Lijst van vragen : Lijst van vragen over Nederlandse deelname aan een Amerikaans kennis- en innovatieprogramma voor Collaborative Combat Aircraft (CCA) (Kamerstuk 36592-60)
2026D15315 LIJST VAN VRAGEN
De vaste commissie voor Defensie heeft een aantal vragen voorgelegd aan de Staatssecretaris
van Defensie over de Nederlandse deelname aan een Amerikaans kennis- en innovatieprogramma voor Collaborative
Combat Aircraft (Kamerstuk 36 592, nr. 60).
De voorzitter van de commissie,
Paternotte
Adjunct-griffier van de commissie,
Manten
Nr
Vraag
1
Wat staat er in de letter of acceptance?
2
Welk commitment geeft Nederland aan het CCA-programma, nu en in de toekomst, bij het
tekenen van de letter of acceptance?
3
Wat is de looptijd van het kennis- en innovatieprogramma?
4
Wat is uw toetsingskader geweest om dit programma aan te gaan en welke criteria heeft
u daarbij gehandhaafd?
5
In hoeverre zullen de vergaarde kennis en onderzoeksresultaten uit dit programma intellectueel
eigendom zijn van de Nederlandse overheid?
6
Op welke manier zullen de vergaarde kennis en onderzoeksresultaten later gebruikt
kunnen en mogen worden ter bevordering van een Europees alternatief?
7
Op welke manier wordt het genoemde budget van 50–100 miljoen euro precies gebruikt?
8
Hoeveel testtoestellen zullen er via dit programma aangeschaft worden? Wat is de prijs
per toestel?
9
Op basis van welke gronden kan de Nederlandse overheid nog uit het project stappen?
Welke afspraken zijn daaromtrent gemaakt en welke kosten zijn daarmee gemoeid?
10
Zijn er derde partijen betrokken bij dit programma en, zo ja, welke partijen zijn
dat?
11
Hoeveel van het beschikbaar gestelde budget van dit kennis- en innovatieprogramma
zal aan Amerikaanse AI-bedrijven besteed worden?
12
Waarom schrijft u dat de informatievoorziening over de CCA via deze brief een «uitzondering»
is?
13
Waarom hecht u in deze casus extra waarde aan transparantie?
14
Hoe verhoudt deze casus zich tot de aangenomen motie van het lid Piri c.s. over elke
voorgenomen verwerving van defensiematerieel bij leveranciers van buiten de EU melden
aan de Kamer? (Kamerstuk 36 800 X, nr. 34)
15
Kunt u toelichten wat er volgens u wel en wat niet binnen de reikwijdte van de motie-Piri
valt, dus wanneer de Kamer wel en wanneer niet vooraf wordt geïnformeerd?
16
Wat verandert er in de informatievoorziening naar de Tweede Kamer nu de motie-Piri
is aangenomen?
17
Wat is de verwachting van de duur van het Amerikaanse CCA-project? Is de verwachting
dat dit decennia is? Loopt dit gelijk op met dat van de F-35 (dat tot na 2060 doorloopt)?
Zo nee, waarom niet?
18
Wanneer is het project MOBIUS van start gegaan? Wat is de omvang van dat project (menskracht
en budget)? Kunt u aanvullende informatie verstrekken over het project?
19
Is aan (een van) de landen die onderdeel zijn van het GCAP gevraagd of Nederland als
waarnemer of anderszins zou kunnen aansluiten met het oog op de oriëntatie op een
CCA-capaciteit? Kijken die landen ook naar compatibiliteit met de F-35, gegeven dat
alle drie de landen in dat programma (VK, Italië en Japan) ook F-35-programmapartners
zijn?
20
In de VS ontwikkelen meerdere fabrikanten verschillende CCA-varianten; op welke van
die projecten richt de Nederlandse belangstelling zich?
21
Is het nu genoemde budget van 50–100 miljoen euro bovenop of in plaats van de gesuggereerde
uitruil met de aankoop van een zesde extra F-35 toestel, zoals beschreven in uw brief
van 19 december jl.? (Kamerstuk 36 592, nr. 56)
22
Uit de via de Woo vrijgegeven documenten omtrent de CCA ontstaat de indruk dat recent
reeds getekend is voor de aanschaf van twee CCA-testtoestellen; kunt u dat bevestigen?
Zo ja, waarom is de Kamer daarover niet geïnformeerd en kunt u daarover alsnog meer
informatie verschaffen, zoals welke fabrikant(en) en type(s) het hier betreft? Hoe
ziet de verdere planning hieromtrent eruit? Welke verplichtingen is Nederland verder
aangegaan? Zo nee, hoe is dan de gang van zaken in december 2025/januari 2026 geweest
zoals te lezen in de verstrekte Woo-documenten?
