Mededeling (uitstel antwoord) : Uitstel beantwoording vragen van de leden Van Oosterhout en Zalinyan over de Joint Letter of Intent met Tata Steel en het vervolg van de maatwerkafspraak

Mededeling van Minister Van Veldhoven-van der Meer (Klimaat en Groene Groei) (ontvangen
15 april 2026).

Vraag 1

Kunt u toelichten welke rol u voor de Expertgroep Gezondheid IJmond ziet in de verdere
uitwerking van de maatwerkafspraak met Tata Steel en de opvolging van de afspraken?

Vraag 2

Kunt u toelichten hoe u de adviezen van de Expertgroep Gezondheid IJmond heeft meegewogen
– en waarom bepaalde adviezen wel of niet zijn overgenomen – bij het opstellen van
de Joint Letter of Internt (JLoI) met Tata Steel?

Vraag 3

Bent u van plan om in lijn met de motie-Tijssen c.s. (Kamerstuk 28 089, nr. 307) de adviezen van de Expertgroep Gezondheid IJmond, ook voor zover deze niet in de
JLoI zijn opgenomen, als harde voorwaarde mee te nemen in de onderhandelingen en uitwerking
van de uiteindelijke maatwerkafspraak?

Vraag 4

Kunt u een toelichting geven op het proces, inclusief de tijdlijn, om te komen tot
een MER en een GER, en op de rol die beide instrumenten hebben bij vergunningverlening
en het al dan niet verstrekken van subsidie?

Vraag 5

Indien de maatwerkafspraak in september wordt ondertekend, heeft u, en daarmee de
Kamer, dan voldoende inzicht in de gezondheidseffecten van de afspraken, afrekenbare
garanties op vermindering van schadelijke effecten, vergunningverlening en de mogelijk
te verstrekken subsidie?

Vraag 6

Wordt de GER, naast een informatief instrument, ook een sturend instrument?

Vraag 7

Zullen, zoals geadviseerd door de Expertgroep Gezondheid IJmond, naast de MER ook
de resultaten van de GER voorwaardelijk worden gemaakt voor vergunningverlening?

Vraag 8

Hoe gaat u de kennis- en meetlacunes ten aanzien van gezondheidseffecten, bijvoorbeeld
van zeer zorgwekkende stoffen (ZZS) en ultrafijnstof, adresseren?

Vraag 9

Hoe gaat u de noodzakelijke omvang van het meetnetwerk, nieuwe meetmethoden en de
resultaten daarvan een integraal en afdwingbaar onderdeel maken van de maatwerkafspraken?

Vraag 10

Bent u van plan om, in lijn met het advies van de Expertgroep Gezondheid IJmond, afdwingbare
gezondheidsdoelen op te nemen in de uiteindelijke maatwerkafspraak, en hoe worden
deze doelen vastgesteld (bijvoorbeeld op basis van waarden voor een gemiddelde stad
of WHO-richtlijnen)?

Vraag 11

Gaat u naast emissiedoelen ook immissiedoelen opnemen in de maatwerkafspraak?

Vraag 12

Hoe bent u voornemens op dergelijke doelen te handhaven, en welke consequenties –
zoals ontbindende voorwaarden, boetes of terugvorderingen – worden verbonden aan het
niet behalen van de gezondheidsdoelen?

Vraag 13

Bent u voornemens om periodieke evaluatiemomenten (bijvoorbeeld elke twee jaar) vast
te leggen, waarin wordt beoordeeld of aanvullende maatregelen noodzakelijk zijn?

Vraag 14

Bent u van plan om in lijn met het advies van de Expertgroep Gezondheid IJmond naast
gezondheidsafspraken en -doelen voor nieuwe installaties ook afspraken over bestaande
installaties op te nemen in de maatwerkafspraak?

Vraag 15

Hoe gaat u de weging en toetsing van het kosteneffectiviteitsbeginsel specifiek voor
investeringen in Best Beschikbare Technieken (BBT) voor ZZS, versterken en verbreden
met maatschappelijke waarden zoals gezondheid?

