Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Van der Lee over het bericht Nederlands bedrijf exporteerde duizenden keren illegaal naar Rusland

Antwoord van Minister Sjoerdsma (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking)
en de Minister van Buitenlandse Zaken (ontvangen 9 april 2026).

Vraag 1

Bent u bekend met het RTL-bericht «Nederlands bedrijf exporteerde duizenden keren
illegaal naar Rusland»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2 en 3

Hoe kan het dat een Nederlands bedrijf zo lang ongemerkt illegaal producten kon exporteren
naar Rusland via Azerbeidzjan die rechtstreeks nodig zijn voor de illegale oorlogsvoering
ter waarde van tientallen miljoenen euro’s?

Is het bedrijf inmiddels gestopt met de illegale import? Op welke manier wordt dit
gecontroleerd?

Antwoord 2 en 3

In algemene zin geldt dat sanctieomzeiling onacceptabel is. Daarom heeft de aanpak
van sanctie-omzeiling de hoogste prioriteit voor het kabinet. Daarbij wordt ingezet
op analyse van handelsstromen, samenwerking, handhaving en aanvullende sanctiemaatregelen
waar nodig. De handhaving van sanctiemaatregelen ten aanzien van de in-, door- en
uitvoer van goederen is de verantwoordelijkheid van de Douane in opdracht van de Minister
van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking. Daarbij wordt ook nadrukkelijk
ingezet op het tegengaan van omzeiling.

In zijn algemeenheid kan worden gezegd dat de Douane risicogericht handhaaft. Als
er een verhoogd risico op sanctieomzeiling wordt geconstateerd, dan worden de gehanteerde
risicoprofielen hierop aangescherpt. De Douane werkt nationaal en internationaal samen
met andere (uitvoerings-)organisaties, de Europese Commissie en andere lidstaten om
signalen die mogelijk op omzeiling wijzen uit te wisselen.

Desalniettemin blijft het tegengaan van omzeiling van de sanctiemaatregelen tegen
Rusland via derde landen een grote uitdaging in de handhaving. Dit komt door de lange
en complexe handelsketens, maar ook de omvang van handelsstromen vanuit Nederland.
Over individuele bedrijven, specifieke handhavingsaanpak en de door de Douane onderkende
risico’s doet het Kabinet geen uitspraken.

Vraag 4

Wordt het bedrijf gesanctioneerd, zo ja, wat is de sanctie? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 4

Het schenden of omzeilen van EU-sancties geldt als een economisch delict. Wanneer
vanuit de handhavingstaak van de Douane geconcludeerd wordt dat een bedrijf sancties
heeft overtreden, wordt de zaak voorgelegd aan het OM voor strafrechtelijke vervolging.
Zo heeft de Douane in 2025 422 handhavingsonderzoeken afgerond waar onder andere onderzoek
is gedaan naar de naleving van de sanctiewetgeving. In 2025 zijn 16 onderzoeken overgedragen
aan het Functioneel Pakket van het OM.

Vraag 5

Wordt er meteen via het ImportGenius databedrijf uitgezocht of er meer illegale goederen
worden geëxporteerd? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 5

Het kabinet gebruikt diverse informatiebronnen om handelsstromen richting Rusland
te onderzoeken en omzeiling op te sporen.

Vraag 6

Heeft het bedrijf Valvoline AZ nog anderszins banden met Nederland?

Antwoord 6

Het kabinet gaat niet in op individuele bedrijven. Wanneer signalen over sanctieomzeiling
naar specifieke entiteiten in derde landen aan het licht komen neemt de Douane gepaste
actie om dit naar de toekomst toe te voorkomen. Daarnaast vinden uiteraard ook eventuele
handhavingsacties binnen Nederland plaats.