23
Bent u bereid de Letter of Intent concerning Autonomy and Collaborative Combat Aircraft
Cooperation, die Nederland en de Verenigde Staten afgelopen oktober ondertekenden,
openbaar te maken?
24
Kunt u ook de Letter of Acceptance, die u van plan bent 8 april te tekenen, openbaar
maken?
25
Kunt u aanvullende informatie verstrekken over het Memorandum of Understanding voor
Research, Development, Testing & Evaluation, dat Nederland en de Verenigde Staten
medio juni 2025 hebben ondertekend, dan wel dit document delen?
26
Welke kennis en toegang krijgen Defensie, TNO en NLR door deelname aan het programma?
27
Welke typen data over CCA krijgen Defensie, TNO en NLR precies beschikbaar via deelname
aan het Amerikaanse programma? Gaat het daarbij om testdata, simulatiegegevens, operationele
conceptdata, softwaredata of alleen algemene programmadata?
28
Blijft de toegang van TNO en NLR tot data bestaan als Nederland later besluit niet
over te gaan tot aanschaf van CCA?
29
Mogen TNO en NLR de verkregen data opslaan in eigen systemen in Nederland?
30
Mogen TNO en NLR de data gebruiken voor eigen onderzoek en modelontwikkeling, of alleen
voor het specifieke CCA-programma?
31
Kan Nederland via TNO en NLR eigen kennis opbouwen die later ook inzetbaar is in een
Europees CCA-traject?
32
Wie bezit de intellectuele eigendomsrechten op analyses of kennisproducten die TNO
en NLR ontwikkelen op basis van Amerikaanse programmadata?
33
In hoeverre mogen TNO en NLR de verkregen kennis benutten in Europese samenwerkingsverbanden?
34
Zijn er voorwaarden waaronder de VS de data-toegang voor TNO en NLR kunnen beperken,
opschorten of intrekken?
35
Hebben TNO en NLR recht op updates van data en technische informatie naarmate het
Amerikaanse programma zich verder ontwikkelt?
36
Hoe verhoudt uw stelling dat Europa slechts in een «beginstadium» verkeert zich tot
deze concrete Europese tijdlijn en technologische voortgang? Gezien het feit dat Airbus
recentelijk voor het «Wingman»-programma heeft aangekondigd dat het al dit jaar testvluchten
uitvoert met twee gemodificeerde platforms, uitgerust met het soevereine Europese
MARS-missiesysteem (Multiplatform Autonomous Reconfigurable and Secure) en dat Airbus
streeft naar een operationele CCA-capaciteit voor de Duitse luchtmacht in 2029?
37
Is er diepgaand onderzoek gedaan naar de compatibiliteit van deze Europese software-oplossingen
met de F-35, of wordt hier blind vertrouwd op Amerikaanse proprietary systemen die
juist kunnen leiden tot een nieuwe lock-in? Gezien het feit dat in de brief wordt
gesteld dat Europese alternatieven geen integratie bieden met de Nederlandse vijfde-generatie-jachtvliegtuigen
(F-35) terwijl de Europese focus momenteel juist ligt op het creëren van een open
architectuur (zoals het MARS-systeem en de MindShare-software)?
38
U noemt de betrokkenheid van TNO en NLR; heeft Defensie onderzocht hoe de deelname
aan een Europees programma, waar Nederland als partner meer invloed heeft op de broncode
en systeemarchitectuur, de Nederlandse positie in de Europese defensie-industrie op
de lange termijn versterkt in vergelijking met een ondergeschikte rol in een Amerikaans
programma?
39
Worden er door het tekenen van de Letter of Acceptance op 8 april onomkeerbare stappen
gezet die tot een lock-in leiden?
40
Klopt het dat u twee testtoestellen gaat aanschaffen? Kan daarover meer informatie
worden verschaft?
41
Kunt u specificeren wat er precies betaald/gekocht zal worden met de aangegeven 50–100
miljoen euro?
42
Zijn er ook Europese alternatieven overwogen en zo ja, welke?
Ondertekenaars
-
Eerste ondertekenaar
J.M. Paternotte, voorzitter van de vaste commissie voor Defensie -
Mede ondertekenaar
N.E. Manten, adjunct-griffier
Gerelateerde documenten
Hier vindt u documenten die gerelateerd zijn aan bovenstaand Kamerstuk.