de Kamer deze informatie ontzegt?

Antwoord 11

Zie het antwoord op vraag 10.

Vraag 12

Hoe beoordeelt u het voorstel om Oekraïne volwaardig lidmaatschap te verlenen in ruil
voor het omzetten van de Nederlandse associatiestatus naar een tijdelijke tussenvorm
met behoud van handelsprivileges?

Antwoord 12

Er is geen sprake van bovengenoemd voorstel.