Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Ceulemans over de gratis pendelbus voor asielzoekers tussen Ter Apel en Emmen

Antwoord van Minister Keijzer (Asiel en Migratie) (ontvangen 20 februari 2026). Zie
ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2025–2026, nr. 945.

Vraag 1

Hoe is de besluitvorming rond het niet meer hoeven kopen van een kaartje voor de pendelbus
tussen het aanmeldcentrum in Ter Apel en Emmen exact verlopen? Welke partijen zijn
hierbij betrokken en wie is eindverantwoordelijk voor het besluit?

Antwoord 1

Het besluit dat gebruikers geen kaartjes hoeven te kopen voor de pendelbus is lokaal
genomen door vervoersorganisaties in samenspraak met de provincies en gemeenten in
de regio. Het Ministerie van Asiel en Migratie was hier niet bij betrokken. De concessieverlener
voor het regionale busvervoer was eindverantwoordelijk voor dit besluit.

Vraag 2 en 3

Wanneer en via wie hoorde u voor het eerst van dit voornemen? Heeft u hier vervolgens
op geacteerd? Zo ja, hoe?

Wanneer en door wie bent u op de hoogte gebracht van het besluit?

Antwoord 2 en 3

Voorafgaand aan het werkbezoek aan Ter Apel op 15 december jl. ben ik in een gesprek
met de burgemeester en de commissaris van de Koning geïnformeerd over dit voornemen.
In die gesprekken is direct aangegeven dat dit voornemen niet acceptabel is. Overlast
wordt niet beloond met gratis vervoer. Van het daadwerkelijke besluit om de kaartverkoop
op te schorten heb ik vervolgens via berichtgeving in de media kennisgenomen.

Vraag 4

Klopt het dat u op maandag 15 december in Ter Apel over deze kwestie onder andere
heeft gezegd dat «van een gratis pendelbus geen sprake [kan] zijn. In Nederland koop je een kaartje
als je de bus instapt. Dat geldt voor iedereen, zeker ook voor mensen die hier te
gast zijn.»1 en «Ik vind dat als mensen zich misdragen, je het niet gratis voor ze moet maken, maar
moet zorgen dat het misdragen stopt. Dat is wat ik aan het doen ben.»?2

Antwoord 4

Dat klopt.

Vraag 5

Deelt u de mening dat u hiermee nadrukkelijk de indruk heeft gewekt dat u het besluit
terug zou draaien, zeker aangezien de pendelbus als initiatief vanuit het (toenmalige)
Ministerie van Justitie en Veiligheid is gestart? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 5

Nee. Die indruk wordt niet gedeeld. Op 19 december jl. is vanuit het Ministerie van
Asiel en Migratie een brief verstuurd naar de gemeente Westerwolde met het nadrukkelijke
verzoek om de kaartverkoop voor de pendelbus te hervatten. Op 30 december jl. is de
kaartverkoop weer hervat.

Vraag 6

Welke zeggenschap heeft u momenteel over deze pendelbus en de beleidskeuzes die hieromtrent
gemaakt worden?

Antwoord 6

Het Ministerie van Asiel en Migratie financiert de pendelbus en kan daarmee randvoorwaarden
stellen aan de pendelbus. Dat reizigers kaartjes moeten kopen voor de bus is een randvoorwaarde
die al geldt sinds de start van de pendelbus in 2019.

Vraag 7

Wat is uw reactie op het feit dat, ondanks uw woorden in Ter Apel, asielzoekers vanochtend
al niet meer hoefden te betalen voor de bus?

Antwoord 7

Er is een korte periode sprake geweest van het feit dat gebruikers geen kaartje hoefden
te kopen voor de pendelbus. Na het nadrukkelijke verzoek om de kaartverkoop te hervatten,
werden per 30 december jl. weer kaartjes verplicht gesteld. De daadwerkelijke hervatting
van de kaartverkoop vergde voor de gemeente enige tijd vanwege de organisatorische
en logistieke voorbereiding, mede vanwege de kerstperiode.

Vraag 8

Wie draait er op dit moment voor de kosten van het gratis reizen op?

Antwoord 8

De opbrengst van de kaartjes gaat naar het OV-bureau van Groningen en Drenthe. Zij
hebben gedurende deze periode geen opbrengst ontvangen.

Vraag 9

Welke organisaties en/of personen bedoelt u met «andere organisaties die het wél prima vinden om crimineel gedrag te belonen» en «iemand die blijkbaar een andere mening is toegedaan» waarnaar u als verantwoordelijken voor het besluit verwees in een interview met GeenStijl?3

Antwoord 9

De besluitvorming van het aanbieden van gratis vervoer met de pendelbus is lokaal
genomen door vervoersorganisaties in samenspraak met de provincies en gemeenten in
de regio. Het Ministerie van Asiel en Migratie is niet betrokken geweest bij deze
besluitvorming en staat niet achter het destijds genomen besluit.

Vraag 10

Wie of wat bedoelt u met «dan is de rekening voor die persoon zelf»?. Bij wie wilt u de rekening neerleggen?

Antwoord 10

Reizigers die gebruikmaken van de pendelbus dienen een kaartje te betalen voor hun
reis.

Vraag 11

Gaat u er alles aan doen om per direct een einde te maken aan het gratis reizen met
deze pendelbus? Zo nee, waarom niet? Zo ja, hoe?

Antwoord 11

Het Ministerie van Asiel en Migratie heeft op 19 december jl. een brief gestuurd naar
de gemeente Westerwolde met het nadrukkelijk verzoek de kaartverkoop voor de pendelbus
te hervatten. Inmiddels moet iedereen die reist met de pendelbus weer een kaartje
aanschaffen.

Vraag 12

Wilt u deze vragen nog deze week beantwoorden?

Antwoord 12

Het is niet gelukt de vragen voor het kerstreces te beantwoorden.