Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Kisteman, Van der Maas, Nanninga, Markuszower en Keijzer over de berichten ‘Laat de ondernemer scoren tijdens het WK voetbal’ en ‘Tweede Kamer wil NOS verbieden geld te vragen voor uitzenden WK-duels Oranje in cafés en op pleinen’

Antwoord van Minister Herbert (Economische Zaken en Klimaat), mede namens de Minister
van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (ontvangen 23 april 2026) Zie ook Aanhangsel
Handelingen, vergaderjaar 2025–2026, nr. 1550

Vraag 1

Bent u bekend met het artikel «Opinie: «Laat de ondernemer scoren tijdens het WK voetbal»»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Heeft u kennisgenomen van het bericht «Tweede Kamer wil NOS verbieden geld te vragen
voor uitzenden WK-duels Oranje in cafés en op pleinen»?2

Antwoord 2

Ja.

Vraag 3

Deelt u de mening dat een groot sporttoernooi als het wereldkampioenschap (WK) voetbal
het land bijeen brengt en dat het daarom belangrijk is dat er ruimte wordt geboden
voor de beleving van zo’n toernooi?

Antwoord 3

Ja, ik deel deze mening. Het WK-voetbal is een mooie gelegenheid om mensen te verbinden
en gezamenlijke herinneringen te creëren. Het is belangrijk dat dit voor iedereen
toegankelijk en beleefbaar is.

Vraag 4

Beaamt u dat het bieden van ruimte aan festiviteiten rondom sporttoernooien, zoals
het aankomend WK-voetbal, de veiligheid kan vergroten, doordat supporters niet halverwege
de wedstrijd gefrustreerd naar buiten worden gestuurd en er juist spreiding ontstaat
bij het verlaten van cafés en evenementen?

Antwoord 4

Het is aan het lokaal bestuur om de openbare orde en veiligheid rondom grote evenementen
en sporttoernooien in goede banen te leiden. En daarbij puttend uit eerder opgedane
ervaringen. Georganiseerde festiviteiten en pragmatische keuzes in sluitingstijden
voor horeca kunnen bijdragen aan een geordend verloop van grote evenementen en sporttoernooien,
maar ook de bron zijn van onrust. Dit kan per situatie en locatie verschillen. Het
lokaal bestuur zal altijd, samen met de politie, de handhaving van de openbare orde
bij de vergunningverlening bij grote evenementen en sporttoernooien, zoals een WK
voetbal, betrekken en zo nodig de openbare orde handhaven.

Vraag 5

Bent u bereid zich ervoor in te spannen dat aankomend WK-voetbal de leeuw niet in
zijn hempje staat door ervoor te pleiten de openingstijden voor (horeca- en evenementen)ondernemers
te verruimen als het Nederlands elftal speelt, bijvoorbeeld via de Vereniging Nederlandse
Gemeenten of het samenwerkingsverband van grootte gemeenten (G40)?

Antwoord 5

De regulering van openingstijden is een verantwoordelijkheid die bij het lokaal bestuur
berust. Het is aan gemeenten om, in overeenstemming met de geldende wettelijke bepalingen
en hun eigen lokaal beleid, passende afwegingen te maken.

Vraag 6

Deelt u de mening dat het moeilijk uitlegbaar is dat er door ondernemers en instanties
moet worden betaald voor het uitzenden van programma’s die al met belastinggeld zijn
verkregen of gemaakt?

Antwoord 6

De Mediawet 2008 kent het zogenoemde dienstbaarheidsverbod. Op grond hiervan is het
voor publieke omroepen verboden om bij te dragen aan het behalen van een meer dan
normale winst of een concurrentievoordeel door commerciële partijen. Het dienstbaarheidsverbod
is een uitwerking van het EU-verbod op ongeoorloofde staatssteun. De Europese Commissie
heeft in 2010 bij de afronding van de staatssteunzaak over de financiering van de
NPO aangegeven dat het dienstbaarheidsverbod belangrijk is om te zorgen dat de financiering
van de publieke omroep conform de staatssteunregels verloopt en dat de publieke omroep
zich marktconform gedraagt.3 Commerciële exploitatie van (sport)uitzendingen kan daarom niet kosteloos plaatsvinden.
Voor vertoningen buiten de huiselijke kring moet een marktconforme vergoeding gevraagd
worden. Daarnaast geeft de NOS aan dat in het contract met de FIFA staat dat voor
vertoningen van WK-wedstrijden buiten de huiselijke kring een vergoeding gevraagd
moet worden.

