Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Markuszower en Lammers over het bericht 'Geheime tunnels aangetroffen tussen Wit-Rusland en Polen: ‘Het Westen overspoelen met migranten’'

Antwoord van Minister Van den Brink (Asiel en Migratie) en de Minister van Justitie
en Veiligheid (ontvangen 22 april 2026). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2025–2026, nr. 1419

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht dat tussen Wit-Rusland en Polen tunnels zijn aangetroffen
die mogelijk zijn gegraven door terroristische organisaties zoals Hamas, Islamitische
Staat (IS), Hezbollah of Iran-gelieerde groeperingen om illegale migranten Europa
binnen te smokkelen?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2 en 3

Erkent u dat, als deze tunnels daadwerkelijk zijn gebruikt, er duizenden terroristen
via deze route Europa en mogelijk dus ook Nederland kunnen zijn binnengekomen?

Realiseert u zich dat één doorgelaten jihadist al voldoende is voor een bloedige aanslag
op Nederlandse bodem?

Antwoorden 2 en 3

Nederland en de EU werken nauw samen om de dreiging van terrorisme en extremisme tegen
te gaan. Een onderdeel van deze samenwerking is de intensieve informatie-uitwisseling
tussen de verschillende veiligheidspartners. Alle betrokken veiligheidspartners blijven
zowel nationaal als internationaal alert op mogelijke dreigingen en zetten zich onverminderd
in om risico’s voor de nationale veiligheid te mitigeren.

Hoewel het bekend is dat terroristen mogelijk misbruik kunnen maken van migratiestromen
is het overgrote deel van de migranten niet betrokken bij terrorisme. Dat dergelijke
door de Poolse grensautoriteiten onderkende tunnels door migranten kunnen zijn benut
is hoe dan ook een kwalijke zaak. Het kabinet onderstreept dan ook het belang van
de inzet door landen aan de Europese buitengrens, in samenwerking met het Europees
Grens- en kustwachtagentschap (Frontex), om mogelijke irreguliere grenspassages tegen
te gaan en de integriteit van de Europese buitengrens te beschermen. Lidstaten zijn
daarbij verplicht om iedere persoon die zich aan de buitengrens van de Europese Unie
(EU) meldt, aan een grenscontrole te onderwerpen.

Vraag 4

Hoe ziet u deze ontwikkeling in het licht van de oplopende spanningen met Iran en
de angst voor de inzet van terroristische netwerken om aanslagen in Europa te plegen?

Antwoord 4

Het is bekend dat Iran en aan Iran gelieerde groepen in Europa doorgaans via clandestiene
netwerken, terroristische of criminele proxy’s en (online) gerekruteerde individuen
opereren, maar niet via logistiek complexe infrastructuur zoals tunnels. De oplopende
spanningen hebben de hoogste aandacht van alle veiligheidsdiensten.

Vraag 5

Kunt u ons garanderen dat via deze route géén personen met banden met jihadistische
organisaties Nederland zijn binnengekomen? Zo nee, erkent u dat alle Nederlanders
dus ernstig gevaar lopen?

Antwoord 5

Ondanks de strenge procedure en inspanningen kan er nooit een absolute garantie worden
gegeven dat er geen personen Nederland binnenkomen die veiligheidsrisico’s met zich
mee brengen. Nederland heeft een sterke en brede aanpak om signalen van terrorisme
tijdig te onderkennen en personen die worden verdacht van misdrijven met een terroristisch
oogmerk op te sporen, te vervolgen en, indien toepasselijk, te bestraffen.

Zoals aangegeven in het antwoord op vraag 2 en 3 blijft het kabinet zich onverminderd
inzetten om de dreiging van terrorisme en extremisme tegen te gaan. De bescherming
van de nationale veiligheid vergt constante inspanning, nauwe samenwerking en gerichte
implementatie van maatregelen.

Binnen de asiel- en nareisprocedure bestaan daarnaast verschillende maatregelen om
eventuele risico’s voor de nationale veiligheid te mitigeren. Hier worden besluiten
over toelating en verblijf per casus zorgvuldig afgewogen op basis van de informatie
die op dat moment beschikbaar is, binnen de nationale en Europese wettelijke kaders
en met inachtneming van internationale verdragsverplichtingen. Onder de coördinatie
van de NCTV is in 2023 een systeemcheck uitgevoerd over het tijdig onderkennen van
signalen die de nationale veiligheid kunnen raken binnen de migratie- en veiligheidsketen.
Uw Kamer is over de bevindingen en maatregelen geïnformeerd door middel van de Kamerbrief
«Stand van zaken bestrijding misbruik asiel- en migratiestromen door terroristen».2

Vraag 6

Hoeveel illegale migranten zijn in 2024 en 2025 via de oostelijke buitengrens de EU
binnengekomen, hoeveel daarvan zijn in Nederland terechtgekomen en hoeveel van deze
groep zijn daadwerkelijk uitgezet?

