Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Van Eijk over het artikel 'Nieuwe Bulgarenfraude nog groter dan gedacht: met eerst geld en controle achteraf blijft Belastingdienst kwetsbaar voor zwendel'

Antwoord van Staatssecretaris Eerenberg (Financiën) (ontvangen 11 juni 2026).

Vraag 1

Heeft u kennisgenomen van het bericht over een nieuwe grootschalige Bulgarenfraude
waarbij criminelen opnieuw misbruik zouden maken van Belastingen en toeslagen en gebrekkige
controles bij de Belastingdienst?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Deelt u de opvatting dat de overheid fraude daadkrachtig moet aanpakken en dat georganiseerde
fraudeurs geen ruimte mogen krijgen om misbruik te maken van publiek geld?

Antwoord 2

Ja.

Vraag 3

Hoe verklaart u dat Nederland, ondanks de lessen uit eerdere fraudezaken, opnieuw
kwetsbaar blijkt voor georganiseerde fraude?

Antwoord 3

In mijn brief van 18 mei 2026 heb ik uw Kamer geïnformeerd over een patroon dat de
Belastingdienst heeft geconstateerd van aangiften, verzoeken en bezwaren (hierna aanvragen)
in de inkomensheffingen die onregelmatigheden bevatten. Ook heb ik in deze brief aangegeven
dat er sprake lijkt te zijn van personen die zich in georganiseerd verband melden
voor een DigiD.2

De Belastingdienst is een project gestart om meer inzicht te krijgen in de problematiek,
de omvang ervan en een uitvoerbare aanpak in gang te zetten, met de juiste waarborgen.
Daaruit moet ook meer duidelijk worden over de opzet en organisatie achter dit patroon.
Ik streef ernaar snel meer duidelijkheid te bieden over dit patroon en de vervolgacties
en zal uw Kamer daarover periodiek informeren in de stand-van-zakenbrief Belastingdienst.
Daarbij zal ik ook ingaan op de belangrijkste lessen uit eerdere fraudezaken.

Vraag 4

In hoeveel gevallen is de afgelopen vijf jaar sprake geweest van vermoedens van georganiseerde
fraude met belastingen of toeslagen? Hoeveel geldbedragen zijn hiermee gemoeid?

Antwoord 4

De Belastingdienst heeft de afgelopen jaren prioriteit gegeven aan de aanpak van (vermoedelijke)
BTW-netwerkfraude, BTW-carrouselfraude, verschillende vormen van verhuld vermogen
en BPM-fraude. Over de keuzes voor onderzoek naar en aanpak van fenomenen informeer
ik de Tweede Kamer middels het jaarplan van de Belastingdienst. De resultaten van
de aanpak leest u terug in de jaarrapportages van de Belastingdienst. Voor BTW-carrouselfraude,
die per definitie in georganiseerd verband plaatsvindt, worden onder meer het aantal
meldingen conform AAFD-protocol en het correctieresultaat uit toezicht gerapporteerd:

2022

2023

2024

2025

Correctieresultaat

€ 50 mln.

€ 142 mln.

€ 58 mln.

€ 78 mln.

Vanwege het inherent verhulde karakter van fraude kan ik geen onderbouwde uitspraak
doen over de grootte van het totale fiscale nadeel. Voor Toeslagen geldt daarnaast
dat het intensieve toezicht, in lijn met de aangenomen motie Van Eijk,3 pas recent is opgestart, waardoor voor Toeslagen nog geen actueel beeld te vormen
is over de omvang van eventuele georganiseerde fraude in de afgelopen vijf jaar.

Vraag 5

Is er volgens u binnen de Belastingdienst en betrokken uitvoeringsinstanties sprake
van terughoudendheid of verlegenheid om stevig op te treden tegen fraude uit angst
om fouten te maken richting burgers?

Antwoord 5

Nee, terughoudendheid en verlegenheid zie ik niet bij de Belastingdienst en Toeslagen.
Wel zie ik dat er meer aandacht in deze organisaties is voor de juiste toepassing
van wet- en regelgeving, waaronder de AVG. Dit betekent ook dat er soms voorzichtiger
en zorgvuldiger wordt geopereerd. Na de Toeslagenaffaire, de Parlementaire ondervragingscommissie
Kinderopvangtoeslag en het stopzetten van de Fraude Signalering Voorziening (FSV)
is er veel is veranderd in de werkwijze van Dienst Toeslagen en de Belastingdienst.
Processen zijn of worden waar zij nog niet volledig voldeden aan wet- en regelgeving
in snel tempo aangepast. Hier stuurt de Belastingdienst ook op via de Meerjarenstrategie
Belastingdienst 2026–2030.

