Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Van der Plas over het nieuwsbericht 'Wees alert bij afkeuring eco-regeling'

Antwoord van Minister Van Essen (Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur) (ontvangen
22 april 2026).

Vraag 1

Bent u op de hoogte van het nieuwsbericht «Wees alert bij afkeuring eco-regeling»,
waarin staat dat er steeds meer zorgelijke signalen zijn dat eco-activiteiten voor
het jaar 2025 worden afgekeurd terwijl de onderbouwing van de Rijksdienst voor Ondernemend
Nederland (RVO) minimaal is en dat een aantal boeren hierover recent een beschikking
hebben gekregen van de RVO?1

Antwoord 1

Ja, dit bericht en de signalen zijn mij bekend.

Vraag 2

Deelt u de mening dat het moment van beschikken te laat is, gezien het feit dat de
Gecombineerde opgave 2026 van de RVO op 1 maart reeds gestart is en vele duizenden
boeren reeds de aanvraag hebben ingediend en op land bezig zijn met zaaien, planten
en bemesten? Wat wilt u doen om het proces te versnellen?

Antwoord 2

Ik begrijp dat het voor boeren vervelend is als beschikkingen laat komen, juist in
een periode waarin zij al volop bezig zijn met zaaien, planten en bemesten. Die onzekerheid
wil ik net als RVO zoveel mogelijk beperken. RVO kon vanaf 10 maart 2026 beginnen
met het definitief beschikken van de aanvragen en heeft nu 94% van de aanvragen uit
2025 beschikt.

Voor 2026 zetten we extra in op verdere versnelling. Daarbij blijft het uitgangspunt
dat boeren tot 18 mei voor deze Gecombineerde Opgave hun aanvraag kunnen indienen.

Vraag 3

Klopt het dat RVO voor de beoordeling van eco-activiteiten gebruik maakt van een algoritme?
Klopt het ook dat dit voor de eerste keer is?

Antwoord 3

Voor de beoordeling van een aantal eco-activiteiten is in 2025 voor het eerst gebruik
gemaakt van het Areaalmonitoringssysteem (AMS). Dat systeem combineert gegevens uit
satellietbeelden en remote sensing en maakt een geautomatiseerde beoordeling van percelen
aan de hand van een algoritme.

Vraag 4

Is dit algoritme rijp voor gebruik in de praktijk, gezien de vele klachten? Indien
niet, wanneer wel?

Antwoord 4

De inzet van het Areaalmonitoringssysteem (AMS) en de onderliggende algoritmes is
gericht op het ondersteunen van de uitvoering en is gebaseerd op uitgebreide ontwikkeling,
testen en validatie met historische en actuele gegevens. Met de bredere toepassing
van AMS op de controle van eco-activiteten zijn ook kwaliteitscontroles geïmplementeerd
om na te gaan of de AMS-controle voldoende functioneert. Tegelijkertijd blijft het
systeem in ontwikkeling en wordt het continu gemonitord en waar nodig verbeterd. Gezien
eerder geconstateerde niet-nalevingen door steekproeven in het veld liggen de huidige
aantallen afwijzingen in lijn der verwachting.

Vraag 5

Tijdens het groeiseizoen worden eco-activiteiten soms ingetrokken: de boer kiest dan
bijvoorbeeld voor het inzaaien van een ander gewas; worden die wijzigingen door de
RVO meegenomen in de beoordeling van de aanvraag?

Antwoord 5

Boeren moeten voor de eco-regeling gedurende de periode 15 mei tot en met 15 oktober
hun aanvraag actueel houden. Dit betekent dat boeren die niet aan de voorwaarden van
een eco-activiteit voldoen en dus het resultaat niet halen, deze zelf moeten terugtrekken
uit de aanvraag. Wijzigingen die boeren aanbrengen worden meegenomen in de definitieve
aanvraag op 15 oktober en de beoordeling daarvan door RVO.

Vraag 6

Als het algoritme een eco-activiteit afwijst, kan een boer met eigen fotomateriaal
dan alsnog bezwaar maken en aantonen dat de eco-activiteit wel is uitgevoerd?

Antwoord 6

Als boeren het niet eens zijn met de beoordeling van hun aanvraag door RVO kunnen
zij bezwaar maken.

Vraag 7

Telt dode bodembedekking, bijvoorbeeld een doodgevroren gewas, mee voor de berekening
van het percentage bodembedekking, gegeven het feit dat voor bepaalde eco-activiteiten
minimaal 80 procent bodembedekking door een gewas gedurende een bepaalde periode is
vereist? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 7

Voor de eco-activiteit Groenbedekking telt een doodgevroren gewas mee voor de bodembedekking.
Dit staat ook expliciet in de subsidievoorwaarden. Het doodvriezen van het gewas is
als mogelijkheid opgenomen voor het vernietigen van het gewas voorafgaand aan de volgende
teelt. Het levende of doodgevroren gewas moet het perceel wel voor 80% bedekken.

Vraag 8

Hoeveel procent van de aanvragen van de eco-regeling wordt namens de boer gedaan door
een adviseur of andere tussenpersoon?

Antwoord 8

In 2025 is iets meer dan de helft van de Gecombineerde opgaves verstuurd door een
gemachtigde. Het is mij niet bekend bij hoeveel procent van de aanvragen van de Eco-regeling
een adviseur of bedrijfsaccountant is betrokken.

Vraag 9

Deelt u de mening dat de eco-regeling in principe en eenvoudig door de boer zelf gedaan
moet kunnen worden? Wat wilt u doen om dit te bevorderen?

Antwoord 9

Die mening deel ik. De norm dient wat mij betreft te zijn dat boeren zelfstandig de
opgave kunnen doen. Hier is volop ondersteuning toe. Zo is er veel informatie beschikbaar
over de activiteiten en werking van de eco-regeling. Ook zijn er in de aanvraag verwijzingen
naar informatie die benodigd is. Hiernaast wordt er hard gewerkt om informatievoorziening
uit te breiden met (meer) voorbeelden van hoe activiteiten uitgevoerd dienen te worden,
informatie over de werking van de resultaatverplichting in de eco-regeling en het
klantvriendelijker maken van de RVO dienstverlening. Ook zijn automatische meldingen
en validaties ingebouwd om boeren te helpen. Ik ben mij ervan bewust dat de huidige
Eco-regeling complex is. Stabiel en voorspelbaar beleid, vereenvoudiging van regels
en investeringen in betere ICT ondersteuning zijn daarom blijvende aandachtspunten.