Vraag 16

Heeft u Tata Steel verzocht om in de MER-alternatieven op te nemen die bijvoorbeeld
de gezondheidswinst of de CO2-reductie maximaliseren, zodat een betere afweging kan worden gemaakt?

Vraag 17

Waarom hanteert Tata Steel in de MER een andere productiecapaciteit – en daarmee mogelijk
een andere uitstoot – dan in de JLoI, en wat zijn daarvan de consequenties?

Vraag 18

Hoe (juridisch) zeker zijn de vergunningen voor emissies van Tata als de gezondheid
en dus het belang van omwonenden onvoldoende is meegewogen? Kunt u bij het beantwoorden
van deze vraag de jurisprudentie van de RBV-zaak van omwonenden tegen Schiphol meewegen,
waarbij de rechter oordeelde met verwijzing naar het Europees Verdrag tot bescherming
van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden?

Vraag 19

Hoe houdbaar zijn de maatwerkafspraken als deze vergunningen vereisen die niet vergunbaar
zijn of door de rechter worden vernietigd? Wat zijn de gevolgen van een vernietigde
vergunning voor de maatwerkafspraken en de subsidies of andere incentives?

Vraag 20

Kunt u toelichten hoe de economische en maatschappelijke baten van Tata Steel voor
Nederland zich verhouden tot de NOx-emissie en welke maatschappelijke baten gegenereerd kunnen worden door deze emissie
te verminderen of anders «te besteden»?

Vraag 21

Kunt u toelichten op welke wijze de voorgenomen maatwerkafspraak met Tata Steel leidt
tot additionele CO2-reductie ten opzichte van de geldende Nederlandse en Europese klimaatdoelstellingen?

Vraag 22

Onderschrijft u dat binnen het EU ETS productbenchmarks worden toegepast om de hoeveelheid
gratis emissierechten voor individuele installaties te bepalen en niet bepalend zijn
voor de hoeveelheid emissierechten binnen het EU ETS?

Vraag 23

Onderschrijft u dat ETS-benchmarks primair gebaseerd zijn op de prestaties van bestaande
installaties en daarmee een afspiegeling vormen van de huidige stand van de techniek,
niet het reductiepotentieel of de beschikbare transitie- of mitigatieopties?

Vraag 24

Kunt u toelichten welke rol ETS-benchmarks spelen in de beoordeling of de voorgenomen
CO2-reductie door Tata Steel additioneel is ten opzichte van wat reeds door het EU ETS
wordt afgedwongen, en heeft een aanpassing van de benchmarks – zoals aangekondigd
door de Europese Commissie – hier invloed op?

Vraag 25

Welke criteria hanteert u om te bepalen of sprake is van «versnelde» CO2-reductie in het geval van Tata Steel, en hoe verhouden deze criteria zich tot het
reductietempo dat reeds volgt uit het EU ETS?

Vraag 26

Kunt u toelichten welke rol deze criteria, en specifiek de ETS-benchmarks, spelen
in de beoordeling of Tata Steel in aanmerking komt voor staatssteun?

Vraag 27

Hoe weegt u in dit kader de Europese CO2-grensheffing (CBAM) en de versnelde afbouw van gratis rechten en de prikkel die daarmee
ontstaat, ongeacht mogelijke staatssteun, om te investeren in verduurzaming?

Vraag 28

Is er nog steeds sprake van «versnelde» CO2-reductie, en voldoende onderbouwing voor staatssteun, als Tata Steel slechts de overstap
van kolen naar aardgas maakt in fase 1 – en niet overstapt op groen gas of -waterstof?

Vraag 29

Worden er harde doelen en tijdlijnen opgenomen over CO2-reductie en investeringen in fase 2 – de tweede helft van de fabriek – of staat het
Tata Steel vrij om die investeringen niet te doen of zelfs de tweede helft van de
fabriek te sluiten?

Vraag 30

Worden er met het oog op de strategische autonomie en importafhankelijkheid harde
garanties opgenomen in de maatwerkafspraak dat Tata Steel ten laatste voor 2032 overstapt
op hernieuwbare energie en dat nieuwe installaties niet nog vele jaren op aardgas
draaien?

