Schriftelijke vragen : De nieuwe CMIP7-klimaatscenario’s, het niet langer opnemen van een SSP5-8.5-achtig high-endscenario en de gevolgen daarvan voor Nederlands klimaatbeleid en de Bonaire-zaak

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht in de Volkskrant «IPCC schrapt rampscenario: opwarming hooguit nog «maar» 3,5 graden in 2100»1 en met het recent gepubliceerde peer-reviewed artikel van Van Vuuren et al., The Scenario Model Intercomparison Project for CMIP7 (ScenarioMIP-CMIP7), in Geoscientific Model Development2?

Vraag 2

Kunt u bevestigen dat de auteurs stellen dat de hoge emissieniveaus uit CMIP6, gekwantificeerd
als SSP5-8.5, voor de 21e eeuw niet langer plausibel zijn, mede door kostentrends voor hernieuwbare energie,
de opmars van kernenergie, bestaand klimaatbeleid en recente emissietrends?

Vraag 3

Kunt u bevestigen dat de temperatuurprojecties in het artikel voor de voorgestelde
CMIP7-scenarioset uitkomen op een bandbreedte van ongeveer 1,5 graden tot bijna 3,5
graden opwarming in 2100 ten opzichte van 1850–1900, terwijl IPCC AR6 voor SSP5-8.5
voor 2081–2100 een schatting van 4,4 graden rapporteerde, met een zeer waarschijnlijke
bandbreedte van 3,3 tot 5,7 graden?

Vraag 4

Kunt u bevestigen dat de recente scenarioherijking niet alleen de bovenkant van de
scenariobandbreedte raakt, maar dat de auteurs ook aangeven dat meerdere zeer lage
CMIP6-emissietrajecten inmiddels niet meer consistent zijn met waargenomen trends
in de periode 2020–2030?

Vraag 5

Deelt u de opvatting dat deze ontwikkeling vraagt om een scherper onderscheid tussen
scenario’s, prognoses, plausibiliteit, waarschijnlijkheid, stresstests en beleidsreferenties
in kabinetsstukken en publieke communicatie?

Vraag 6

Deelt u de opvatting dat klimaatbeleid moet worden gebaseerd op realistische scenario’s
en niet mag worden gedomineerd door scenario’s die niet langer als realistische beleidsbasis
gelden?

Vraag 7

Bent u bereid voortaan bij grote klimaat- en energiebesluiten expliciet te vermelden
op welk klimaatscenario of welke scenariobandbreedte het besluit is gebaseerd, welk
zichtjaar wordt gebruikt, of het gaat om een centrale beleidsreferentie of om een
stresstest, en wat dit betekent voor de inschatting van kosten, baten en risico’s?

Vraag 8

Kunt u de Kamer een overzicht sturen van alle Nederlandse klimaatbeleidsstukken, PBL-,
CPB-, KNMI- en RIVM-doorrekeningen, adaptatiestrategieën, maatschappelijke kosten-batenanalyses
(mkba’s), schadeanalyses, risicokaarten, kabinetscommunicatie en processtukken sinds
2019 waarin RCP8.5, SSP5-8.5, SSP3-7.0 of vergelijkbare high-endscenario’s zijn gebruikt?

Vraag 9

Welke Nederlandse klimaatmaatregelen, normen, investeringsbeslissingen of financiële
onderbouwingen zouden materieel anders worden beoordeeld als SSP5-8.5 niet langer
als realistische beleidsreferentie wordt gebruikt, maar uitsluitend als historisch
vergelijkingspunt of extreme stresstest?

Vraag 10

Welke gevolgen heeft deze wetenschappelijke herijking volgens u voor de proportionaliteit
en betaalbaarheid van klimaatbeleid voor huishoudens, het midden- en kleinbedrijf
(mkb), de industrie, mobiliteit en landbouw, in het bijzonder waar het gaat om energieprijzen,
nationale koppen op Europees beleid, netverzwaring, subsidies en verplichtingen?

