Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Heera Dijk en Rooderkerk over de berichten 'Scholen Bonaire vol: tientallen kinderen de dupe' en 'Basisscholen zitten vol'

Antwoord van Staatssecretaris Tielen (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) (ontvangen
11 mei 2026). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2025–2026, nr. 1619.

Vraag 1

Bent u bekend met de berichten «Scholen Bonaire vol: tientallen kinderen de dupe»
en «Basisscholen zitten vol» van Dossier Koninkrijksrelaties en het Antilliaans Dagblad?1, 2

Antwoord 1

Ja, zowel het ministerie als het Openbaar Lichaam Bonaire (hierna: OLB), zijn bekend
met deze berichtgeving.

Vraag 2

Klopt het dat er op dit moment in Bonaire onvoldoende plekken zijn in het basisonderwijs
voor alle leerplichtige kinderen?

Antwoord 2

Ja, er is op dit moment sprake van druk op de beschikbare capaciteit in het basisonderwijs
op Bonaire. In de praktijk betekent dit helaas dat niet ieder leerplichtig kind direct
geplaatst kan worden op het moment dat een aanmelding plaatsvindt. In de beantwoording
van vragen 6, 7 en 8 wordt toegelicht hoe we samen met het OLB en de andere betrokken
verantwoordelijke partijen zo snel mogelijk extra plekken proberen te realiseren.

Vraag 3

Hoe groot is op dit moment het tekort aan plaatsen in Bonaire in het basisonderwijs
en hoeveel kinderen wachten momenteel op plaatsing?

Antwoord 3

Er zijn momenteel tenminste 30 kinderen voor wie geen capaciteit is op basisscholen.
Dit aantal fluctueert steeds omdat het soms lukt een leerling te plaatsen, maar er
tegelijkertijd ook nieuwe kinderen bij komen die wachten op een plek. Het OLB en de
schoolbesturen houden samen een continu en actueel overzicht bij.

Vraag 4

Hoe beoordeelt u de situatie dat leerplichtige kinderen mogelijk langere tijd geen
toegang hebben tot onderwijs omdat er geen beschikbare plekken zijn?

Antwoord 4

Ik beoordeel deze situatie natuurlijk als zeer zorgelijk. Wanneer kinderen buiten
het onderwijsproces raken, brengt dat risico’s mee voor hun ontwikkeling, basisvaardigheden,
taalverwerving, sociale participatie en verdere schoolloopbaan.

Vraag 5

Wat is volgens u de oorzaak van het gebrek aan voldoende plaatsen in het basisonderwijs
op Bonaire?

Antwoord 5

De zeer sterke bevolkingsgroei op Bonaire, grotendeels veroorzaakt door immigratie
vanuit zowel de regio als Europees Nederland, legt druk op allerlei voorzieningen,
waaronder het onderwijs. Ten eerste kan de aanleg van nieuwe scholen en noodvoorzieningen
deze groei niet in voldoende mate bijbenen. Daarnaast zorgen de stijgende bouwprijzen
dat de geplande bouw van locaties ook moeilijker gerealiseerd kan worden. Het vinden
van extra onderwijspersoneel is bovendien complex en kost tijd.

De groei van het aantal leerlingen betreft niet alleen de vierjarigen, maar bestaat
uit leerlingen van alle leeftijden. Met name scholen voor primair onderwijs hebben
geen plek voor nieuwe leerlingen, zelfs na de reeds uitgebreide groepsgrootte. Een
complicerende factor daarbij is dat een deel van de thuiszittende leerlingen Spaanstalig
is en in sommige gevallen ook een zorgbehoefte heeft. Daardoor is gespecialiseerd
personeel nodig dat in staat is om onderwijs te geven aan anderstaligen en/of leerlingen
met een zorgbehoefte.

Vraag 6

Kunt u uiteenzetten welke verantwoordelijkheden het Openbaar Lichaam Bonaire (OLB)
en het Rijk ieder hebben bij het realiseren van voldoende onderwijsplekken op Bonaire,
en tegen welke belemmeringen zij daarbij aanlopen?

Antwoord 6

Het Ministerie van OCW en het OLB zijn gezamenlijk verantwoordelijk voor de voorziening
in de huisvesting van scholen op Bonaire. In het kader van het tekort aan onderwijsplekken
kijken zij samen naar korte – en langetermijnoplossingen. Daarbij gaat het bijvoorbeeld
over het huren van nieuwe huisvesting, het aanleggen van noodvoorzieningen en het
gereed krijgen van klaslokalen met voldoende en passend schoolmeubilair. Zo wordt
onder andere het schoolterrein bij een basisschool veilig gemaakt waardoor op die
school twee nieuwe lokalen in gebruik kunnen worden genomen.

Werving naar personeel is de verantwoordelijkheid van de school. Het OLB houdt daarnaast
conform de Leerplichtwet BES toezicht op naleving van de leerplicht en heeft een coördinerende
rol wanneer leerlingen langdurig geen toegang hebben tot onderwijs. In dit geval coördineert
het OLB, in samenwerking met de betrokken partijen, het vinden van een oplossing.
Het Rijk is verantwoordelijk voor de bekostiging van de scholen en is stelselverantwoordelijk.
Indien voor het realiseren van lesplaatsen en onderwijs voor de thuiszittende leerlingen
aanvullende bekostiging nodig is, kunnen schoolbesturen dit aanvragen bij het Ministerie
van OCW. Er zijn nog geen aanvragen ingediend, omdat de aanvraag afhankelijk is van
de daadwerkelijke hoeveelheid leerlingen die de school of scholen gaan opvangen. Een
dergelijke aanvraag behandelt het Ministerie van OCW met spoed.

Vraag 7

Heeft het kabinet contact gehad met het OLB over het tekort aan onderwijsplekken?
Zo ja, welke afspraken zijn met het OLB gemaakt om ervoor te zorgen dat alle leerplichtige
kinderen op Bonaire zo snel mogelijk onderwijs kunnen volgen?

Antwoord 7

Ja, het Ministerie van OCW, het OLB en de schoolbesturen hebben doorlopend contact
over het tekort aan onderwijsplekken en eventuele oplossingen. Een belangrijk onderdeel
van de kortetermijnoplossing is het gereedmaken van lokalen in een gehuurd pand met
zes tot tien leslokalen. Na een gesprek tussen het OLB en de schoolbesturen, heeft
een schoolbestuur aangeboden het onderwijs in dit pand op zich te nemen. Het OLB en
OCW ondersteunen deze school met de benodigde aanvullende bekostiging.

Vraag 8

Welke mogelijkheden ziet u om te zorgen er ook voldoende leraren beschikbaar zijn
wanneer nieuwe klaslokalen op Bonaire worden gerealiseerd?

Antwoord 8

Zoals hierboven toegelicht, werken het OLB en OCW samen met schoolbesturen, omdat
zij verantwoordelijk zijn voor de werving en inzet van personeel. Hierbij wordt gewerkt
aan bredere en snellere werving, het beter benutten van kandidaten die al op het eiland
of in de regio beschikbaar zijn, en het verminderen van praktische belemmeringen voor
de inzet van leerkrachten van buiten het Koninkrijk.