Mededeling (uitstel antwoord) : Uitstel beantwoording vragen van het lid De Vos over de prijsstijgingen van kunstmest als gevolg van de sluiting van de Straat van Hormuz

Mededeling van Minister Van Essen (Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur)
(ontvangen 3 juni 2026).

Vraag 1

Bent u bekend met het artikel in het AD van 5 april 2026, getiteld «Raakt Iran-oorlog
ook productie kunstmest en ons voedsel? «Het kan nijpend worden»»?1

Vraag 2

Bent u bekend met het artikel van RTV Noord van 17 april 2026, getiteld «Boeren voeren
eigen mest af en kopen kunstmest: «Volslagen maf»»?2

Vraag 3

Welke concrete maatregelen neemt u op dit moment om te voorkomen dat de stijgende
kunstmestprijzen zich vertalen in hogere voedselproductieprijzen en dalende rentabiliteit
voor Nederlandse boeren?

Vraag 4

Kunt u bevestigen dat een Nederlandse boer die zijn gebruiksnorm voor dierlijke meststoffen
heeft bereikt géén extra dierlijke mest meer mag uitrijden – ook niet als hij nog
behoefte heeft aan extra stikstof – en daardoor wordt gedwongen kunstmest aan te kopen?

Vraag 5

Acht u het wenselijk dat op dit moment grote hoeveelheden dierlijke mest uit Nederland
wordt geëxporteerd, terwijl tegelijkertijd grote hoeveelheden kunstmest naar Nederland
wordt geïmporteerd? Zo ja, waarom wel? Zo nee, waarom niet?

Vraag 6

Bent u het ermee eens dat het tegenstrijdig en onwenselijk is dat Nederlandse boeren
worden gedwongen duurdere en steeds schaarser wordende kunstmest in te kopen terwijl
in eigen land dierlijke mest beschikbaar is die deze kunstmest zou kunnen vervangen?
Zo ja, waarom wel? Zo nee, waarom niet?

Vraag 7

Hoeveel kilogram (stikstof en fosfaat uit) kunstmest zou op dit moment per jaar kunnen
worden vervangen door het dierlijke mestoverschot volledig uit te rijden? Kunt u uw
antwoord toelichten?

Vraag 8

Hoeveel kosten zou de Nederlandse agrarische sector daarmee op dit moment per jaar
kunnen besparen? Kunt u deze kosten uitsplitsen in afvoerkosten van het dierlijke
mestoverschot en aanschafkosten van kunstmest? Kunt u uw antwoord toelichten?

Vraag 9

Wat is het verschil tussen stikstof (en fosfaat) afkomstig uit kunstmest, dierlijke
mest en andere bronnen zoals Renure, oftewel verwerkte dierlijke mest?

Vraag 10

Erkent u dat enkel de geplande maatregelen om Renure te mogen gebruiken bovenop de
bestaande gebruiksnorm voor dierlijke mest onnodige kosten met zich meebrengen, omdat
dierlijke mest van zichzelf al gebruiksklaar is? Kunt u uw antwoord toelichten?

Vraag 11

Bent u bereid de stikstof- en fosfaatgebruiksnormen voor meststoffen per direct te
verruimen naar het niveau van vóór afschaffing van de derogatie en de gebruiksnorm
voor dierlijke meststoffen te schrappen of tenminste te verhogen – al dan niet met
goedkeuring van de Europese Unie – zodat Nederlandse boeren bij oplopende kunstmestschaarste
niet zonder betaalbare bemesting komen te zitten, juist nu kunstmestprijzen in één
maand met tientallen procenten zijn gestegen – en vervolgens niet zijn gedaald – en
verdere schaarste dreigt door de oorlog in het Midden-Oosten? Kunt u uw antwoord toelichten?

Vraag 12

Indien het antwoord op vraag 11 ontkennend luidt, bent u dan tenminste bereid zich
zo spoedig mogelijk in Europees verband voor deze maatregelen in te zetten? Zo ja,
hoe gaat u dit doen? Zo nee, waarom niet?

Vraag 13

Indien het antwoord op vraag 12 ontkennend luidt, bent u dan tenminste bereid zo spoedig
mogelijk een tijdelijke ontheffing of verhoogde gebruiksnorm voor dierlijke mest aan
te vragen bij de Europese Commissie, zodat boeren minder afhankelijk worden van geïmporteerde
kunstmest? Zo nee, waarom niet?

Vraag 14

Kunt u bovenstaande vragen zo snel mogelijk en afzonderlijk van elkaar beantwoorden?

Mededeling

De vragen van het lid De Vos (FvD) over de prijsstijging van kunstmest door de sluiting
van de straat van Hormuz (kenmerk: 2026Z09754; ingezonden: 13 mei 2026) kunnen niet binnen de gebruikelijke termijn worden beantwoord.
Er is meer tijd nodig om de benodigde informatie te verzamelen. Ik zal uw Kamer zo
spoedig mogelijk de antwoorden op de vragen doen toekomen.

Ik laat u tevens graag weten dat ik gehoor zal geven aan het verzoek van de commissie
LVVN van 22 april jl. (kenmerk: 2026Z08724/2026D19590) om voortaan een openbare beslisnota mee te zenden met uitstelberichten.