Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Dobbe over bericht `Trumps armada richting Iran`

Antwoord van Minister Berendsen (Buitenlandse Zaken) (ontvangen 20 maart 2026).

Vraag 1

Wat is uw reactie op de informatie, ingezien door Bloomberg en Iran International,
over de Iraanse elite die miljoenen wegsluist?1

Antwoord 1

Het kabinet heeft kennisgenomen van deze berichtgeving, maar kan deze berichten niet
bevestigen. Deze berichtgeving past echter binnen een breder beeld van kapitaalvlucht
uit Iran als gevolg van de slechte economische situatie en de toegenomen geopolitieke
spanningen met o.a. de Verenigde Staten, die inmiddels zijn geëscaleerd tot een militair
conflict.

Vraag 2

Worden sancties tegen personen in Iran uitgebreid naar eenieder voor wie bewijs bestaat
dat deze zich schuldig heeft gemaakt of medeplichtig zijn, of daarvan verdacht worden,
aan gewelddadige repressie tegen demonstranten of andere mensenrechtenschendingen?
Kunt u uw antwoord toelichten?

Antwoord 2

Het kabinet veroordeelt de mensenrechtenschendingen in Iran en streeft ernaar verantwoordelijken
aan mensenrechtenschendingen in Iran op de EU mensenrechtensanctielijst te plaatsen.
Ook tijdens de Raad Buitenlandse Zaken van 16 maart jl. heeft de EU – mede op Nederlands
initiatief – weer nieuwe mensenrechtensancties aangenomen tegen Iran. De praktische
beperking hierbij is dat de bewijslast juridisch in orde dient te zijn, hetgeen een
arbeidsintensief proces is. Hierbij wordt prioriteit gegeven aan de belangrijkste
mensenrechtenschenders.

Vraag 3

Is bekend of het wegsluizen van geld door de Iraanse elite ook gebeurt door mensen
die op sanctielijsten staan, en op bankrekeningen in Nederland of Europa staat? Zo
niet, bent u bereid dit te laten onderzoeken en hier in Europa voor te pleiten?

Antwoord 3

Het kabinet kan niet ingaan op individuele gevallen, maar in algemeenheid kan worden
gezegd dat alle tegoeden van gesanctioneerde personen en entiteiten in de EU bevroren
zijn en dat het verlenen van goederen en diensten (inclusief financiële diensten)
vanuit de EU aan gesanctioneerde personen strafbaar is.

Vraag 4

Is het mogelijk om tegoeden van Iraniërs die mogelijk medeplichtig zijn aan de gewelddadige
repressie tegen demonstranten of andere mensenrechtenschendingen te bevriezen als
deze tegoeden op bankrekeningen in Nederland of Europa staan? Zo niet, welke stappen
moeten dan gezet worden om dit tot resultaat te krijgen?

Antwoord 4

Dit is reeds mogelijk middels mensenrechtensancties en vormt een belangrijk onderdeel
van de Nederlandse inzet ten aanzien van mensenrechtenschendingen in Iran. Naar aanleiding
van de protesten in Iran in 2009 is, mede op Nederlands initiatief, het EU sanctieregime
tegen mensenrechtenschendingen in Iran ingesteld. Dit regime is ook ingezet in reactie
op de protesten in 2019 en sinds de dood van Mahsa Amini heeft de EU – met actieve
Nederlandse steun, nog twaalf mensenrechtensanctiepakketten aangenomen onder dit regime.
Inmiddels zijn 247 personen en 50 entiteiten via dit regime gesanctioneerd. Daarnaast
is de wereldwijde sanctie­regeling voor de mensenrechten ingezet voor sancties tegen
Iraanse verantwoordelijken voor mensenrechtenschendingen buiten Iran, zoals de intimidatie
en moord op dissidenten.