Mededeling (uitstel antwoord) : Uitstel beantwoording vragen de leden Kostic en Tuinissen over het bericht 'Zorgen over nieuwe hyperscale Amsterdam' en de bijbehorende oproep van maatschappelijke organisaties

Mededeling van Minister van Boekholt-O’Sullivan (Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening)
(ontvangen 2 maart 2026).

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht «Zorgen over nieuwe hyperscale Amsterdam»1 en de bijbehorende oproep van maatschappelijke organisaties?2

Vraag 2

Kunt u op elk van de geuite zorgen door de advocaat van de maatschappelijke organisaties
Leitmotiv, Advocates for the Future, Bits of Freedom, critical infrastructure lab
en DeGoedeZaak reageren met een gedegen onderbouwing?3

Vraag 3

Kunt u aangeven welke vergunningen precies wanneer zijn verleend en aan wie, welke
onderdelen nog wijzigbaar waren in 2024–2025, en kunt u de volledige tijdlijn inclusief
voorbereidings- en wijzigingsbesluiten delen met de Kamer?

Vraag 4

Klopt het dat de regering het ontwerpbesluit waarin het mogelijk werd gemaakt om hyperscale
datacenters landelijk te verbieden in 2022 is gepresenteerd en dat al op 16 februari
2022 een voorlopig besluit werd genomen om de vestiging van hyperscale datacenters
tijdelijk te blokkeren totdat nieuwe nationale criteria en regels zouden worden vastgesteld?
Zo nee, hoe zit het dan precies?

Vraag 5

Kunt u bevestigen dat het gebruikelijk is om bij ruimtelijke besluiten ook «voorzienbare
ontwikkelingen» en dus verwachte toekomstige wetgeving en beleid mee te wegen in de
besluitvorming?

Vraag 6

Was het juridisch ook mogelijk geweest om bij de vergunningsverlening rondom de hyperscale
datacenter in Amsterdam de «voorzienbare ontwikkeling» van een komend landelijk verbod
mee te wegen in de besluitvorming rondom (een van de) vergunningen? Welke mogelijke
juridische ruimte zit daar in theorie?

Vraag 7

Wat zijn de verwachte kosten in termen van energieverbruik (bijvoorbeeld equivalent
aan het stroomverbruik van alle huishoudens in Haarlem), ruimtebeslag (inclusief hoogbouw
van 85 meter in het havengebied), watergebruik, CO2-uitstoot en netcapaciteit voor dit project? Ten koste van welke andere belangrijke
zaken gaat dit, bijvoorbeeld duurzame energieopwekking, natuur, woningbouw of klimaatadaptatie,
(of iets anders)?

Vraag 8

Hoeveel windturbines zouden in theorie nodig zijn om zo’n hyperscale datacenter te
laten draaien?

Vraag 9

Gaat dit project zorgen voor minder beschikbare ruimte en energiecapaciteit voor fundamentele
zaken als woningen, zorgvoorzieningen, scholen, etc? Zo nee, hoe onderbouwt u dat?
Zo ja, hoe verantwoordt u dan de keuze voor de hyperscale datacenter boven de andere
zaken die gelden als van groot maatschappelijk belang?

Vraag 10

Hoe rijmt het toelaten van zo’n energieslurpend hyperscale datacenter met al bestaande
grote problemen rondom woningnood, netcongestie, hoge energieprijzen en de energietransitie?

Vraag 11

Zijn deze problemen ooit ergens in de besluitvorming bewust meegewogen? Zo ja, hoe
precies en wanneer? Zo nee, waarom niet en vindt u ook dat dat wel zou moeten gebeuren?

Vraag 12

Is de impact op ruimte en energie voor woningen, zorgvoorzieningen, scholen, verzorgingshuizen,
en andere zaken van groot maatschappelijk belang ergens in de besluitvorming rondom
de hyperscale datacenter meegewogen? Zo ja, kunt u de uitgebreid schetsen wat precies
is afgewogen en wanneer? Zo nee, waarom niet? Bent u het met ons eens dat zo’n expliciete
weging wel zou moeten worden gemaakt en verankerd in beleid?

Vraag 13

Waar en wanneer is precies het besluit genomen dat in de situatie van netcongestie
een Amerikaanse hyperscale voorrang zou mogen krijgen boven bijvoorbeeld woningen?

Vraag 14

In hoeverre acht u dit project verenigbaar met strategische energie- en grondstoffenonafhankelijkheid,
gelet op de verspilling van schaarse energie en ruimte die ten koste gaat van nationale
prioriteiten zoals de energietransitie, klimaataanpak en circulariteit?

