Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Westerveld en Bushoff over het bericht dat de Dienst Identificatie en Screening Asiel (DISA) stopt

Antwoord van Minister Van den Brink (Asiel en Migratie) (ontvangen 29 mei 2026).
Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2025–2026, nr. 1514.

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht «Dienst Identificatie en Screening Asiel (DISA) stopt:
80 banen weg in Ter Apel» van RTV Noord?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Wat is uw reactie op het feit dat deze 80 mensen ineens ontslagen worden? Begrijpt
u dat het voor hen voelt als een klap in het gezicht?

Antwoord 2

De DISA is opgericht als tijdelijke organisatie2. Onder invoering van het Migratiepact neemt de IND als aangewezen screeningsautoriteit
per 12 juni aanstaande het screeningsproces van de DISA over. Omdat er sprake is van
een andere procesgang vanaf 12 juni 2026 bij de IND die volgt uit de Europese Screeningsverordening,
is gebleken dat het niet mogelijk is om alle medewerkers van de DISA over te laten
gaan naar de IND. Er is sprake van een verzwaring van taken en verantwoordelijkheden
binnen het nieuwe proces ten opzichte van het huidige door DISA uitgevoerde identificatie
en registratie (I&R) proces. De verschillen tussen de functies zijn daarmee te groot.
Een aantal functionarissen van DISA – waarvan de functietaken overeenkomsten vertonen
met de functietaken bij de IND – zet de werkzaamheden voort bij de IND in het proces
Ontvangst en Voorbereiding Asielaanvraag (OVA). Voor de overige functionarissen bij
de DISA geldt het Van Werk Naar Werk-beleid waarmee zij actief worden begeleid naar
passend werk binnen of buiten de Rijksoverheid. Dit betreft maatwerk en zal per persoon
verschillen. Hoewel DISA vanaf de start een tijdelijke organisatie was, begrijp ik
de teleurstelling van de medewerkers nu de einddatum in zicht is.

Vraag 3

Waarom is er dan niet voor gekozen om de 80 banen van de DISA in Ter Apel te laten
doorvloeien naar de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND)?

Antwoord 3

Zie het antwoord op vraag 2.

Vraag 4

Klopt het dat de foutmarge bij de screening onder de DISA is teruggebracht naar onder
de 5 procent? Klopt het dan dat deze werknemers geschikt zijn voor dit werk en sneller
aan de slag kunnen dan nieuw op te leiden werknemers?

Antwoord 4

De DISA heeft zijn (tijdelijke) taak op professionele wijze uitgevoerd, daar ben ik
de dienst zeer erkentelijk voor. Omdat het OVA-proces andere elementen bevat, waaronder
de voorbereiding en tijdigheid van de aanvraag, worden van de medewerker in het OVA-proces
andere competenties verwacht dan van de DISA medewerkers. Om die reden is een vergelijking
van geschiktheid niet te maken.

Vraag 5

Wat is de impact op Oost-Groningen dat er 80 banen verdwijnen? Wat is het signaal
dat hiermee wordt afgegeven aan Ter Apel?

Antwoord 5

Laat ik vooropstellen dat ik de regio Oost-Groningen en in het bijzonder Ter Apel
zeer erkentelijk ben voor hun hulp en inspanningen aan en met de werkzaamheden in
de migratieketen. Het is correct dat de DISA per 12 juni van zijn wettelijke taak
wordt ontheven en de functie van I&R-medewerker bij de DISA vanaf dat moment niet
langer bestaat. Daar staat tegenover dat vanaf die datum de IND in Ter Apel start
met het OVA-proces waar ook bemensing voor noodzakelijk is.

Vraag 6

Wat zijn de kosten van het zo snel optuigen en weer afschaffen van deze dienst?

Antwoord 6

De DISA kostte qua opzetten en inrichten in 2025 23,5 miljoen euro. Omdat de DISA
tot 11 juni 2026 zijn wettelijke taken nog uitvoert, diverse (huur)contracten opgezegd
worden maar ook de personeelslasten vanaf 12 juni 2026 nog steeds toegerekend worden
aan de DISA is de prognose dat er in 2026 nog maximaal 15 miljoen euro benodigd is.
Na de afbouw kunnen de personeelslasten van de DISA en bijbehorende personeelszorg
nog doorlopen tot 2028. Daarnaast geldt dat een deel van de kosten van het I&R proces
dienen te worden gemaakt, ongeacht welke dienst dit uitvoert. Dit betreft bijvoorbeeld
operationele kosten die per definitie worden gemaakt.

Vraag 7

Begrijpt u dat medewerkers spreken over weggegooid geld, omdat er 40 miljoen in een
dienst is gestoken die na een jaar weer verdwijnt?

Antwoord 7

Ter uitvoering van het Hoofdlijnenakkoord van het voormalig kabinet, is de DISA, conform
de door de Minister ondertekende startnotitie, als tijdelijke organisatie opgericht
om de identificatie en registratie van asielzoekers uit te voeren voor de periode
van 1 januari 2025 tot 12 juni 2026. Bij de inrichting van DISA is vanaf de start
als uitgangspunt gehanteerd dat het ketenbrede I&R-proces zo ingericht en ontworpen
is, dat de activiteiten «inpasbaar» zijn in een bestaande organisatie.

De destijds beschikbaar gestelde middelen van 16,8 miljoen euro waren het startbudget
van de DISA en zijn aangevuld met extra begrotingsmiddelen. De kosten voor de uitvoering
van I&R taken worden altijd gemaakt, ongeacht welke dienst dit uitvoert. Ik heb begrip
voor het standpunt van de medewerkers omdat zij hun capaciteiten en deskundigheid
aan de DISA beschikbaar hebben gesteld. Dat is veel waard.

Vraag 8

Kunt u specifiek reageren op de uitspraak van een van hen, die aangeeft: «Je tuigt
met belastinggeld iets op en dan gooi je het in de prullenmand. Inclusief personeel»?

Antwoord 8

Zie antwoord op vraag 7.

Vraag 9

Hoeveel kosten had het gescheeld als de werknemers bij de dienst wel waren overgenomen
door de IND?

Antwoord 9

De functies in het I&R proces zijn niet één op één te vergelijken met de functies
in het OVA-proces. Dit heeft onder andere te maken met de te verrichten taken, opleidingsniveau
en type medewerker dat nodig is voor een functie in het OVA-proces. Er is zoveel mogelijk
gekeken naar overeenkomsten in de functies in het I&R proces en het OVA-proces. Een
deel van de mensen gaat zoals gezegd over naar de IND. Een inschatting van fictieve
omscholingskosten van DISA naar IND is niet te maken. Ook binnen de IND worden medewerkers
omgeschoold om in het OVA-proces te kunnen werken.