Antwoord 6

Volgens cijfers van Frontex werden in 2025 10.846 irreguliere grenspassages aan de
oostelijke landgrens van de EU waargenomen, dit is 37% minder dan in 2024.3 Over het aantal migranten dat vervolgens doorreist naar Nederland, en het aantal
daarvan dat (al dan niet gedwongen) terugkeert zijn geen cijfers beschikbaar. Dit
heeft onder meer te maken met het feit dat de afgelegde reisroute niet in de cijfers
wordt geregistreerd, en er voorts ook geen koppeling mogelijk is met de terugkeercijfers.

Vraag 7

Bent u het eens dat, als Europa en Nederland overspoeld worden met miljoenen illegale
migranten, miljoenen mensen moeten worden uitgezet en bent u bereid daartoe een massief
uitzetprogramma te starten? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 7

In algemene zin is het kabinet van mening dat de omvang van migratie naar Nederland
ingeperkt moet worden. Dat geldt ook voor asielmigratie. Binnen de geldende internationale
en Europese juridische kaders doet het kabinet dan ook wat kan om dit te bewerkstelligen.
Een belangrijk sluitstuk van het migratiebeleid richt zich reeds op het bewerkstelligen
van effectieve terugkeer, al dan niet door gefaciliteerde zelfstandige terugkeer middels
terugkeer- en herintegratieondersteuning van de Dienst Terugkeer en Vertrek (DTenV)
of via gedwongen vertrek indien vreemdelingen vertrekplichtig zijn en niet meewerken
aan zelfstandig vertrek. Zoals u ook kunt lezen in het regeerakkoord steunt het kabinet
de nieuwe EU-terugkeerverordening waarmee onder andere de mogelijkheden voor gesloten
opvang voorafgaand aan gedwongen vertrek worden verruimd. Het kabinet is hierbij tevens
voorstander van het verruimen van het zogeheten bandencriterium, waardoor het gemakkelijker
wordt op EU-niveau terugkeerafspraken te maken met landen buiten Europa. Bij afspraken
over terugkeer- en transithubs waarborgt Nederland dat migranten nooit terug worden
gestuurd naar een land waar zij het risico lopen om vervolgd te worden.4

Vraag 8

Bent u het eens dat Wit-Rusland migratie inzet als hybride oorlogsvoering tegen Europa,
dat dit bewuste ondermijning is van onze nationale veiligheid en dat daartegen harde
tegenmaatregelen moeten volgen?

Antwoord 8

Het kabinet vindt de hybride dreiging door instrumentalisering van migratiestromen
door Belarus onaanvaardbaar en heeft zich dan ook altijd voorstander getoond voor
het sanctioneren van het Belarussische regime in Europees verband. Zo sprak de Europese
Raad zich gezamenlijk al in 2021 uit tegen de hybride aanvallen aan de grenzen van
de EU, en stelde daar gepast op te reageren richting het Belarussische regime.5 Zo werd de sanctieregeling aangepast waardoor ook opgetreden kan worden wanneer migranten
worden ingezet voor politieke doeleinden, en zijn er om deze reden Europese sancties
uitgevaardigd tegen Belarus. Sindsdien zijn er – mede in relatie tot de oorlog in
Oekraïne – reeds verscheidene sanctiepakketten uitgevaardigd tegen het Belarussische
regime en andere betrokkenen, ook in reactie op de hybride aanvallen tegen EU-landen.6

Vraag 9

Bent u het eens dat dit precies laat zien waarom Nederland per direct een asielstop
moet invoeren en weer volledige controle moet nemen over wie ons land binnenkomt?
Zo nee, waarom niet?

Antwoord 9

Vreemdelingen die asielbescherming behoeven moeten die conform Europese en internationale
verplichtingen ook kunnen krijgen. Een algehele asielstop is dus niet de juiste oplossing.
Het kabinet staat voor een nieuw modern migratiemodel met meer grip migratie, een
verlaging van de instroom en verhoging van de terugkeer van asielmigranten, fatsoenlijke
opvang en sneller meedoen, en sturing op arbeidsmigranten. Het EU-migratiepact dat
op 12 juni in werking treedt is een grote stap om meer grip te krijgen over wie er
naar Nederland komt. Zoals toegelicht onder vraag 7 vormt een effectief terugkeerbeleid
een sluitstuk van ons migratiebeleid, en zal de nieuwe EU-terugkeerverordening het
Europese terugkeerbeleid effectiever maken en de nationale autoriteiten meer opties
geven om terugkeer te effectueren. Daarnaast zet het kabinet onverkort in op nationale
maatregelen en brengen we de asielketen op orde, spant het kabinet zich internationaal
in voor de modernisering van het internationaal vluchtelingenrecht, en werkt het kabinet
– zowel billateraal als in Europees verband – intensief samen met landen langs de
migratieroutes met als doel het beperken van irreguliere migratie en het tegengaan
van mensensmokkel, het bevorderen van terugkeer bij onrechtmatig verblijf en het bieden
van bescherming aan migranten.

Vraag 10

Kunt u deze vragen vóór vrijdag 6 maart om 12.00 uur beantwoorden?

Antwoord 10

Dit is helaas niet gelukt.