Vraag 15

Voor welke specifieke doeleinden wordt het datacenter door Microsoft gebruikt, welke
soorten data worden er verwerkt en opgeslagen, en in hoeverre draagt dit bij aan de
strategische digitale autonomie van Nederland en de EU, of juist aan verdere afhankelijkheid
van Amerikaanse techgiganten? Kunt u dat met verwijzing naar expertbronnen onderbouwen?

Vraag 16

Eerder bleek dat Microsoft datacenters in Nederland worden gebruikt door het Israëlische
leger dat daar tientallen miljoenen uren aan opnamen van telefoongesprekken van Palestijnen
opslaat, dus zou het kunnen dat de nieuwe hyperscale daarvoor ook wordt gebruikt?4 Kunt u dat met zekerheid uitsluiten? Zo nee, wat vindt u dan van die situatie ook
in het kader van de Nederlandse verantwoordelijkheid voor bescherming van mensenrechten?
Bent u bereid om hierover iets op te nemen in uw beleid rondom datacenters?

Vraag 17

In hoeverre acht de regering dit project verenigbaar met strategische digitale autonomie
en digitale veiligheid, mede gezien de afhankelijkheid van een Amerikaans techbedrijf
voor kritieke infrastructuur en overheidsdata?

Vraag 18

De Minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening gaf tijdens het vragenuur
van dinsdag 27 januari 2026 aan dat ze niet ziet hoe deze casus raakt aan strategische
autonomie. Staat de regering hier nog steeds zo in, en zo ja, kunt u de stelling dat
de casus niets te maken heeft met strategische autonomie dan onderbouwen met verwijzingen
naar onafhankelijk onderzoeken en experts?

Vraag 19

Erkent u dat dit project, gecombineerd met het hosten van overheidsdata zoals van
de Belastingdienst bij Microsoft, de strategische autonomie en digitale veiligheid
ondermijnt door o.a. de VS-data-toegang via de Amerikaanse CLOUD Act?

Vraag 20

Kunt u de juridische adviezen delen over welke mogelijkheden er waren (en zijn) voor
herroeping of aanpassing van de vergunning(en), gezien bijvoorbeeld de problemen rond
netcongestie en het groot maatschappelijk belang van onze digitale veiligheid en wonen?

Vraag 21

Als die juridische adviezen nog nergens zijn opgevraagd, bent u bereid om alsnog om
extra juridisch advies te vragen, met het doel te verkennen of ergens nog ruimte is
om de komst van de hyperscale datacenter tegen te houden, gezien de langdurige negatieve
impact op andere zaken van groot maatschappelijk belang, zoals onze strategische autonomie
en wonen?

Vraag 22

Bent u bereid om met de advocaten van Advocates for the Future en maatschappelijke
organisaties Leitmotiv, Bits of Freedom, critical infrastructure lab en DeGoedeZaak
in gesprek te gaan over de casus en over de lessen die we hieruit moeten trekken en
om hierover op korte termijn aan de Tweede Kamer per brief terug te koppelen?5 Zo nee, waarom niet?

Vraag 23

Klopt het dat als de vergunningsaanvraag voor deze drie torens vandaag gedaan zou
worden, deze buiten het landelijk verbod zou vallen gezien de huidige regels over
bijvoorbeeld hoeveelheid hectare, en zo ja, hoe beoordeelt u dit feit?

Vraag 24

Erkent u dat het opsplitsen van één datacenter in meerdere gebouwen met elk een afzonderlijk
aansluitvermogen ertoe leidt dat de bedoeling van het hyperscale-verbod wordt ondergraven,
terwijl de feitelijke maatschappelijke impact gelijk blijft? Zo nee, waar baseert
u dat op?

Vraag 25

Bent u bereid om opnieuw te kijken naar de regelgeving rondom het verbod, en te verkennen
of er aanscherpingen nodig zijn gezien de maatschappelijke onrust en andere grote
maatschappelijke belangen die om ruimte en energie vragen?

Vraag 26

Welke andere lessen trekt u uit deze gang van zaken voor de toekomst?

Vraag 27

Kunt u de vragen één voor één beantwoorden en binnen twee weken, gezien de urgentie
van de situatie?

Mededeling

Op 29 januari 2026 hebben de leden Kostic en Tuinissen (Partij voor de Dieren) vragen
gesteld aan de Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, de
Minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening en de Minister van Klimaat en
Groene Groei over het bericht «Zorgen over nieuwe hyperscale Amsterdam» en de bijbehorende
oproep van maatschappelijke organisaties.

Gezien de brede afstemming met verschillende partijen (Ministerie van Economische
Zaken en Klimaat, Ministerie van Binnenlandse Zaken, provincie Noord-Holland en de
gemeente Amsterdam) die nodig is om de vragen volledig en zorgvuldig te beantwoorden,
is het niet haalbaar deze vragen binnen de termijn te beantwoorden. Uw Kamer ontvangt
de beantwoording zo spoedig mogelijk.