Mededeling (uitstel antwoord) : Uitstel beantwoording vragen van de leden Bikker, Diederik van Dijk en Keijzer over het artikel 'Rechters slaan alarm: ‘Draagmoederschap dreigt het nieuwe adoptieschandaal te worden’'

Mededeling van Staatssecretaris Van Bruggen (Justitie en Veiligheid) (ontvangen 22 april
2026)

Vraag 1

Hebt u kennisgenomen van het artikel «Rechters slaan alarm: «Draagmoederschap dreigt
het nieuwe adoptieschandaal te worden»»?1

Vraag 2

Hoe reageert u op de uitspraak in dit artikel van de voorzitter van het team familierecht
bij de rechtbank Den Haag, die stelt dat wensouders door hun vurige kinderwens vaak
blind zijn voor misstanden: «Sommigen ontmoeten de draagmoeder niet eens, en zien
dus ook niet of de situatie wel in de haak is. Dat voelt niet lekker, alsof je een
kind uit het luikje van de automaat haalt.»?

Vraag 3

In het artikel wordt gewezen op misstanden als vervalste documenten, uitbuiting van
draagmoeders, anonieme donaties en financiële prikkels: kunt u uiteenzetten welke
waarborgen momenteel bestaan om te voorkomen dat Nederlandse wensouders, bewust of
onbewust, deelnemen aan dergelijke misstanden?

Vraag 4

Vindt u het aanvaardbaar dat wensouders via commerciële bureaus in het buitenland
trajecten kunnen doorlopen waarbij sprake is van marktwerking, hoge betalingen en
zelfs commerciële aanbiedingen? Hoe verhoudt dit zich volgens u tot het verbod op
commerciële draagmoederschapstrajecten in Nederland?

Vraag 5

Hoe reageert u op kritiek van rechters en academici die zorgen uiten dat het wetsvoorstel
Kind, draagmoederschap en afstamming onvoldoende lessen trekt uit het rapport-Joustra
en mogelijk zelfs een aanmoedigende werking creëert op buitenlandse commerciële trajecten?

Vraag 6

Klopt het dat onder het huidige wetsvoorstel geboorteakten uit Canada en de Verenigde
Staten zonder rechterlijke toets kunnen worden ingeschreven? Kunt u toelichten waarom
voor deze landen wél wordt vertrouwd op de lokale procedures, terwijl daar een omvangrijke
commerciële sector bestaat?

Vraag 7

Vindt u de waarschuwingen van de commissie-Joustra ook van toepassing voor Canada
en de Verenigde Staten?

Vraag 8

Welke stappen worden gezet om te garanderen dat kinderen die via draagmoederschap
worden geboren, hun afstamming volledig kunnen achterhalen, ook wanneer wensouders
een buitenlands traject volgen waarbij donoren of draagmoeders anoniem kunnen zijn?

Vraag 9

Hoe wordt voorkomen dat draagmoeders in het buitenland onder druk worden gezet om
afstand te doen van hun rechten of niet vrij zijn om beslissingen over hun zwangerschap
te nemen, bijvoorbeeld bij medische complicaties?

Vraag 10

Kunt u ingaan op de uitspraak in het artikel van hoogleraar Recht, ethiek en biotechnologie
Britta van Beers, die ten aanzien van het wetsvoorstel Kind, draagmoederschap en afstamming
de vergelijking maakt met de legalisering van online gokken, dat werd toegestaan omdat
mensen op zoek gaan, maar waarbij vergeten werd dat het nieuwe wetsvoorstel dat ook
populairder maakte?

Vraag 11

Hoe voorkomt u dat niet-commerciële bemiddeling ook leidt tot een grote toename van
bekendmaking van initiatieven en wat is het beleid rondom adverteren, nu en bij inwerkingtreding
van het wetsvoorstel?

Vraag 12

Deelt u de kritiek – ook in het licht van de bijdrage van hoogleraar Van Beers, die
aangeeft dat er geen recht is op het hebben van een kind – dat bij verandering van
deze benadering steeds meer de wens van de potentiële wensouders voorop komt te staan
in plaats van die van het kind en de biologische ouders?

Vraag 13

Deelt u de analyse dat draagmoederschap niet primair moet worden benaderd vanuit de
wens van volwassenen om een kind te krijgen, maar vanuit de rechten van het kind en
de positie van de draagmoeder? Bent u bereid om met een nota van wijziging te komen
om deze benadering expliciet in het wetsvoorstel te verankeren en welke betekenis
heeft dat voor commercieel draagmoederschap?

Vraag 14

Vindt u dat het recht maatschappelijke ontwikkelingen enkel moet volgen of moet het
recht ook normeren?

Vraag 15

Kunt u deze vragen afzonderlijk en binnen de gebruikelijke termijn beantwoorden?

Mededeling

Hierbij deel ik u mede dat de schriftelijke vragen van de leden Bikker (ChristenUnie),
Diederik van Dijk (SGP) en Keijzer (Keijzer), van uw Kamer aan de Staatssecretaris
van Justitie en Veiligheid over het artikel «Rechters slaan alarm: «Draagmoederschap
dreigt het nieuwe adoptieschandaal te worden»« (ingezonden 1 april 2026) niet binnen
de gebruikelijke termijn kunnen worden beantwoord, aangezien nog niet alle benodigde
informatie is ontvangen.

Ik streef ernaar de vragen zo spoedig mogelijk te beantwoorden.