De vertoning van wedstrijden komt neer op openbaarmaking van auteursrechtelijk beschermd
werk waarvoor Videma (de collectieve beheersorganisatie voor vertoningsrechten) de
licentieverlening verzorgt namens rechthebbenden – in dit geval de NOS. De tarieven
hiervoor zijn transparant en eenvoudig terug te vinden op de website van Videma. Voor
het vertonen van wedstrijden in een publieke setting, zoals in cafés en op pleinen,
gelden sinds het EK van 2024 aanzienlijk verlaagde tarieven. Deze verlaagde tarieven
gelden in principe voor alle evenementmatige vertoningen buiten de huiselijke kring,
behalve bij evenementenlocaties waar entree wordt gevraagd, bijvoorbeeld op een festival
of in een stadion. In die situaties geldt het standaard evenemententarief.

Overigens hebben veel reguliere horecaondernemingen voor het vertonen van het WK-voetbal
voldoende aan een zogenoemde doelgroeplicentie. Met deze licentie mogen ondernemers
het hele jaar door televisiebeelden tonen van diverse omroepen waaronder ook alle
wedstrijden van het WK-voetbal. Een onderneming tot bijvoorbeeld 50m2 horeca-oppervlakte
betaalt hiervoor (bij eigen aanmelding) € 247,34 excl. BTW per jaar.

Vraag 7

Snapt u de verontwaardiging dat er in Nederland door ondernemers en instanties moet
worden betaald voor het uitzenden van het EK- of WK-voetbal, terwijl dit in onze buurlanden
(nagenoeg) gratis is?

Antwoord 7

Alle WK-wedstrijden blijven voor iedereen gratis te bekijken via de publieke omroep,
zowel op televisie als online. De bijdrage geldt, vanwege het hiervoor geschetste
juridische kader alleen voor publieke vertoningen buiten de huiselijke kring zoals
in horecagelegenheden, op pleinen of bij evenementen. Dergelijke vertoningen worden
vaak georganiseerd door ondernemers omdat zij daarmee extra inkomsten kunnen genereren.
In die gevallen wordt een marktconforme vergoeding gevraagd. Daarmee wijkt Nederland
niet af. Het kijken buiten huiselijke kring is in onze buurlanden vaak ook niet gratis.
Ook daar geldt dat er een bijdrage kan worden gevraagd voor evenementmatige vertoning
van WK-wedstrijden.

Vraag 8

Onderschrijft u de mening dat het belasten van het uitzenden van een sporttoernooi
als het aanstaand WK-voetbal, ondernemers ontmoedigt hun nek uit te steken om leuke
activiteiten rondom zo’n toernooi te organiseren, temeer omdat ondernemers óók voor
de uitzendrechten moeten betalen als het regent en er dus veel minder bezoekers komen
opdagen om de kosten terug te winnen?

Antwoord 8

(Horeca-)ondernemers hebben vele overwegingen om al dan niet activiteiten te organiseren
rondom sporttoernooien of andere grote evenementen. Dat het daarbij slecht weer kan
zijn is een van deze overwegingen. Of de kosten van een evenementenlicentie ondernemers
ontmoedigt om activiteiten rondom het WK-voetbal te organiseren, is lastig te beoordelen.
Er zijn immers ook allerlei andere kosten zoals de inkoop van bier of de inhuur van
personeel en technische faciliteiten die bij slecht weer wellicht niet terugverdiend
kunnen worden. Tegelijkertijd is het aannemelijk dat veel ondernemers, ondanks deze
kosten en risico’s, toch besluiten activiteiten te organiseren wanneer zij daar voldoende
vraag of omzetkansen zien.

Vraag 9

Bent u bereid zo snel mogelijk met de NOS en eventueel andere relevante partijen in
gesprek te treden met als doel de kosten voor het uitzenden van programma’s waar al
belastinggeld mee gemoeid is, zoals het aanstaand WK-voetbal, blijvend af te schaffen?

Antwoord 9

Zie het antwoord op vraag 6. Dat er een vergoeding betaald moet worden als WK-wedstrijden
commercieel door derden geëxploiteerd worden, volgt onder meer uit de Mediawet 2008
en de Europese staatssteunregels, alsmede uit contractuele afspraken met de FIFA.

Vraag 10

Onderneemt u, bovenstaande buiten beschouwing gelaten, nog andere maatregelen om te
voorkomen dat het midden- en kleinbedrijf aankomend WK-voetbal buitenspel staat en
Oranjesupporters juist optimaal kunnen genieten?

Antwoord 10

Nee. Er worden momenteel geen aanvullende maatregelen genomen.

Vraag 11

Kunt u bovenstaande vragen, gezien de aanstaande start van het WK-voetbal, zo snel
mogelijk en tenminste binnen de geldende beantwoordingstermijn beantwoorden?

Antwoord 11

Nee. Gelet op de benodigde tijd voor nadere interdepartementale afstemming was het
niet mogelijk om binnen de gebruikelijke termijn van antwoorden te voorzien. Conform
de procedure is hiervoor reeds een uitstelbrief verzonden.