Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Struijs over het artikel “Ondanks toename bedreigingen en intimidatie willen meeste raadsleden door”

Antwoord van Minister Heerma (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties) (ontvangen
2 maart 2026).

Vraag 1

Heeft u kennisgenomen van het artikel «Ondanks toename bedreigingen en intimidatie
willen de meeste raadsleden door»?1

Antwoord 1

Ja, van dit artikel heb ik kennis genomen.

Vraag 2

Hoe oordeelt u over het bericht dat de agressie, bedreiging en intimidatie die gemeenteraadsraadsleden
ervaren sinds vier jaar meer dan verdubbeld is?

Antwoord 2

Als Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties sta ik achter onze raadsleden.
Het is onacceptabel dat onze volksvertegenwoordigers bedreigd en geïntimideerd worden.
De berichten over de toename van agressie, bedreiging en intimidatie richting de gemeenteraadsleden
zijn zorgelijk. Daarom zet ik mij door middel van het programma Weerbaar Bestuur in
om de gemeenteraadsleden beter te beschermen en te ondersteunen na een incident.

Vraag 3

Hoe oordeelt u over het bericht dat een derde van de raadsleden in de afgelopen bestuursperiode
te maken heeft gehad met agressie, bedreiging of (verbaal) geweld, ruim twee keer
zoveel als in 2022 en ruim zes keer zoveel als in 2015?

Antwoord 3

Agressie, bedreiging en intimidatie aan het adres van raadsleden zijn onaanvaardbaar.
De berichten over de toename van incidenten zijn mij bekend en ik vind deze zeer verontrustend.
Samen met het Netwerk Weerbaar Bestuur werkt mijn ministerie sinds 2018 aan het vergroten
van de veiligheid van politieke ambtsdragers, onder wie raadsleden.

Vraag 4

Hoe oordeelt u over het bericht dat dertig procent van de bedreigde raadsleden aangeeft
dat haar functioneren hierdoor wordt beïnvloed?

Antwoord 4

Het is ontoelaatbaar dat bedreigingen het functioneren van raadsleden beïnvloeden.
Bedreigingen zijn niet normaal en horen niet bij het ambt. Raadsleden moeten hun werk
zonder dreiging of druk van buitenaf kunnen uitvoeren. Als zij niet vrij hun werk
kunnen doen, schaadt dit de democratie. Agressie, bedreiging en intimidatie moeten
niet genormaliseerd worden.

Vraag 5

Hoe oordeelt u over het bericht dat vrouwelijke raadsleden meer bedreigd worden dan
mannelijke raadsleden?

Antwoord 5

Online agressie treft vrouwelijke ambtsdragers in hogere mate dan hun mannelijke collega’s.
Deze agressie is vaker op de persoon gericht en wordt als ernstiger ervaren. Dit is
zorgwekkend. Daarom heeft mijn ministerie in samenwerking met het Netwerk Weerbaar
Bestuur een steunpakket online agressie en intimidatie ontwikkeld, gericht op het
ondersteunen van (vrouwelijke) politieke ambtsdragers die slachtoffer worden van online
agressie. Dit steunpakket bevat praktische tips voor de preventie van, reactie op
en nazorg na online agressie en intimidatie. Het steunpakket is te vinden op de website
van het Netwerk Weerbaar Bestuur: https://www.weerbaarbestuur.nl/producten-en-diensten/steunpakket-preven….

Vraag 6

Wat gebeurt er om de raadsleden beter te beschermen en weerbaar te maken tegen dit
soort praktijken?

Antwoord 6

Vanuit het programma Weerbaar Bestuur van het Ministerie van BZK zijn de volgende
voorzieningen beschikbaar:

• Raadsleden, Statenleden en algemeen bestuursleden van waterschappen kunnen bij het
Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV) een veiligheidsscan aanvragen.
Deze scans worden bekostigd door mijn ministerie. Een veiligheidsexpert komt bij de
volksvertegenwoordigers thuis voor een woningschouw en geeft concrete adviezen om
de veiligheid te vergroten op drie domeinen: wonen, verplaatsen en (digitale) informatie.
Raadsleden kunnen ook digitaal een zelfscan persoonlijke veiligheid doen.

• Het Ondersteuningsteam Weerbaar Bestuur (OTWB) bevordert de bewustwording van bestuurders,
volksvertegenwoordigers en ambtenaren over het belang van weerbaarheid. Bij meer dan
170 gemeenten hebben bewustwordingssessies plaatsgevonden, waarbij het gesprek tussen
raadsleden onderling wordt gevoerd over agressie, bedreigingen en normstelling. Ook
is het OTWB via een hulplijn 24/7 bereikbaar voor alle politieke ambtsdragers om praktische
adviezen te geven.

• Het Netwerk Weerbaar Bestuur biedt verschillende handreikingen aan raadsleden, zoals
het steunpakket online haat en het stappenplan melding en aangifte voor politieke
ambtsdragers. Het stappenplan is te vinden op de website van het Netwerk Weerbaar
Bestuur: https://weerbaarbestuur.nl/producten-en-diensten/stappenplan-melding-en….

Vraag 7

Wat kunt u verbeteren in de aanpak van agressie en bedreiging tegen raadsleden?

Antwoord 7

Er is al veel hulp beschikbaar voor decentrale volksvertegenwoordigers wanneer zij
met agressie, intimidatie of bedreiging te maken krijgen. Toch kunnen wij hen op sommige
vlakken beter ondersteunen. Dit geldt allereerst voor steun bij online agressie en
bedreigingen. Daarom wil ik middelen vrijmaken voor een onderzoek naar online agressie
en alternatieve sanctiemogelijkheden. Hierdoor kunnen we daders beter aanpakken. Ook
het aangifteproces kan worden versimpeld. Daarom werken mijn ambtsgenoot van JenV
en ik aan een modelaangifte waardoor het doen van aangifte door of namens politieke
ambtsdragers makkelijker wordt. Over de opvolging van aangifte door Politie en OM
blijf ik met mijn ambtsgenoot van JenV in gesprek. Tot slot moeten raadsleden, Statenleden
en algemeen besturen van waterschappen veilig kunnen vergaderen. Daarom heb ik uw
Kamer op 16 februari jl. geïnformeerd dat ik voornemens ben hier aanvullende middelen
voor vrij te maken (Kamerstukken II 2025–2026 36 800 VII, nr. 66).

Vraag 8

Bent u bereid hierin waar nodig samen te werken met de Ministerie van Justitie en
Veiligheid, bijvoorbeeld door aanscherping van het programma «Bewaken en beveiligen»?

Antwoord 8

Naast de eerder benoemde preventieve en weerbaarheidsverhogende maatregelen kunnen
er verschillende veiligheidsmaatregelen getroffen worden. Binnen het taakveld bewaken
en beveiligen kunnen op gezag van OM, burgemeester of NCTV veiligheidsmaatregelen
ingezet worden. Ik werk daarom nauw samen met de Minister van Justitie en Veiligheid
met als doel om al onze volksvertegenwoordigers veilig hun werk te kunnen laten doen.