Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Mohandis en Piri over de veiligheid van supporters op het WK-voetbal in de Verenigde Staten, Mexico en Canada
Vragen van de leden Mohandis en Piri (beiden GroenLinks-PvdA) aan de Ministers van Langdurige Zorg, Jeugd en Sport en van Buitenlandse Zaken over de veiligheid van supporters op het WK-voetbal in de Verenigde Staten, Mexico en Canada (ingezonden 23 april 2026).
Antwoord van Minister Berendsen (Buitenlandse Zaken), mede namens de, mede namens
de Minister van Langdurige Zorg, Jeugd en Sport (ontvangen 1 juni 2026). Zie ook Aanhangsel
Handelingen, vergaderjaar 2025–2026, nr. 1898.
Vraag 1
Hoe weegt u de waarschuwing van Amnesty International dat het WK 2026 ernstige mensenrechtenrisico’s
met zich meebrengt?1
Antwoord 1
Het kabinet heeft hiervan kennisgenomen en volgt de ontwikkelingen in de betrokken
landen onder andere via rapportages van onze ambassades en maatschappelijke organisaties.
Vraag 2
Hoe kijkt u tegen het gegeven aan dat de FIFA en de Amerikaanse autoriteiten nog geen
enkele garantie hebben geboden dat fans veilig zullen zijn voor etnisch profileren,
willekeurige invallen of onwettige detentie en uitzetting?
Antwoord 2
De Amerikaanse regering heeft benadrukt supporters uit alle landen te verwelkomen
om hun teams aan te moedigen. Daarnaast heeft de FIFA een mensenrechtenbeleid vastgesteld,
gebaseerd op de VN-richtlijnen voor bedrijfsleven en mensenrechten, dat oproept tot
het respecteren en bevorderen van alle internationaal erkende mensenrechten, inclusief
bescherming tegen discriminatie, willekeurige detentie en uitzetting. Op basis hiervan
stelt het kabinet dat er voldoende basis is voor een veilig bezoek door Nederlandse
supporters aan het WK.
Vraag 3
Wat is uw inschatting ten aanzien van de risico’s voor Nederlandse voetbalsupporters
in de Verenigde Staten, gezien vraag 2?
Antwoord 3
Het Ministerie van Buitenlandse Zaken adviseert Nederlanders over reizen naar de Verenigde
Staten via het reisadvies. De kleurcode van het reisadvies voor de Verenigde Staten
is groen. Dat betekent dat Nederlanders daarheen kunnen reizen en dat hen wordt geadviseerd
de veiligheidsrisico’s te lezen. Het kabinet raadt Nederlandse supporters zich goed
voor te bereiden op hun reis door het reisadvies te raadplegen.
Vraag 4
Baart het u zorgen dat de waarnemend directeur van de US Immigration and Customs Enforcement
(ICE) heeft gesteld dat ICE een «key part» gaat spelen bij het veiligheidsapparaat
rondom het WK?2 Zo nee, waarom niet?
Antwoord 4
De wijze waarop de gastlanden de veiligheid van het WK en zijn bezoekers waarborgen,
is primair een interne aangelegenheid van die landen. Het kabinet gaat ervan uit dat
Nederlanders die de geldende regels en procedures voor inreis en verblijf in de Verenigde
Staten, Canada en Mexico, volgen, het WK zonder problemen kunnen bijwonen.
Vraag 5
Hoe wordt de veiligheid van Nederlandse voetbalsupporters geborgd gezien de willekeurige
arrestaties, etnisch profileren door o.a. ICE en de onwettige detenties en uitzetting?
Antwoord 5
Zie het antwoord op vraag 4.
Vraag 6
Ziet u ook een rol voor uzelf weggelegd om de veiligheid van Nederlandse voetbalsupporters
te borgen? Zo ja, op welke wijze?
Antwoord 6
Het Ministerie van Buitenlandse Zaken stelt voor alle landen reisadviezen op om reizigers
te informeren over de risico’s die zij tijdens een verblijf kunnen lopen. Reizigers
worden aangemoedigd deze adviezen ter harte te nemen bij hun besluitvorming en voorbereiding
op een reis.
