Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Ellian over het bericht dat Screeningsdienst asielzoekers stopt na ruim een jaar, '40 miljoen in prullenbak'

Antwoord van Minister Van den Brink (Asiel en Migratie) (ontvangen 29 mei 2026).
Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2025–2026, nr. 1529.

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht «Screeningsdienst asielzoekers stopt na ruim een jaar,
«40 miljoen in prullenbak»»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Klopt het dat bij de oprichting van de Dienst Identificatie en Screening Asielzoekers
(DISA) al duidelijk was dat deze dienst tijdelijk zou zijn en dat de taken per 12 juni
2026 in verband met het Europese Asiel- en Migratiepact door de Immigratie- en Naturalisatiedienst
(IND) zouden worden overgenomen? Zo ja, waarom is desondanks gekozen voor de oprichting
van een aparte dienst?

Antwoord 2

Ja. DISA is verantwoordelijk voor het identificeren en registreren (I&R) van asielaanvragers
in Nederland. Voorheen was de Afdeling Vreemdelingenzaken Identificatie en Mensenhandel
(AVIM) van de Nationale Politie verantwoordelijk voor de taakuitvoering van het I&R
proces. Ter uitvoering van het Hoofdlijnenakkoord van Kabinet Schoof is besloten om
de administratieve taken die de politie uitvoert in de asielketen over te hevelen
naar een ter zake kundige organisatie zodat de politie zich meer kan richten op haar
kerntaken. Voordat de taakoverdracht heeft plaatsgevonden, is binnen de migratieketen
verkend of de I&R taak kon worden belegd bij een bestaande organisatie. Uit deze verkenning
bleek de IND de meest logische organisatie om de taak bij te beleggen. De IND heeft
aangegeven deze taak op zich te kunnen nemen bij de inwerkingtreding van het Europees
Migratiepact op 12 juni 2026. Om die reden is onder voornoemd primaat van de politiek
besloten om een tijdelijke taakorganisatie (DISA) op te richten om het I&R proces
per 1 januari 2025 over te nemen. DISA voert de I&R taken voor eerste aanvragers uit
in Ter Apel en Budel.

Vraag 3

Klopt het dat voor DISA een nieuw computersysteem is ontwikkeld dat circa 40 miljoen
euro heeft gekost? Wat gebeurt er met dit systeem na opheffing van DISA en in hoeverre
blijft dit systeem bruikbaar voor de IND?

Antwoord 3

Nee dit klopt niet. De ontwikkeling van de DISApp (het computersysteem) heeft circa
twee miljoen euro gekost. Het systeem is zo ontworpen dat het overdraagbaar is en
binnen de keten blijft. De gegevens die hierin zijn opgeslagen zijn beschikbaar voor
de IND. Voor het Ontvangst en Voorbereiding Asielaanvraag (OVA) proces heeft de IND
een eigen proces ingericht met eigen systemen.

Vraag 4

Klopt het dat de 120 medewerkers van DISA niet overgaan naar de IND? Zo ja, waarom
is daarvoor gekozen, en hoe voorkomt u dat de binnen DISA opgebouwde kennis en expertise
op het gebied van identificatie en screening verloren gaan?

Antwoord 4

De binnen DISA opgebouwde kennis en expertise op het gebied van identificatie en screening
blijft vanzelfsprekend beschikbaar voor de migratieketen als geheel en voor de IND
in het bijzonder. Omdat er sprake is van een andere procesgang vanaf 12 juni 2026
bij de IND die volgt uit de Europese Screeningsverordening, is gebleken dat het niet
mogelijk is om alle medewerkers van de DISA over te laten gaan naar de IND. Er is
sprake van een verzwaring van taken en verantwoordelijkheden binnen het OVA-proces
ten opzichte van het huidige door DISA uitgevoerde I&R proces. De verschillen tussen
de functies zijn daarmee te groot.

Een aantal functionarissen van DISA – waarvan de functietaken overeenkomsten vertonen
met de functietaken bij de IND – zet de werkzaamheden voort bij de IND in het proces
Ontvangst en Voorbereiding Asielaanvraag (OVA). Voor de overige functionarissen bij
de DISA geldt het Van Werk Naar Werk-beleid waarmee zij actief worden begeleid naar
passend werk binnen of buiten de Rijksoverheid.

Vraag 5

Hoe waarborgt u dat de overdracht van deze taken aan de IND niet leidt tot meer fouten,
nieuwe achterstanden of extra druk op de IND, mede gelet op signalen dat DISA de foutmarge
juist aanzienlijk zou hebben teruggebracht?

Antwoord 5

Vanaf 12 juni 2026, bij de ingang van de inwerkingtreding van het Europees migratiepact,
voert de IND de binnenlandse screening uit op de aanmeldlocatie in Ter Apel. De screening
wordt geïntegreerd in het asielproces. Door deze taken te combineren met het OVA-proces
worden overdrachtsmomenten in de keten beperkt en kan informatie eerder worden opgehaald
ten behoeve van het hoor- en beslisproces. De IND heeft het proces zo ingericht dat
het aantal asielzoekers dat zich meldt op de aanmeldlocatie binnen de gestelde termijnen
het screeningsproces kan doorlopen. De implementatie van de nieuwe asielprocedure
en screeningsprocedure is nog in volle gang. Het is mijn verwachting dat een belangrijk
deel van eventuele risico’s in de komende tijd verholpen worden en zo aan de meeste
randvoorwaarden kan worden voldaan.