Vraag 31

Hoe worden de ketenemissies van aardgas – zoals methaanlekkage en transportkosten
– meegenomen in de afspraken? Zijn daar analyses van en worden ook daar doelen voor
gesteld?

Vraag 32

Kunt u bevestigen dat Tata Steel, afgaande op afspraken in de intentieverklaring,
de 200 miljoen euro staatssteun kan gebruiken om, mogelijk zelfs buiten Nederland,
certificaten voor groen gas te kopen en dus kan beslissen om fysiek door te draaien
op aardgas?

Vraag 33

Hoe wordt de businesscase van wind op zee meegewogen in de beslissing om te kiezen
voor groen gas of groene waterstof?

Vraag 34

Waarom wordt wat betreft groen gas of waterstof enkel gekozen voor optionele subsidiering,
in plaats van, of in combinatie met afdwingbare afspraken – en wordt dit in de maatwerkafspraak
aangepast?

Vraag 35

Is er door u een vergelijking gemaakt tussen de (maatschappelijke) kosten van het
huidige plannen en een scenario waarbij afspraken worden gemaakt met andere landen
of producenten over de import van met hernieuwbare energie geproduceerde Hot Briquetted
Iron (HBI), dat vervolgens door Tata Steel IJmuiden wordt verwerkt tot groen staal?

Vraag 36

Hoe weegt u de maatschappelijke kosten, zoals werkgelegenheid, benodigde subsidie
en investeringen met een scenario met (ten dele) HBI-import?

Vraag 37

Hoe weegt u consequenties van de import van HBI tegenover de import van aardgas, kolen,
groen gas, waterstof en ijzererts voor de Nederlandse en Europese strategische autonomie?

Vraag 38

In hoeverre wordt de ambitie uit het coalitieakkoord om in 2050 een volledig circulaire
economie te hebben meegenomen in de uitwerking van de intentieverklaring?

Vraag 39

Worden er circulaire (tussen)doelen opgenomen in de afspraken – zowel in fase 1 als
2 – en die afrekenbaar gemaakt?

Vraag 40

Hoe betrekt u de rest van de keten – denk aan afspraken over het oplopend gebruik
van schroot, maar ook vraagcreatie voor circulair- en groen staal – bij de uitwerking
van de intentieverklaring?

Vraag 41

Ziet u het borgen van de financiële verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid van
Tata Steel Ltd. als een belangrijk onderdeel van de maatwerkafspraak?

Vraag 42

In hoeverre zal Tata Steel Ltd. financieel bijdragen aan de investeringen aan de kant
van Tata Steel en op welke manier?

Vraag 43

Wat zijn de financiële consequenties voor de staat als de vergunningverlening vertraging
oploopt en daarmee afspraken zoals nu uitgewerkt niet meer haalbaar blijken?

Vraag 44

Maakt u zich in de onderhandelingen hard voor een financiële garantstelling – een
zogenaamde 403-verklaring – van Tata Steel Ltd voor zaken als schulden, schoonmaakkosten
of een sociaal plan?

Vraag 45

Hoe wordt het Sociaal Contract Groen Staal – bedoeld om de werknemers zekerheid te
verschaffen over hun toekomst – betrokken in de uitwerking van de intentieverklaring?

Vraag 46

Gaat u een koppeling maken tussen de ondertekening van de maatwerkafspraak en de activering
van het Sociaal Contract Groen Staal?

Vraag 47

Kunt u deze vragen beantwoorden voor het plenaire debat over de intentieverklaring
met Tata Steel?

Mededeling

De vragen van de leden van Oosterhout en Zalinyan (beiden GL-PvdA) over de Joint Letter
of Intent met Tata Steel en het vervolg van de maatwerkafspraak (2026Z06053) kunnen niet binnen de gebruikelijke termijn worden beantwoord vanwege de benodigde
interdepartementale afstemming. Het kabinet zal de Kamer zo spoedig mogelijk de antwoorden
op de vragen doen toekomen.