Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Van Lanschot en Inge van Dijk over de Kamerbrief Toekomst exportkredietverzekering

Antwoord van Staatssecretaris Eerenberg (Financiën), mede namens de Minister van Buitenlandse
Handel en Ontwikkelingssamenwerking (ontvangen 24 maart 2026).

Vraag 1

Loopt de aanbesteding van de exportkredietverzekeringen (EKV) nog conform planning,
te weten een selectie van drie partijen in de periode januari/maart en een gunningsfase
t/m september?

Antwoord 1

Ja, de verwachting is dat de aanbesteding conform planning nog dit jaar afgerond wordt.
In september 2025 is een markt- en stakeholderconsultatie doorlopen, waarin belangrijke
stakeholders bij de ekv-uitvoering (zoals ekv-gebruikers, ngo’s en belangenorganisaties,
zoals VNO-NCW/MKB-Nederland) zijn geconsulteerd over de concept-aanbestedingsstukken.
In januari van dit jaar is vervolgens de aanbesteding formeel begonnen.2

De selectiefase is recentelijk afgesloten. In deze fase hebben zich partijen gemeld
om deel te nemen aan het gunningsproces. Na beoordeling van hun stukken, zijn de geselecteerde
partijen uitgenodigd om deel te nemen aan de gunningsfase. De voorlopige gunning aan
één partij wordt verwacht in de zomer van 2026.3 De aanbesteding bevindt zich daarmee in een vergevorderd stadium. Na afloop van de
bezwaartermijn4 kan de definitieve gunning nog dit jaar plaatsvinden. Daarmee is de aanbesteding
afgerond.

Vraag 2

Kunt u een indicatie geven van de looptijd van het contract (in jaartallen vanaf 2029)
dat met deze aanbesteding wordt gegund?

Antwoord 2

Ik zal de uitvoering voor een initiële periode van 7 jaar aanbesteden.5 Deze periode begint te lopen vanaf de ondertekening van een overeenkomst met een
winnende partij, waarbij het streven is om dat eind van dit jaar te doen. Vanaf de
start van deze overeenkomst kan deze jaarlijks met 1 jaar worden verlengd, tot maximaal
25 jaar. Dit biedt flexibiliteit voor de Staat om in de toekomst eventueel een andere
uitvoeringsoptie te kiezen, terwijl de contracthorizon lang genoeg is om het Nederlandse
bedrijfsleven en de ekv-uitvoerder zekerheid te bieden.

Het bovenstaande betekent concreet: de beoogde ingangsdatum van de overeenkomst is
eind 2026. Dit betekent dat de initiële periode van 7 jaar eind 2033 afloopt, indien
er geen tussentijdse verlenging plaatsvindt.

Vraag 3

Erkent u de kansen die door Invest-NL en Invest International worden geschetst in
hun position paper6 om het instrument EKV onderdeel te laten zijn van de op te richten Nationale Investerings
Instelling (NII)?

Antwoord 3

In enkele Europese landen is het ekv-instrument met financieringsinstrumenten in een
instelling gecombineerd. Dit kan voordelen bieden voor een integrale financieringsaanpak,
maar deze voordelen kunnen ook bereikt worden door een goede samenwerking. Dit is
reeds het geval in Nederland (zie vraag 4). De ekv-uitvoering wordt momenteel aanbesteed
aangezien de huidige uitvoering onrechtmatig is. De aanbesteding is in een vergevorderd
stadium. De voorbereiding van een eventuele toevoeging van de ekv aan de nog op te
richten nationale investeringsinstelling is een complex en een meerjarig traject en
lost de onrechtmatigheid van de ekv-uitvoering op korte termijn niet op. De genoemde
contracttermijn (zie vraag 2) biedt voldoende tijd om in de toekomst eventueel een
andere uitvoeringsoptie te bezien, terwijl de contracthorizon lang genoeg is om het
Nederlandse bedrijfsleven en een ekv-uitvoerder zekerheid te bieden. Na afloop van
het contract is voorzien in een exit plan in geval van een nieuwe uitvoerder, zoals
een staatsdeelneming in de vorm van de NII. In het huidige contract met de ekv-uitvoerder
bestaat een dergelijk exit plan niet.

Vraag 4

Zo niet, hoe reflecteert u op het feit dat de EKV een integraal onderdeel is van vergelijkbare
nationale publieke financieringsinstellingen, waaronder Bpifrance Frankrijk en EIFO
in Denemarken?