Dit heeft ook gevolgen gehad voor het intensieve toezicht en de fraudebestrijding.
Zo heeft het proces van meldingen van mogelijke niet-compliantie na het stopzetten
van FSV langere tijd stilgelegen, net als het intensieve toezicht voor Toeslagen.
Het perspectief van burgers en bedrijven is meer dan daarvoor centraal komen te staan
in het werk van de Belastingdienst. Medewerkers zijn zich er nu meer van bewust wat
de gevolgen kunnen zijn van het ingrijpen van de overheid.

Vraag 6

Welke concrete maatregelen neemt u momenteel om fraude eerder te signaleren en frauduleuze
aanvragen direct te blokkeren voordat uitbetaling plaatsvindt?

Antwoord 6

In de Kamerbrief die ik op 18 mei 2026 aan de Tweede Kamer stuurde heb ik de maatregelen
voor personen die bij dit patroon betrokken zijn uiteen gezet.

– De Belastingdienst legt beslag op de betrokken rekeningen die door de bank zijn bevroren.

– Toekomstige betalingen aan betrokken personen zijn stopgezet.

– Dienst Toeslagen onderzoekt eerst de rechtmatigheid van uit te keren toeslagen voor
betrokken personen, alvorens tot betaling over te gaan.

Daarnaast worden aanvullende maatregelen onderzocht. U kunt hierbij denken aan een
aanscherping van selectieregels bij beoordeling van aanvragen inkomensheffingen. Het
bestrijden van fraude is een belangrijk onderdeel van de handhavingsactiviteiten die
de Belastingdienst en Dienst Toeslagen uitvoeren binnen de Uitvoerings- en Handhavingsstrategie
(UHS) en de Handhavingsstrategie Dienst Toeslagen. Hier ga ik in het antwoord op de
vragen 12 en 13 nader op in.

Vraag 7

Bent u bereid om risicogerichte controles (intensief toezicht) voorafgaand aan uitbetaling
uit te breiden, zodat evident verdachte aanvragen sneller kunnen worden tegengehouden?

Antwoord 7

Zoals aangegeven is de Belastingdienst een project gestart met als doel inzicht te
krijgen in de aard en omvang van de problematiek, om op basis daarvan een uitvoerbare
aanpak in gang te zetten. Diverse onderdelen van de Belastingdienst en Dienst Toeslagen
onderzoeken het patroon. Daarbij wordt een aanscherping van de selectieregels in het
aanvraagproces Inkomensheffingen beschouwd, wordt onderzocht hoe onregelmatigheden
als deze in de toekomst kunnen worden voorkomen en welke aanvullende maatregelen verder
moeten worden genomen.

Vraag 8

Hoe zorgt u ervoor dat georganiseerde fraudeurs hard worden aangepakt, terwijl tegelijkertijd
goedwillende burgers zorgvuldig en rechtvaardig worden behandeld?

Antwoord 8

Ik sta voor een zorgvuldige en rechtvaardige behandeling van burgers en ondernemers.
In de behandeling van aanvragen, die grotendeels geautomatiseerd afgehandeld worden
door de Belastingdienst, moet een balans gevonden worden. Maatregelen moeten een zo
beperkt mogelijk effect op goedwillende burgers hebben en tegelijk onterechte uitbetalingen
zoveel mogelijk voorkomen. Om invulling te geven aan de zorgvuldigheid, kan de Belastingdienst
in bepaalde gevallen eerst een vragenbrief sturen als er een aanvraag wordt gedaan
die mogelijk onregelmatigheden bevat, waarna de aanvrager de mogelijkheid heeft om
die aanvraag toe te lichten. Bij afwijzing van een aanvraag kan daartegen bezwaar
worden gemaakt, zodat eventuele fouten hersteld kunnen worden. Mochten onjuiste aanvragen
toch tot betaling zijn gekomen, dan probeert de Belastingdienst dat bedrag terug te
vorderen.

Ook wordt gewerkt aan een gezamenlijke aanpak met ketenpartners. Zo heeft een bank
door het bevriezen van rekeningen het wegvloeien van publiek geld weten te voorkomen
en worden maatregelen in samenspraak met Logius onderzocht. Over de strafrechtelijke
kant en de inzet van de FIOD, gaat het Openbaar Ministerie (OM).

Vraag 9

Welke concrete stappen onderneemt u in deze casus om het gestolen geld terug te krijgen?