Eenmaal in het land zijn de lokale autoriteiten verantwoordelijk voor de veiligheid;
dit is een soevereine bevoegdheid. In geval van een incident kunnen Nederlandse burgers
een beroep doen op consulaire bijstand van de Nederlandse ambassade ter plaatse. In
geval van een crisis zal de ambassade consulaire bijstand verlenen en samenwerken
met de lokale autoriteiten. De verantwoordelijkheid voor de veiligheid van personen
in het land blijft daarbij bij de autoriteiten van dat land berusten.
Vraag 7
Heeft u contact met Amerikaanse autoriteiten over de veiligheid van Nederlandse voetbalsupporters
tijdens het WK 2026? Zo ja, wat komt er uit die gesprekken? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 7
Er zijn doorlopend contacten met de Amerikaanse autoriteiten over de voorbereidingen
op het WK 2026. Consulaire aangelegenheden, zoals de veiligheid van supporters, zijn
daarbij ook onderwerp van gesprek. Op basis van deze gesprekken constateert het kabinet
dat de Amerikaanse autoriteiten zich met zorg voorbereiden op het aanstaande WK. Daarnaast
heeft de Amerikaanse regering benadrukt supporters uit alle landen te verwelkomen
om hun teams aan te moedigen.
Vraag 8
Bent u bekend met het aflopen van de consultatieperiode voor de voorgestelde wijziging
van de aanvraagprocedure voor een ESTA-vergunning, waardoor reizigers o.a. worden
verplicht hun sociale mediaprofielen te registreren?3
Antwoord 8
De consultatieperiode is op 9 februari jl. verstreken en de Amerikaanse autoriteiten
verwerken momenteel de ontvangen feedback. Er is nog geen definitief besluit genomen
en het is nog niet duidelijk of – en in welke vorm – het voorstel wordt geïmplementeerd.
Het kabinet volgt de ontwikkelingen rond de Amerikaanse inreisregels en zal Nederlandse
reizigers bij relevante wijzigingen informeren via het reisadvies.
Vraag 9
Wat is het resultaat van deze consultatie geweest? Wordt de aanvraagprocedure voor
een ESTA-vergunning aangescherpt?
Antwoord 9
Zie het antwoord op vraag 8.
Vraag 10
Deelt u de mening dat het zeer onrechtvaardig is dat er een inreisverbod voor burgers
uit 19 landen is ingesteld waaronder de vier deelnemende landen Haïti, Iran, Ivoorkust
en Senegal, en dat bezoekers uit Algerije, Kaapverdië en Tunesië tot 15.000 dollar
moeten betalen om een reisvergunning te krijgen?
Antwoord 10
Het instellen van inreisregels is een nationale aangelegenheid. Het is niet aan het
kabinet om een oordeel te vellen over de rechtvaardigheid van deze maatregelen.
Vraag 11
Wilt u zich inzetten om de toegang tot het WK 2026 voor alle supporters, inclusief
die uit andere landen, zo goed mogelijk te waarborgen, ook in samenwerking met de
Koninklijke Nederlandse Voetbalbond (KNVB)?
Antwoord 11
Nederland volgt de voorbereidingen op het WK 2026 nauwlettend, onder meer via de betrokken
Nederlandse vertegenwoordigingen in de Verenigde Staten, Mexico en Canada, en voeren
hierover gesprek met de organiserende landen en de FIFA. Daarbij zet het kabinet zich
in voor een zo veilig en positief mogelijk verloop van het toernooi voor de supporters
van het Nederlands elftal en van Curaçao. Waar relevant wordt daarbij samengewerkt
met de Nederlandse voetbalbond KNVB en de Curaçaose voetbalbond FFK.
Vraag 12
Deelt u de mening dat het eerlijk zou zijn als voetbalsupporters gecompenseerd worden
door de Amerikaanse autoriteiten als zij om vage en ongegronde redenen ofwel door
kritiek op de regering-Trump worden geweigerd bij de grens, terwijl ze al veel geld
hebben uitgegeven voor het bezoeken van het WK? Zo ja, op welke wijze gaat u hier
tractie aan geven? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 12
De toelating tot de Verenigde Staten, inclusief de gronden voor weigering, is een
nationale bevoegdheid van de Amerikaanse autoriteiten. Dit is wereldwijd gebruikelijk
en geldt ook voor Nederland. Er is geen rol voor de Nederlandse overheid bij het aanvragen
of bevorderen van schadeclaims in geval van weigering van toegang tot een ander land.
