Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen het lid Van der Lee over de grote kostenstijging van de 24-uurs bezorging van rouwkaarten

Antwoord van Minister Herbert (Economische Zaken en Klimaat) (ontvangen 19 mei 2026).

Inleiding:

In het algemeen wil ik opmerken dat ik begrijp dat de kostenstijging voor het versturen
van rouwpost voor mensen vervelend kan zijn. Tegelijkertijd is het aan PostNL om in
de context van de veranderende postmarkt te kiezen voor het verhogen van de prijzen
voor postbezorging. Daarbij stelt PostNL hogere kosten te moeten maken om snelle bezorging
en hoge betrouwbaarheid van rouwpost te kunnen garanderen conform de geldende regels.
De ACM toetst de tariefstijging. Ik licht dit in mijn antwoorden verder toe.

Vraag 1

Heeft u kennisgenomen van het bericht «Rouwkaart versturen die binnen 24 uur moet
aankomen? Dat gaat je enkele euro’s per kaart kosten»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Klopt het dat vanaf juli voor bezorging van rouwpost binnen 24 uur een apart en aanzienlijk
hoger tarief zal gaan gelden dan het reguliere posttarief? Zo ja, hoe wordt dit tarief
vastgesteld?

Antwoord 2

Ja, voor bezorging van rouwpost binnen 24 uur gaat per 1 juli 2026 inderdaad een hoger
tarief gelden. Voor rouwpost is PostNL bezig een apart proces in te richten, waarbij
deze post via het pakketnetwerk meegenomen en bezorgd wordt. De hogere kosten die
daarmee gepaard gaan, worden doorberekend in het hogere tarief. Burgers hebben ook
de mogelijkheid om een brief niet als rouwbrieven aan te bieden, maar als reguliere
UPD-brief. In dat geval gelden de wettelijke eisen voor rouwpost niet en wordt de
brief binnen twee dagen bezorgd tegen het tarief van reguliere UPD-post.

De tariefruimte en tarieven voor de UPD-post worden elk jaar getoetst door de ACM,
waarna PostNL daarbinnen de tarieven per UPD-postsoort kan vaststellen. Na de beoordeling
door de ACM, zal PostNL hierover extern communiceren wat de definitieve tarieven worden.

Vraag 3

Vind u het wenselijk dat nabestaanden in een periode van rouw mogelijk geconfronteerd
worden met fors hogere kosten voor het informeren van familie en kennissen?

Antwoord 3

De periode na het overlijden van een dierbare is voor mensen een roerige tijd, daar
ben ik mij bewust van. Per 1 juli 2026 worden de kwaliteitseisen voor de UPD-post
aangepast. Vanaf dan geldt voor reguliere UPD-post een bezorgtermijn van twee dagen
(D+2), met een bezorgbetrouwbaarheid van ten minste 90%. De kwaliteitseisen voor rouwpost
blijven ongewijzigd, namelijk bezorging binnen één dag (D+1) met 95% bezorgzekerheid.

Om te kunnen blijven voldoen aan bezorging van rouwpost binnen één dag richt PostNL
een apart proces in. Deze post zal voortaan via het pakketnetwerk bezorgd worden.
De hogere kosten die daarmee gepaard gaan, worden doorberekend in een nieuw, hoger
tarief.

De burger heeft ook de keuze om rouwpost niet als zodanig aan te bieden, maar als
reguliere UPD brief te versturen. In dat geval gelden de wettelijke eisen voor rouwpost
niet en wordt de brief bezorgd binnen de voor reguliere UPD-post geldende termijn
van twee dagen (en per 1 juli 2027 drie dagen). Hiervoor hanteert PostNL het tarief
van reguliere UPD-post. Gelet op het speciale karakter van deze post, komt PostNL
wel met een passende rouwpostzegel.

Daarbij hebben mensen ook de mogelijkheid om rouwpost met een langere overkomstduur
tegen een lager tarief te versturen, of te kiezen voor een digitaal bericht. Dat wordt
al veel gedaan.

Vraag 4

Hoe groot is het aandeel van rouwpost binnen de universele postdienst, zowel in aantallen
als in verhouding tot het totale postvolume?

Antwoord 4

Van PostNL begrijp ik dat zij in 2025 ongeveer 5 miljoen stukken rouwpost heeft verwerkt.
In 2025 bedroeg het totale aantal UPD-brieven ongeveer 115 miljoen. Rouwpost vertegenwoordigt
daarmee zo’n 4% van het totale aantal UPD-brieven. De volumedaling van rouwpost gaat
met hetzelfde percentage als het totale brievenvolume: in 2025 ongeveer 8% ten opzichte
van 2024.

Overigens gebruiken mensen voor het snel informeren over het overlijden van iemand
al veelvuldig digitaal verzonden berichten.

Vraag 5

Vindt u dat er voldoende wettelijke of beleidsmatige waarborgen bestaan om een tijdige,
toegankelijke en betaalbare bezorging van rouwpost te bewerkstelligen?

Antwoord 5

In het gewijzigde Postbesluit heb ik de bestaande eisen voor de overkomstduur en bezorgbetrouwbaarheid
van deze postsoort gehandhaafd. Daarmee blijft de wettelijke verplichting voor de
UPD-verlener om rouwpost en medische post binnen 24 uur te bezorgen. De ACM stelt
ieder jaar de tariefruimte vast voor de postdiensten die onder de reikwijdte van de
UPD vallen. Dit betreft de maximale gemiddelde prijs die PostNL mag rekenen voor deze
postdiensten.