Antwoord 9

Er wordt beslag gelegd op de rekeningen die door een bank zijn bevroren. Dit bedraagt
circa € 2,3 miljoen. Op basis van eerdere ervaringen in soortgelijke en omvangrijke
fraudezaken verwacht de Belastingdienst dat de resterende € 4,4 mln. waarschijnlijk
als oninbaar beschouwd moet worden. Deze bedragen zijn, na uitkering, overgemaakt
naar buitenlandse bankrekeningnummers, contant opgenomen of omgezet in crypto valuta.
De Belastingdienst onderzoekt welke vervolgstappen mogelijk zijn met betrekking tot
de invordering.

Vraag 10

Heeft u aangifte gedaan tegen de praktijken van deze criminele Bulgaarse groep of
bent u voornemens dat te doen? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 10

De Belastingdienst is nu als fiscale toezichthouder aan zet om onderzoek te doen naar
dit patroon. Op basis van het Protocol aanmelding en afdoening van fiscale delicten
en delicten op het gebied van douane en toeslagen kan de Belastingdienst signalen
van mogelijke belastingfraude aan de FIOD en het Openbaar Ministerie melden.4 In dit protocol zijn aanmeldings- en wegingscriteria opgenomen om te bepalen of een
vermoeden van belastingfraude kwalificeert voor strafrechtelijke vervolging. Na een
dergelijke melding kan de FIOD onder het gezag van het OM een strafrechtelijk onderzoek
starten. Over individuele meldingen conform het Protocol wordt geen mededeling gedaan.

Vraag 11

Bent u bereid in overleg te treden met uw Bulgaarse evenknie om deze kwestie te bespreken,
daar het ook niet de eerste keer is dat dit met Bulgaarse ingezetenen gebeurt?

Antwoord 11

Zoals ik schreef in mijn brief van 18 mei 2026, wordt het patroon op dit moment nog
verder onderzocht. Als ik meer duidelijkheid heb over wat er aan de hand is, dan informeer
ik de Tweede Kamer daarover. Ik zal de Tweede Kamer dan ook informeren of ik meerwaarde
zie in een overleg met Bulgarije.

Vraag 12 en 13

Welke aanvullende maatregelen bent u bereid te nemen om te voorkomen dat belastinggeld
opnieuw op grote schaal in handen valt van fraudeurs?

Kan de Kamer vóór de zomer een plan van aanpak ontvangen met concrete voorstellen
om georganiseerde belasting- en toeslagen fraude daadkrachtiger te bestrijden?

Antwoord 12 en 13

Zoals ik in mijn brief van 18 mei 2026 heb aangegeven is in dit specifieke geval een
project gestart waarin diverse onderdelen van de Belastingdienst deelnemen. Het doel
van het project is inzicht te krijgen in de problematiek, de omvang ervan en een uitvoerbare
aanpak in gang te zetten, met de juiste waarborgen. Zo wordt een aanscherping van
de selectieregels in het aanvraagproces Inkomensheffingen onderzocht. De Belastingdienst
zal uiteraard zorgvuldigheid betrachten in de te nemen maatregelen om zoveel mogelijk
te voorkomen dat goedwillende burgers hierdoor worden benadeeld. Daarnaast wordt zoals
hiervoor genoemd, gewerkt aan een aanpak met ketenpartners om fraude zoveel mogelijk
te voorkomen.

In algemene zin merk ik op dat het bestrijden van fraude een belangrijk onderdeel
is van de handhavingsactiviteiten die de Belastingdienst en Dienst Toeslagen uitvoeren
binnen de UHS en de Handhavingsstrategie Dienst Toeslagen. De strategie is erop gericht
om het gedrag van belastingplichtigen zo te beïnvloeden dat zij structureel uit zichzelf
hun fiscale verplichtingen nakomen. En daar waar belastingplichtigen regels bewust
niet willen naleven dwingt de belastingdienst naleving af. De aanpak van georganiseerde
belastingfraude maakt onderdeel uit van de UHS en vraagt om een doorlopende inzet
en voortdurende aanpassing van maatregelen aan nieuwe fraudefenomenen en patronen.
Om die reden ligt een afzonderlijk plan van aanpak voor het bestrijden van georganiseerde
belasting- en toeslagfraude op dit moment niet voor de hand. Uw Kamer wordt, zoals
gebruikelijk, geïnformeerd over relevante ontwikkelingen, zoals ik ook heb gedaan
in mijn brief van 18 mei 2026.