Mededeling (uitstel antwoord) : Uitstel beantwoording vragen van het lid Russcher over de besteding van gemeentelijke middelen aan iftarbijeenkomsten, gepresenteerd als 'ontmoetingen' en 'integratie'

Mededeling van Minister Heerma (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties) (ontvangen
21 april 2026).

Vraag 1

Hoe beoordeelt u het bericht dat de grootste gemeenten in Nederland tienduizenden
euro’s aan publieke middelen hebben besteed aan het organiseren of faciliteren van
iftarbijeenkomsten, en dat deze uitgaven zijn verantwoord onder begrotingsposten als
«ontmoetingen» en «integratie»?1

Vraag 2

Onder welke begrotingsposten zijn deze uitgaven door de betreffende gemeenten precies
verantwoord, en hoe waarborgt u dat het wegschrijven van uitgaven voor religieuze
bijeenkomsten onder neutrale noemers als «ontmoeting», «verbinding» of «integratie»
de democratische controle door de gemeenteraad niet bemoeilijkt?

Vraag 3

Welke meetbare integratiedoelstellingen liggen ten grondslag aan de gemeentelijke
financiering van iftarbijeenkomsten, en op basis van welke evaluaties of effectmetingen
is vastgesteld dat deze bijeenkomsten aantoonbaar bijdragen aan taalverwerving, arbeidsparticipatie
of maatschappelijke zelfredzaamheid?

Vraag 4

In hoeverre kan worden uitgesloten dat bij de door gemeenten gefinancierde iftars
organisaties betrokken zijn die geheel of gedeeltelijk worden gefinancierd vanuit
het buitenland, bijvoorbeeld door Turkije (Diyanet/ISN), Saoedi-Arabië, Qatar of andere
staten, en welk toezicht bestaat hierop?

Vraag 5

Hoe verhoudt de structurele financiering van iftarbijeenkomsten door gemeenten zich
tot het grondwettelijke beginsel van scheiding van kerk en staat, mede in het licht
van de uitspraak van uw voorganger bij de beantwoording van eerdere Kamervragen dat
de overheid «geen geloof of wijze van geloofsbelijdenis mag voortrekken»?2

Vraag 6

In welke omvang en frequentie financieren dezelfde gemeenten bijeenkomsten die verbonden
zijn aan andere religieuze tradities, zoals het christendom, het jodendom of het hindoeïsme,
en hoe verklaart u een eventueel verschil met de financiering van islamitische bijeenkomsten?

Vraag 7

Hoe beoordeelt u het feit dat iftarbijeenkomsten naar hun aard religieuze handelingen
omvatten – zoals gebeden en Koranrecitatie – terwijl gemeenten dergelijke bijeenkomsten
presenteren en financieren als neutrale «ontmoetingen»?

Vraag 8

Op welke wijze draagt het faciliteren van religieus-culturele bijeenkomsten die primair
gericht zijn op de eigen gemeenschap bij aan werkelijke integratie – het leren van
de Nederlandse taal, het verwerven van economische zelfstandigheid en het internaliseren
van democratische waarden – en hoe weegt u dit af tegen het risico dat dergelijke
financiering juist gescheiden religieuze gemeenschappen bevestigt en institutionaliseert?

Vraag 9

Hoe verhoudt de gemeentelijke financiering van religieuze maaltijden zich tot het
kabinetsbeleid dat inzet op assimilatie – het overnemen van de Nederlandse taal, normen,
waarden en gebruiken – in plaats van het accommoderen van religieuze en culturele
praktijken uit het land van herkomst?

Vraag 10

Hoe beoordeelt u het risico dat door de overheid gefinancierde iftars bijdragen aan
het ontstaan van parallelgemeenschappen, waarin de band met het land van herkomst
en de eigen religieuze gemeenschap wordt versterkt ten koste van deelname aan de bredere
Nederlandse samenleving?

Vraag 11

Hoe weegt u de zorg van een substantieel deel van de Nederlandse bevolking dat de
toenemende institutionalisering van islamitische rituelen in het publieke domein –
inclusief door de overheid gefinancierde iftars op ministeries, bij de Nationale Politie
en in publieke gebouwen – bijdraagt aan een ervaring van culturele verdringing?

Vraag 12

Op welke wijze geeft het structureel financieren van iftars door overheden – terwijl
vergelijkbare faciliteiten voor andere levensbeschouwelijke tradities achterwege blijven
– een signaal van ongelijkheid af, en hoe beoordeelt u de gevolgen hiervan voor het
maatschappelijke draagvlak voor integratie?

Mededeling

Hierbij deel ik u mede dat de aan de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
en aan mij gestelde vragen van het lid Russcher van FVD over de besteding van gemeentelijke
middelen aan iftarbijeenkomsten, gepresenteerd als «ontmoetingen» en «integratie»
(ingezonden op 31 maart 2026), met kenmerk 2026Z06611, niet binnen de termijn van drie weken kunnen worden beantwoord. Voor de beantwoording
van de vragen is meer tijd nodig. De interdepartementale afstemming vergt meer tijd.
Uw Kamer ontvangt de antwoorden zo spoedig mogelijk.