Vraag 13
Hoe kijkt u aan tegen het hoge geweldsniveau in Mexico aan, in het bijzonder in en
rondom speelstad Guadalajara?
Antwoord 13
Geweld in Mexico wordt in belangrijke mate gedreven door georganiseerde misdaad en
kartel gerelateerd geweld. Drugsbendes zijn vooral actief in gebieden met kleurcode
oranje, maar kan ook in gebieden met kleurcode geel voorkomen, zoals in en rond Guadalajara.
De Mexicaanse autoriteiten treffen in aanloop naar het WK 2026 aanvullende veiligheidsmaatregelen
om risico’s te beperken. Het Nederlands elftal noch het elftal van Curaçao zal in
Guadalajara spelen indien zij doorgaan na de groepsfase.
Vraag 14
Hoe schat u de veiligheidsrisico’s voor voetbalsupporters in Mexico in? Bent u in
gesprek met Mexicaanse autoriteiten om de veiligheid van supporters te waarborgen?
Antwoord 14
Hoewel de algemene veiligheidssituatie in delen van Mexico onderwerp van aandacht
blijft, verwachten de Mexicaanse autoriteiten dat de risico’s voor voetbalsupporters
tijdens het WK beheersbaar zijn. Buitenlanders zijn in principe geen doelwit van de
georganiseerde misdaad, al kunnen zij onbedoeld betrokken raken bij geweld. De Mexicaanse
autoriteiten hebben aangegeven uitgebreide maatregelen te treffen om de veiligheid
te waarborgen, waaronder extra inzet van veiligheidspersoneel en crowd control rond
stadions en fanzones.
Nederland volgt de voorbereidingen op het WK 2026, onder meer via de betrokken post
in Mexico. Daarbij is ook aandacht voor de veiligheidssituatie en de maatregelen van
de Mexicaanse autoriteiten. Relevante informatie wordt, waar nodig, verwerkt in het
reisadvies voor Mexico.
Vraag 15
Wat wordt de precieze rol van de Taskforce WK 2026?
Antwoord 15
De Taskforce WK 2026 is een samenwerkingsverband van de Rijksoverheid, veiligheidspartners
en de KNVB. De Taskforce heeft tot doel in geval van een crisis rondom het WK de Nederlandse
inzet te coördineren, onder meer door consulaire dienstverlening te ondersteunen en
de samenwerking tussen betrokken partijen te faciliteren. De KNVB richt zich daarnaast
ook op de organisatie van en ondersteuning rond een zo positief mogelijke beleving
voor Nederlandse supporters.
Vraag 16
Op welke wijze gaat de Taskforce WK 2026 de veiligheid van Nederlandse supporters
waarborgen?
Antwoord 16
De veiligheid van Nederlandse supporters is primair de verantwoordelijkheid van de
lokale autoriteiten in de gastlanden. Tijdens het WK staan de Nederlandse ambassades
en consulaten in contact met Nederlanders die zich hebben geregistreerd bij de Informatieservice
van Buitenlandse Zaken. Via deze registratie kunnen zij, waar nodig, worden voorzien
van informatie en veiligheidsaanbevelingen. Daartoe staan de Ambassades en consulaten
in nauw contact met de hiervoor genoemde lokale autoriteiten. Ook kunnen Nederlanders
consulaire hulp vragen in geval van nood. Er zullen consulaire teams aanwezig zijn
in de speelsteden van Nederland en Curaçao.
Ondertekenaars
-
Eerste ondertekenaar
T.B.W. Berendsen, minister van Buitenlandse Zaken -
Mede namens
W.R.C. Sterk, minister van Langdurige Zorg, Jeugd en Sport
Bijlagen
Gerelateerde documenten
Hier vindt u documenten die gerelateerd zijn aan bovenstaand Kamerstuk.