Zolang PostNL invulling geeft aan de wettelijke verplichting om rouwpost binnen één
dag te bezorgen, is het aan PostNL om eventueel ook dit soort post als een reguliere
UPD-brief te bezorgen waarbij een andere overkomstduur of tarief van toepassing is.
Het is vervolgens aan de burger om op basis van deze opties een keuze te maken.

Vraag 6

In hoeverre bent u van mening dat rouwpost een bijzondere maatschappelijke functie
vervult die een uitzonderingspositie rechtvaardigt ten opzichte van reguliere post?

Antwoord 6

Ik ben van mening dat tijdige en betrouwbare bezorging in het geval van zowel rouwpost
als medische post belangrijk is. Daarom heb ik in het gewijzigde Postbesluit ook gekozen
voor andere wettelijke kwaliteitseisen voor bezorging van rouwpost en medische post
ten opzichte van de reguliere UPD-post. Daarmee is bezorging van rouwpost en medische
post binnen 24 uur en met een betrouwbaarheid van 95% nog steeds gewaarborgd. Tegelijkertijd
ben ik niet van mening dat het een dusdanig bijzondere maatschappelijke functie vervult
om daarvoor een uitzondering te maken.

Vraag 7

Zijn er alternatieven onderzocht om de kosten voor rouwpost te beperken, bijvoorbeeld
via een sociaal tarief, compensatieregeling of uitzonderingsregeling? Zo nee, waarom
niet?

Antwoord 7

Nee. Hoewel ik mij kan voorstellen dat de prijsstijging van de rouwpost voor mensen
in tijden van rouw zwaar kan vallen, is het PostNL dat ervoor kiest om de hogere kosten
die zij maakt voor de bezorging van rouwpost ook door te voeren in de prijs die mensen
ervoor betalen. De verhoging is namelijk een weerspiegeling van stijgende kosten.
Verder past het binnen de wettelijke tariefruimte.

Vraag 8

Welke rol spelen de Autoriteit Consument & Markt (ACM) en het kabinet bij de beoordeling
van nieuwe tarieven voor spoedpost, waaronder rouwpost?

Antwoord 8

Rouwpost en medische post zijn onderdeel van de UPD. De ACM stelt jaarlijks de tariefruimte
vast voor de postdiensten die onder de reikwijdte van de UPD vallen. Dit betreft de
maximale gemiddelde prijs die PostNL mag rekenen voor deze postdiensten. Eind mei
2026 verstrekt PostNL de gegevens aan de ACM die nodig zijn voor de vaststelling van
de tariefruimte voor 2027.

Het staat PostNL overigens vrij om te bepalen hoe ze de bezorging van UPD-post, waaronder
rouwpost, logistiek organiseert. PostNL kan ervoor kiezen rouwpost via haar pakketnetwerk
te bezorgen.

Het kabinet heeft de wettelijke kaders bepaald waarbinnen de ACM de tariefruimte voor
de UPD vaststelt. De ACM toetst of de tarieven van UPD-producten daarbinnen passen.
Het kabinet heeft geen rol bij de vaststelling van tarieven die PostNL rekent voor
UPD en niet-UPD post.

PostNL heeft aan ACM laten weten dat er een algemeen prioriteitsproduct buiten de
UPD komt voor consumentenpost met bezorging binnen 24 uur. Rouwpost en medische post
vallen niet onder dit prioriteitsproduct. Daarnaast bieden ook andere marktpartijen
prioriteitsproducten aan. Het prioriteitsproduct van PostNL wordt binnen één dag (D+1)
bezorgd en PostNL zal hiervoor een hogere prijs rekenen dan voor de UPD-post. Het
prioriteitsproduct valt buiten de reikwijdte van de UPD en het tarief ervan maakt
dan ook geen deel uit van de tariefmelding door PostNL aan de ACM.

Vraag 9

Verwacht u dat de aangekondigde wijzigingen ook gevolgen zullen hebben voor medische
post of andere maatschappelijk urgente poststromen? Zo ja, welke?

Antwoord 9

Zoals in vraag 3 en 5 toegelicht, heb ik in het gewijzigde Postbesluit gekozen voor
behoud van de huidige wettelijke verplichting van de UPD-verlener om bezorging van
rouwpost en medische post binnen 24 uur en met een hoge bezorgzekerheidseis van ten
minste 95% aan te bieden. De voorgenomen wijziging in het Postbesluit om de overkomstduur
naar D+2 te verlengen voor reguliere UPD-post vanaf 1 juli 2026 heeft dus geen invloed
op de overkomstduur en bezorgzekerheid van rouwpost en medische post.

PostNL heeft ervoor gekozen om medische post – net als rouwpost – vanaf juli 2026
via het pakkettennetwerk te gaan bezorgen tegen een hoger tarief. Het voorgenomen
nieuwe tarief voor medische post is vergelijkbaar met het voorgenomen nieuwe tarief
voor rouwpost binnen de UPD en is onderdeel van de tariefmelding bij de ACM. Voor
rouwpost en medische post die binnen twee dagen wordt bezorgd, hanteert PostNL het
tarief van reguliere UPD-post.

Vraag 10

Bent u bereid in overleg te treden met PostNL en relevante stakeholders om te voorkomen dat tijdige bezorging van rouwpost voor mensen onbetaalbaar wordt,
en de Kamer hierover te informeren?

Antwoord 10

Vanuit mijn verantwoordelijkheid voor de UPD ben ik regelmatig in contact met de ACM,
PostNL en andere relevante stakeholders. Het is aan de ACM om te toetsen of de voorgenomen
tarieven van PostNL voor producten onder de reikwijdte van de UPD vallen binnen de
door de ACM volgens de wettelijke kaders vastgestelde tariefruimte.