Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op van het lid Coenradie over het bericht 'Plan van aanpak Leiderschap bij uitluiting en racisme binnen de politie'

Antwoord van Minister Van Weel (Justitie en Veiligheid) (ontvangen 24 april 2026).
Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2025–2026, nr. 1278.

Vraag 1 en 2

Hoe beoordeelt u de relatieve prioriteit die de politie geeft aan intern leiderschapsontwikkeling
versus de kernveiligheidsopdracht?1

Is het niet zo dat een teveel aan interne cultuuronderzoeken kan afleiden van de primaire
taakuitvoering? Hoe reflecteert u op dit spanningsveld?

Antwoord 1 en 2

Ik ga er van uit dat wordt gedoeld op het Plan van Aanpak van de Inspectie Justitie
en Veiligheid. De Inspectie houdt toezicht op de kwaliteit van de taakuitvoering van
de politie. De focus van de politie ligt op de uitvoering van haar kerntaken. Dit
betekent dat zij, in overeenstemming met artikel 3 van de Politiewet 2012, zorgt voor
de daadwerkelijke handhaving van de rechtsorde en het verlenen van hulp aan hen die
deze behoeven. Dit vereist een professionele politieorganisatie waarin leiders tijd,
aandacht en zorg hebben voor hun medewerkers. De Inspectie stelt in het plan van aanpak:
«Uitsluiting, discriminatie en racisme (UDR) binnen de politie vormen een risico voor
de kwaliteit van de taakuitvoering. Zo kan UDR het onderlinge vertrouwen tussen agenten
aantasten, terwijl dat een randvoorwaarde is voor het veilig uitvoeren van de soms
gevaarlijke politietaken. Ook moeten politiemedewerkers op basis van artikel 1 van
de Grondwet elkaar en de mensen waarmee zij in contact komen gelijkwaardig behandelen,
wie of wat zij ook zijn.»

Uit het plan van aanpak blijkt dat de Inspectie op eigen initiatief in 2025 heeft
besloten om een korte oriëntatie uit te voeren naar de uitwerking van de door de politie
voorgestelde maatregelen om uitsluiting, discriminatie en racisme binnen de politieorganisatie
aan te pakken. De IJenV is onafhankelijk en beslist zelfstandig over haar eigen onderzoeksprogrammering.

Vraag 3

Welke concrete meetbare resultaten verwacht u op korte termijn?

Antwoord 3

Het betreft een onderzoek van de Inspectie Justitie en Veiligheid dat nog moet worden
uitgevoerd. Zodra het onderzoek door de Inspectie is afgerond zullen de resultaten
ervan op de gebruikelijke wijze openbaar worden gemaakt.

Vraag 4

Is er rekening gehouden met effectmeting op misdaaddruk en burgerveiligheid?

Antwoord 4

Het onderzoek wordt uitgevoerd door de Inspectie Justitie en Veiligheid. De kaders
van het onderzoek worden door de Inspectie bepaald.

Vraag 5 en 6

Welke maatregelen neemt u om te voorkomen dat agenten terughoudend optreden uit angst
voor beschuldigingen?

Zijn er plannen voor training gericht op daadkrachtig en rechtmatig optreden in plaats
van een focus op «inclusiezaken»?

Antwoord 5 en 6

In algemene zin ben ik van mening dat agenten met vertrouwen en rugdekking van de
leiding hun werk moeten kunnen doen. Politieagenten zetten zich elke dag in voor de
veiligheid van onze samenleving, vaak onder veeleisende en moeilijke omstandigheden.
Zij verdienen hiervoor onze volle waardering. De basis van alle politietraining blijft
vakbekwaamheid en professionaliteit; onder andere middels de Integrale Beroepsvaardigheden
Trainingen waarin politieagenten worden ondersteund en getraind in het daadkrachtig
en rechtmatig optreden op straat. Handelend optreden, handhaven, geweldsbeheersing,
en juridische kennis staan hierbij centraal. Ook wordt juridische ondersteuning laagdrempelig
beschikbaar gesteld. In de opleidingen wordt nadrukkelijk aandacht besteed aan professioneel
en daadkrachtig optreden binnen de wettelijke kaders. Medewerkers worden hierbij ondersteund
door hun leidinggevende. Leidinggevenden moeten oog houden voor de continuïteit en
professionaliteit van de operatie én oog houden voor de belasting en weerbaarheid
van collega's.

Een professionele politieorganisatie betekent dat leiders tijd, aandacht en zorg hebben
voor hun medewerkers. In zo’n organisatie is geen plaats voor uitsluiting, discriminatie
en racisme. Een stevige leiderschapsontwikkeling is om deze reden opgenomen in de
strategische agenda van de politie 2025–2030. Hiermee wordt erkend dat leidinggevenden
een cruciale positie hebben in de organisatie, omdat zij meer verantwoordelijkheden
hebben ten opzichte van andere medewerkers, meer formele invloed hebben op de gang
van zaken binnen de organisatie en een voorbeeldrol vervullen. De organisatie investeert
in leidinggevenden die bijdragen aan het bewerkstelligen van veilige en inclusieve
teams.

Vraag 7

Kunt u toezeggen dat de Kamer tijdig wordt geïnformeerd over de voortgang?

Antwoord 7

Aangezien het een onderzoek van de Inspectie betreft, kan ik geen toezeggingen doen
over tussentijdse voortgangsrapportages. Zodra de Inspectie het onderzoek heeft afgerond
en aan mij heeft aangeboden, zal ik uw Kamer – conform de gebruikelijke termijnen
– hierover informeren en het rapport doen toekomen.

Vraag 8

Hoeveel capaciteit (in fte en middelen) wordt ingezet voor zaken rondom inclusiviteit,
diversiteit en racisme binnen de politie? Kunt u dit ook per functieprofiel op een
rijtje zetten?

Antwoord 8

Bij de beantwoording van de Kamervragen over het diversiteits-, gender- en inclusiebeleid
van verschillende uitvoerings- en sui generis organisaties, waaronder de politie,
heb ik aangegeven op welke wijze dit beleid doorwerkt in de structuur en bedrijfsvoering
van een organisatie. De politie heeft geen apart overzicht van alle inzet, kosten
en specifieke bijdragen per functie of per eenheid.2

Vraag 9

Hoe weegt u het tegengaan van discriminatie tegenover een krachtige politie-aanwezigheid?

Antwoord 9

Een krachtige politie is per definitie professioneel en handelt binnen de wet. Discriminatie
ondermijnt het gezag en de effectiviteit van de organisatie. Leidinggevenden moeten
zich bewust zijn van hun cruciale rol bij het voorkomen en aanpakken van uitsluiting,
discriminatie en racisme.

Vraag 10

Hoe voorkomt u bureaucratisering ten koste van zichtbare handhaving?

Antwoord 10

Voor een effectieve uitvoering van de politietaak is een professionele, zelfbewuste
organisatie nodig. Aanwezigheid en zichtbaarheid van de politie in de wijk is en blijft
een topprioriteit. Om dit te versterken zet de politie in op het verminderen en efficiënter
inrichten van administratieve lasten. Het programma Vernieuwen Registreren (PVR) ondersteunt
collega’s daarbij, zodat zij meer tijd hebben voor het werk op straat en zichtbaar
kunnen zijn in de wijk.