Antwoord 4

Er zijn raakvlakken tussen de benodigde dienstverlening voor de ekv en de taken die
momenteel worden uitgevoerd door Invest International. De twee partijen werken dan
ook al nauw samen, bijvoorbeeld wanneer financiering door Invest International gecombineerd
wordt met een ekv-dekking. Daarnaast worden klanten snel en adequaat doorverwezen
naar de juiste organisatie. Hierdoor ontstaat voor ekv-gebruikers een Whole-of-Government
/ 1 loket ervaring, waarop de Nederlandse ekv reeds hoog scoort, vergelijkbaar met
Bpifrance in Frankrijk en EIFO in Denemarken.7 De TeamNL-benadering, oftewel de gezamenlijke inzet van de Nederlandse overheid en
private partners om export te stimuleren, is gericht op het versterken van de internationale
concurrentiepositie van het Nederlandse bedrijfsleven. De aanpak is gericht op het
wegnemen van financiële en andere handelsbelemmeringen en een optimale informatievoorziening
over kansen voor Nederlandse exporteurs. Deze samenwerking en de verdere intensivering
hiervan, vinden wij belangrijk en de rol van de ekv uitvoerder hierin als pro-actieve
partner is als eis opgenomen in de aanbestedingsstukken.

Vraag 5

Wat is het eerstvolgende moment waarop, wanneer de EKV gegund wordt conform lopende
aanbesteding, de EKV onderdeel zou kunnen worden van de NII?

Antwoord 5

Het is op dit moment niet voorzien dat de ekv onderdeel wordt van de NII. Contractueel
gezien zou dit op zijn vroegst eind 2033, conform de lopende aanbesteding, mogelijk
zijn. Zie ook de termijn in antwoord op vraag 2.

Vraag 6

Welke opties zijn er om binnen de lopende aanbesteding de EKV onder te brengen bij
de op te richten NII (en dus in de praktijk bij Invest-NL/Invest International)?

Antwoord 6

Er zijn geen opties om binnen de lopende aanbesteding de ekv onder te brengen bij
de op te richten NII. En zonder aanbesteding blijft de onrechtmatigheid bestaan.

Vraag 7

Kunt u in kaart brengen wat de voor- en nadelen zouden zijn van het stopzetten van
de lopende aanbesteding en de EKV zo snel mogelijk bij de op te richten NII onder
te brengen?

Antwoord 7

Het vorige kabinet heeft besloten om de ekv-uitvoering aan te besteden aangezien de
huidige uitvoering onrechtmatig is. Ik wil deze onrechtmatigheid zo snel mogelijk
oplossen.

De aanbesteding zorgt – na een periode van onzekerheid naar aanleiding van de constatering
van de Algemene Rekenkamer van de comptabele onrechtmatigheid- voor rust en duidelijkheid
in de ekv-uitvoering. Inmiddels bevindt het aanbestedingsproces zich in een vergevorderd
stadium. Het tussentijds beëindigen van de aanbesteding zou de overheid richting het
bedrijfsleven en geïnteresseerde partijen tot een onbetrouwbare partner maken en de
onzekerheid rondom de uitvoering weer vergroten. Bovendien zou de onrechtmatigheid
dan dus niet worden opgelost.

Het oprichten van de NII, en eventuele toevoeging van de ekv daaraan, is een complex
en een meerjarig traject. Dit biedt op de korte termijn dus geen oplossing voor de
onrechtmatige uitvoering van de ekv. Dat is bestuurlijk onwenselijk en juridisch kwetsbaar.
Op langere termijn – wanneer de NII is opgericht en volledig operationeel is – zou
de ekv ondergebracht kunnen worden bij de NII indien daartoe dan zou worden besloten.

Het bundelen van krachten van de financieringsinstellingen wordt ook bereikt door
de TeamNL-benadering in de aanbestedingstukken te eisen, waar de ekv-uitvoerder actief
moet samenwerken met andere financiële instellingen (zoals Invest-NL en Invest International
en in de toekomst: de NII) die instrumenten aanbieden aan het Nederlandse bedrijfsleven.

Vraag 8

Hoe weegt u deze voor- en nadelen ten opzichte van de kansen van het bundelen van
de financiële instrumenten binnen de NII?

Antwoord 8

Zie antwoord op vraag 7.

Vraag 9

Hoe zou, in het scenario dat de EKV onderdeel wordt van de NII, het menselijk kapitaal
en de meer dan 90 jaar aan kennis en kunde van uitvoerder Atradius geborgd kunnen
worden?

Antwoord 9

Integratie van het ekv-instrumentarium in de NII is op dit moment niet voorzien.