Vraag 11

Bent u bereid de komende Klimaatnota, Energienota en relevante begrotingsstukken te
voorzien van een scenarioparagraaf waarin per hoofdmaatregel wordt aangegeven op welk
klimaatscenario, emissiepad en welke kosten-batenveronderstellingen de maatregel berust?

Vraag 12

Bent u bereid PBL, CPB, KNMI en RIVM te vragen bij toekomstige beleidsdoorrekeningen
expliciet aan te geven of uitkomsten robuust zijn onder centrale scenario’s, plausibele
high-endscenario’s en extreme stresstestscenario’s, en waar conclusies afhankelijk
zijn van een inmiddels minder plausibel high-endscenario?

Vraag 13

Bent u bekend met het VU/IVM-onderzoek The Impacts of Climate Change on Bonaire, uitgevoerd in opdracht van Greenpeace Nederland, en kunt u bevestigen dat daarin
onder meer SSP5-8.5 en een «SSP5-8.5 Low Confidence»-variant zijn gebruikt?

Vraag 14

Kunt u de Kamer een analyse sturen van welke onderdelen van de Bonaire-zaak en de
onderliggende rapporten afhankelijk zijn van SSP5-8.5 of van de «SSP5-8.5 Low Confidence»-variant?

Vraag 15

Acht u het wetenschappelijk en bestuurlijk verantwoord wanneer beleidsmakers, belangenorganisaties
of procespartijen effecten voor Bonaire presenteren op basis van SSP5-8.5 of «SSP5-8.5
Low Confidence», zonder duidelijk te vermelden dat SSP5-8.5 in de nieuwe ScenarioMIP-CMIP7-literatuur
niet langer als plausibel high-endemissieniveau voor de 21e eeuw wordt beschouwd?

Vraag 16

Bent u bereid de nieuwe ScenarioMIP-CMIP7-inzichten expliciet te betrekken bij de
onderbouwing van dat hoger beroep, nu het kabinet heeft aangekondigd in hoger beroep
te gaan in de Klimaatzaak Greenpeace Bonaire en schorsing van de uitspraak te vragen?

Vraag 17

Zal de Staat in hoger beroep betogen dat rechterlijke verplichtingen tot nationale,
bindende emissiedoelen niet mogen worden gebaseerd op scenario’s die wetenschappelijk
niet langer als plausibele beleidsreferentie gelden, maar hooguit als extreme stresstest
kunnen dienen?

Vraag 18

Kunt u voor Bonaire aangeven welke middelen inmiddels zijn gereserveerd of beschikbaar
komen voor klimaatadaptatie, per maatregel uitgesplitst naar budget, verantwoordelijke
partij, planning, onderliggend scenario en verwacht risicoreducerend effect?

Vraag 19

Deelt u de opvatting dat inwoners van Bonaire het meest geholpen zijn met concrete,
lokale adaptatiemaatregelen tegen hitte en wateroverlast en dat eventuele nationale
emissiedoelen afzonderlijk en aantoonbaar proportioneel moeten worden onderbouwd?

Vraag 20

Kunt u toezeggen dat inwoners van Bonaire niet worden gebruikt als juridisch argument
voor steeds zwaardere nationale klimaatdoelen, maar daadwerkelijk worden geholpen
met concrete maatregelen die hun veiligheid, leefbaarheid en weerbaarheid vergroten?

Vraag 21

Deelt u de opvatting dat de nieuwe scenario’s nopen tot klimaatrealisme: minder alarmistische
communicatie, meer transparantie over onzekerheden, meer aandacht voor betaalbaarheid
en meer focus op adaptatie die aantoonbaar werkt?

Vraag 22

Kunt u deze vragen afzonderlijk beantwoorden?

Toelichting:

Deze vragen dienen ter aanvulling op eerdere vragen terzake van het lid Van den Berg
(JA21), ingezonden 13 mei 2026 (vraagnummer 2026Z09744)