Schriftelijke vragen : Het Argos-bericht 'Nederland wil Amerikaanse onbemenste gevechtsvliegtuigen vol AI aanschaffen'
Vragen van het lid Dassen (Volt) aan de Minister en de Staatssecretaris van Defensie over het Argos-bericht «Nederland wil Amerikaanse onbemenste gevechtsvliegtuigen vol AI aanschaffen» (ingezonden 23 maart 2026).
Vraag 1
Bent u bekend met het artikel «Nederland wil Amerikaanse onbemenste gevechtsvliegtuigen
vol AI aanschaffen» van Argos?1
Vraag 2
In uw Kamerbrief (Kamerstuk 36 592, nr. 60) geeft u aan: «Bij wijze van uitzondering en omdat ik in deze casus extra waarde
hecht aan transparantie, informeer ik uw Kamer vooraf.» Klopt het dat u tot een brief
over bent gegaan na vragen van Argos? Zo nee, waarom maakt u dan deze uitzondering?
Vraag 3
Welke commitment geeft Nederland aan het CCA-programma, nu en in de toekomst, bij
het tekenen van de letter of acceptance?
Vraag 4
In hoeverre zullen de vergaarde kennis en onderzoeksresultaten uit dit programma intellectueel
eigendom zijn van de Nederlandse overheid?
Vraag 5
Op welke manier zullen de vergaarde kennis en onderzoeksresultaten later gebruikt
kunnen worden ter bevordering van een Europees alternatief?
Vraag 6
Kunt u aangeven waarvoor het benodigde budget van € 50–100 miljoen wordt gebruikt?
Vraag 7
Bent u voornemens om twee testtoestellen aan te schaffen?
Vraag 8
Waarom is de Kamer in de voorgaande Kamerbrief (Kamerstuk 36 592, nr. 56) over CCA niet ingelicht over het aanschaffen van testtoestellen?
Vraag 9
Worden er binnen het ministerie momenteel al vervolgstappen besproken om het inkooptraject
van het CCA te vorderen, naast het aanschaffen van de twee testtoestellen? Zo ja,
welke?
Vraag 10
Op basis van welke gronden kan de Nederlandse overheid nog uit het project stappen?
Vraag 11
Welke afspraken zijn daaromtrent gemaakt en welke kosten zijn daarmee gemoeid?
Vraag 12
Deelt u de zorg dat de verdere integratie van CCA met de vijfde generatie jachtvliegtuigen
onze afhankelijkheid van het Amerikaanse defensie-ecosysteem vergroot? Waarom wel,
waarom niet?
Vraag 13
Deelt u de mening dat het onwenselijk is, gezien de huidige geopolitieke ontwikkelingen,
dat Nederland verder geïntegreerd raakt in het Amerikaanse defensie-ecosysteem? Indien
u deze zorg deelt, kunt u dan uitleggen hoe deze verdere integratie bijdraagt aan
het onafhankelijker worden?
Vraag 14
Bent u ermee bekend dat Anduril nauw samenwerkt met Palantir?
Vraag 15
Bent u bekend met de uitspraken van Anduril CEO Palmer Luckey: «So, to me, there's no moral high ground in using inferior technology, even if it
allows you to say things like, «We never let a robot decide who lives and who dies,»» en van Palantir CEO Alex Karp «I love the idea of getting a drone and having light fentanyl-laced urine spraying
on analysts that tried to screw us.»? In hoeverre bent u comfortabel met het uitbesteden van onze AI-defensiecapaciteiten
aan deze personen?
Vraag 16
Kunt u reflecteren op de uitspraak over Palantir van Italiaanse onderzoeker Francesca
Bria in Follow the Money: «Het is een arm van de Amerikaanse veiligheidsstaat: een particulier instrument van
geopolitieke macht. Als Europese overheden hun tools kopen, kopen ze niet alleen software:
ze geven soevereiniteit op. Als je in zo’n bedrijf investeert, financier je de oorlog
tegen Europese democratie.»?
Vraag 17
Hoe verhoudt de samenwerking met deze bedrijven zich tot de verklaring over het gebruik
van AI op Responsible AI in the Military Domain (REAIM), welke Nederland wel en de
VS niet getekend hebben?
Vraag 18
Hoe verhoudt de samenwerking zich met de uitspraken van Pete Hegseth, Amerikaanse
Minister van Oorlog: «De AI van het Ministerie van Oorlog zal niet woke zijn.» en «Geen domme gevechtsregels, geen moeras van natie-opbouw, geen oefening in het bouwen
van democratie, geen politiek correcte oorlogen»?
Vraag 19
Heeft het ministerie contact gezocht met Italië, het Verenigd Koninkrijk, dan wel
met Japan, om te verkennen wat hun plannen zijn voor onbemenste vliegtuigen en of
Nederland daaraan kan bijdragen? Zo nee, waarom niet?
Vraag 20
In de Kamerbrief van 19 maart schrijft u dat: «[twee Europese samenwerkingsprogramma’s] bieden op dit moment geen mogelijkheden
tot deelname aan een kennis- en innovatieprogramma voor onbemenste gevechtsvliegtuigen.»; waarom heeft u er niet voor gekozen om deze in samenwerking met andere landen op
te zetten en in plaats daarvan uit te wijken naar de Amerikanen?
Vraag 21
Kunt u deze vragen apart en voor 8 april 2026 beantwoorden?
Indieners
-
Gericht aan
D. Yesilgöz-Zegerius, minister van Defensie -
Gericht aan
D.G. Boswijk, staatssecretaris van Defensie -
Indiener
Laurens Dassen, Kamerlid
Gerelateerde documenten
Hier vindt u documenten die gerelateerd zijn aan bovenstaand Kamerstuk.