Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Zalinyan en De Hoop over het artikel 'GGD wil verbod op ziekmakend isolatieschuim'

Antwoord van Minister Boekholt-O’Sullivan (Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening)
(ontvangen 24 maart 2025).

Vraag 1

Bent u bekend met het artikel «GGD wil verbod op ziekmakend isolatieschuim» over de
oproep van de GGD tot een verbod op ziekmakend isolatieschuim?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Wat is uw reactie op de oproep van de GGD om het gebruik van UF-isolatieschuim per direct te verbieden?

Antwoord 2

Naar aanleiding van het rapport van de desktopstudie door de Academische Werkplaats
Gezonde Leefomgeving «Gezondheidsrisico’s van na-isolatie met UR-schuim» raden GGD’en
gebruik af totdat duidelijk is of en hoe UF-schuim veilig kan worden toegepast. De
GGD’en adviseren huiseigenaren en woningcorporaties om voorlopig te kiezen voor een
alternatief materiaal om de spouwmuur te isoleren. Ik volg de GGD’en in dit advies.

Vraag 3

Welke concrete gezondheidsrisico’s zijn volgens het RIVM vastgesteld bij blootstelling
aan formaldehyde uit UF-schuim?

Antwoord 3

Blootstelling aan formaldehyde kan irritatie van ogen, neus en luchtwegen veroorzaken,
maar ook klachten als hoofdpijn en misselijkheid. Langdurige blootstelling aan formaldehyde
verhoogt het risico op neuskanker en kanker aan de nasofarynx. Daarnaast kan formaldehyde
mogelijk myeoloïde leukemie veroorzaken.

Vraag 4

Klopt het dat formaldehyde is aangemerkt als Zeer Zorgwekkende Stof (ZZS)? Hoe verhoudt
het gebruik van een bouwmateriaal dat formaldehyde kan uitstoten zich tot het nationale
ZZS-beleid en het uitgangspunt van minimalisatie van blootstelling?

Antwoord 4

Formaldehyde is aangewezen als Zeer Zorgwekkende Stof (ZZS). ZZS’en zijn de meest
risicovolle stoffen voor mens en milieu. Het streven is om ZZS uit de leefomgeving
te weren. Deze inzet is in lijn met het EU-doel voor 2050 in de zero pollution strategy
en de verplichtingen in de Richtlijn Industriële Emissies.

Een minimalisatieplicht voor ZZS volgt uit de specifieke zorgplicht in het Besluit
activiteiten leefomgeving (Bal) en geldt voor activiteiten die zijn aangewezen in
Hoofdstuk 3 van het Bal. Het isoleren van een pand is geen milieubelastende activiteit
die wordt aangewezen in Hoofdstuk 3 van het Bal en de minimalisatieplicht van het
Bal is daarom in deze situatie niet van toepassing.

Wel geldt vanuit de Arboregelgeving een minimalisatieplicht (voor zover technisch
mogelijk) voor de blootstelling van werknemers aan kankerverwekkende stoffen als formaldehyde.

Vraag 5

Hoe kan het dat een stof die is aangemerkt als ZZS op zo’n grote schaal wordt toegepast
in woningen? Welke wettelijke kaders maken dit mogelijk, en acht u dat wenselijk?

Antwoord 5

UF-schuim is (nog) niet verboden. Niet in alle gevallen heeft de toepassing van UF-schuim
tot klachten geleid. Artikel 6.26 van het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) stelt
een eis aan de maximale concentratie van formaldehyde in voor personen toegankelijke
binnenruimtes. Deze norm moet uiteraard in alle gevallen, dus ook bij bouw- of isolatieactiviteiten,
in acht worden genomen.

In Europees verband kunnen via de REACH-verordening beperkingen worden gesteld aan
het op de markt brengen van chemische stoffen. Op dit moment zijn er beperkingen vanuit
REACH met betrekking tot voorwerpen met formaldehyde, maar (nog) niet voor het gebruik
van UF-schuim. Ik onderzoek momenteel de mogelijkheden die er zijn voor adequate regelgeving
voor deze situaties.

Vraag 6

Hoeveel woningen in Nederland bevatten UF-isolatieschuim in de spouwmuren of elders
en hoeveel meldingen van gezondheidsklachten zijn hierover bekend?

Antwoord 6

In de jaren ’70 en ’80 is UF-schuim veel gebruikt voor isolatie van spouwmuren en
daarna weer vanaf ongeveer 2014, vooral door woningcorporaties. Het is de laatste
jaren bij tienduizenden woningen toegepast. De GGD’en hebben mede naar aanleiding
van de recente berichtgeving inmiddels honderden meldingen over UF-schuim in relatie
tot gezondheid binnengekregen. Deze meldingen variëren sterk: van algemene vragen
zonder dat er gezondheidsklachten zijn tot meldingen van gezondheidsklachten na isolatie
met UF-schuim.

Vraag 7

Moeten deze woningen worden gesaneerd?

Antwoord 7

Wanneer bewoners gezondheidsklachten hebben gerelateerd aan de aanwezigheid van UF-isolatieschuim
of het formaldehydegehalte van de binnenlucht te hoog is, dan moeten maatregelen genomen
worden. Het is echter nog onvoldoende bekend welke kenmerken van een gebouw en welke
omgevingsfactoren cruciaal zijn in het veroorzaken van de verhoogde formaldehydeconcentraties
binnenshuis bij na-isolatie met UF-schuim en vervolgens ook welke interventies, anders
dan tijdverloop en ventileren, effectief zijn om concentraties weer onder gezondheidskundige
grenswaarden te krijgen.

Sanering, dat wil zeggen het verwijderen van het schuim uit de spouw, is technisch
mogelijk maar lijkt niet altijd noodzakelijk of nuttig. Bijvoorbeeld wanneer er geen
gezondheidsklachten zijn en/of wanneer het schuim langer dan 1 jaar geleden is aangebracht.
In een enkel geval namen concentraties formaldehyde in een woning zelfs toe na het
verwijderen van UF-schuim.

Vraag 8

Klopt het dat bewoners in sommige gevallen het advies hebben gekregen hun woning per
direct te verlaten? Zo ja, in hoeveel gevallen is dat gebeurd?

Antwoord 8

Ja, dat klopt. De GGD’en hebben geen totaaloverzicht van het aantal keren dat het
advies is gegeven om de woning te verlaten, maar naar schatting gaat het om enkele
tientallen woningen.

Vraag 9

Acht u het verantwoord dat dit isolatiemateriaal nog steeds wordt toegepast terwijl
er zorgen zijn over ernstige gezondheidsrisico’s?

Antwoord 9

Ik steun het advies van de GGD’en om UF-schuim niet toe te passen totdat duidelijk
is of en hoe UF-schuim veilig kan worden toegepast. Ook branche- vereniging VENIN-Isolerend
Nederland heeft haar leden opgeroepen om de toepassing van UF-schuim tijdelijk te
pauzeren, totdat aanvullend onafhankelijk onderzoek is afgerond, helderheid bestaat
over gezondheidskundige risico’s en – indien nodig – aangepaste certificeringseisen
en verwerkingsrichtlijnen zijn vastgesteld.

Vraag 10

Bent u bereid het gebruik van UF-schuim tijdelijk te verbieden totdat onafhankelijk
onderzoek duidelijkheid geeft over de veiligheid?

Antwoord 10

Gezien het advies van de GGD’en en de oproep van branchevereniging VENIN aan isoleerders
zie ik geen noodzaak tot een (tijdelijk) verbod op UF-schuim op korte termijn. Ik
ga ervan uit dat het hierdoor vooralsnog niet meer wordt toegepast. Ik breng het advies
van de GGD’en zoveel mogelijk onder de aandacht van de partijen die betrokken zijn
bij het isoleren van gebouwen. Het is aan certificerende instanties om de beoordelings-
en uitvoeringsrichtlijnen aan te passen en de veiligheid te garanderen als isoleerders
dit product weer willen gaan gebruiken. Het toepassen van UF-schuim waardoor de grenswaarde
van 120 microgram formaldehyde per m3 binnenlucht wordt overschreden is al verboden op grond van het Besluit bouwwerken
leefomgeving. RIVM herziet momenteel de grenswaarden voor formaldehyde. Daarnaast
ben ik voornemens om op korte termijn tijdelijk te stoppen met het subsidiëren van
isolatiemaatregelen waarbij UF-schuim wordt gebruikt, totdat duidelijk is dat het
veilig is te gebruiken.

Vraag 11

Waar kunnen mensen terecht die vragen hebben of een onderzoek aan hun woning of de
lucht in hun huis willen?

Antwoord 11

Wanneer mensen gezondheidsklachten ervaren die passen bij formaldehyde en hun huis
is (kortgeleden) geïsoleerd met UF-schuim, dan kunnen zij zich voor advies wenden
tot hun verhuurder, huisarts of de GGD, of informatie vinden op ggdleefomgeving.nl
of rijksoverheid.nl. Ook Vereniging Eigen Huis, VNG en Aedes informeren hun leden.
Ureumformaldehydeschuim is onder diverse merknamen op de markt gebracht, zoals onder
meer Aminotherm, Hurefoam, FoamConnect+, Enverifoam en Aminofoam, maar ook vele andere,
vandaar dat partijen niet altijd beseffen dat dit schuim is gebruikt.

Een luchtmeting van formaldehyde is mogelijk maar momenteel nogal kostbaar. Het Rijk
werkt met RIVM, GGD en meetbedrijven aan een eenvoudigere maar betrouwbare manier
van meten.

Vraag 12

Welke mogelijkheden hebben bewoners om schade te verhalen wanneer hun woning onbewoonbaar
wordt verklaard door dit isolatiemateriaal?

Antwoord 12

Aansprakelijkheid voor schade is een civielrechtelijke kwestie, waarbij diverse aspecten
een rol kunnen spelen om te bepalen of een partij aansprakelijk kan worden gehouden.
Mogelijk komen verschillende juridische grondslagen voor aansprakelijkheid in beeld,
zoals aansprakelijkheid voor gevaarlijke stoffen (artikel 6:175 Burgerlijk Wetboek,
hierna: BW) of productaansprakelijkheid (artikel 6:185 BW). Iedere grondslag kent
zijn eigen specifieke criteria waaraan getoetst moet worden voordat aansprakelijkheid
kan worden aangenomen. Verder kunnen ook verjaringsregels een rol spelen. Ik kan om
die reden geen uitspraken doen over de vraag welke concrete mogelijkheden bewoners
hebben om schade te verhalen.

Vraag 13

Op welke wijze worden bewoners ondersteund bij tijdelijke huisvesting en compensatie
van kosten?

Antwoord 13

Wanneer bewoners een woning huren en zij moeten vanwege formaldehyde de woning (tijdelijk)
verlaten, dan kunnen zij zich wenden tot hun verhuurder. Eigenaar-bewoners zullen
hun eigen voorzieningen moeten treffen. Voor het verhaal van de kosten daarvan verwijs
ik naar het antwoord op vraag 12.

Vraag 14

Bent u bereid de Kamer op korte termijn te informeren over de omvang van het probleem
en de maatregelen die u gaat nemen?

Antwoord 14

Dit heb ik hierbij gedaan.