Schriftelijke vragen : De juridische onhoudbaarheid van financiële steun aan Tata Steel

Vraag 1

Heeft u kennisgenomen van het persbericht van Advocates for the Future waarin wordt
gesteld dat de voorgenomen staatssteun van maximaal 2 miljard euro aan Tata Steel
Nederland juridisch onhoudbaar, ineffectief en onrealistisch is?1

Vraag 2

Hoe beoordeelt u de juridische analyse van Advocates for the Future van 19 december
2025 dat de voorgenomen staatssteun aan Tata Steel in haar huidige vorm niet voldoet
aan de vereisten van noodzaak, effectiviteit en proportionaliteit onder de Europese
staatssteunregels (CEEAG), met name omdat niet is aangetoond dat de maatregelen leiden
tot daadwerkelijke en additionele klimaat- en gezondheidswinst? Op welke wetenschappelijke
bronnen baseert u uw beoordeling dan precies (graag met nauwkeurige bronvermelding)?

Vraag 3

Kunt u aangeven of u een juridische staatssteunanalyse heeft laten opstellen waarin
expliciet wordt getoetst aan artikel 107, lderde lid, van het Verdrag betreffende
de werking van de Europese Unie (VWEU), het CEEAG-kader en het beginsel «de vervuiler
betaalt», en bent u bereid deze analyse met de Kamer te delen vóór verdere besluitvorming?
Zo nee, bent u bereid deze op te stellen en te delen?

Vraag 4

Kunt u uiteenzetten op welke wijze de aan de Kamer verstrekte CO2-reducties zijn berekend en welke aannames daarbij zijn gehanteerd over productievolumes
en referentiescenario’s? Kunt u de onderliggende stukken en exacte wetenschappelijke
bronnen met de Kamer delen, zodat de Kamer haar controlerende en kaderstellende taak
naar behoren kan uitvoeren?

Vraag 5

Hoe beoordeelt u de kritiek van experts dat de beoogde CO2-reducties grotendeels een «papieren werkelijkheid» betreft omdat een aanzienlijk
deel van de uitstoot het gevolg is van capaciteitsafbouw, emissieverplaatsing en aannames?
Op welke wetenschappelijke bronnen baseert u uw beoordeling dan precies (graag met
nauwkeurige bronvermelding)?

Vraag 6

Waarom is bij de beoordeling van de klimaatwinst uitsluitend gekeken naar emissiereducties
binnen Nederland (scope 1), terwijl bekend is dat methaanlekken bij gaswinning de
totale klimaatimpact substantieel kunnen verhogen?

Vraag 7

Acht u het verenigbaar met de 1,5°C-doelstelling van het Parijsakkoord dat het grootste
deel van de steun wordt ingezet voor installaties die primair op aardgas zullen gaan
draaien, zonder harde verplichting tot tijdige omschakeling naar hernieuwbare energie,
terwijl onzeker is of en wanneer omschakeling naar groene waterstof daadwerkelijk
mogelijk zal zijn gezien de beperkte beschikbaarheid en concurrerende vraag? Op welke
wetenschappelijke bronnen baseert u uw positie hierin dan precies (graag met nauwkeurige
bronvermelding)?

Vraag 8

Waarom zijn in de Joint Letter of Intent geen juridisch afdwingbare verplichtingen
opgenomen die Tata Steel verplichten om uiterlijk op een vast moment te stoppen met
het gebruik van kolen en aardgas? Hoe wordt het risico op een langdurige fossiele
lock-in voorkomen, en kunt u de expertbronnen waarop u zich baseert meesturen?

Vraag 9

Kunt u toelichten hoe en door wie is getoetst en vastgesteld dat de gesubsidieerde
maatregelen niet (gedeeltelijk) zien op naleving van bestaande wettelijke verplichtingen
van Tata Steel? Hoe wordt precies voorkomen dat publieke middelen worden ingezet voor
kosten die op grond van het beginsel «de vervuiler betaalt» voor rekening van het
bedrijf zelf horen te komen?

Vraag 10

Aangezien de voorgestelde steun slechts betrekking heeft op een deel van de staalproductie
en Tata Steel zelf niet in staat zou zijn om de productie te vergroenen, hoe voorkomt
u dat een subsidiefuik ontstaat? Staat niet reeds vast dat Tata Steel straks voor
meer subsidie zal aankloppen? En wordt het door de nu voorgestelde steunmaatregelen
van 2 miljard euro niet lastiger om deze te weigeren? Kunt u aangeven hoe precies
dit scenario wordt voorkomen?

Vraag 11

Waarom is er geen volledige en transparante counterfactual analyse gepubliceerd waaruit
blijkt welk investeringspad Tata Steel zonder staatssteun zou volgen? Hoe kan zonder
zo’n analyse worden vastgesteld dat sprake is van een daadwerkelijk stimulerend effect
van de steun?

Vraag 12

Hoe verhoudt het ontbreken van een afgeronde milieueffectrapportage en gezondheidseffectrapportage
zich tot het vereiste dat de steun bovenwettelijk is en daadwerkelijk bijdraagt aan
de verbetering van de gezondheid van omwonenden? Op welke onafhankelijke wetenschappelijke
adviezen baseert u zich precies?

Vraag 13

Kunt u toelichten hoe de gezondheidswinst voor omwonenden van Tata Steel onafhankelijk
en zoveel mogelijk real time zal worden gemonitord, conform aangenomen motie-Teunissen
c.s. over zo snel mogelijk zorgen voor onafhankelijk, continu en fijnmazig meten van
gevaarlijke stoffen bij Tata Steel (Kamerstuk 28 089, nr. 302), en welke sancties op welke termijn volgen indien deze uitblijft?

Vraag 14

Kunt u toelichten of de Europese Commissie al een eerste analyse heeft gemaakt van
de steunmaatregelen? Wat is de status van de beoordeling door de Commissie? Kunt u
het standpunt van de Commissie met de Kamer delen?

Vraag 15

Bent u bereid verdere besluitvorming en een eventuele staatssteunmelding bij de Europese
Commissie op te schorten totdat (a) een volledige juridische staatssteunanalyse is
afgerond en gedeeld met de Kamer, (b) bindende klimaatdoelen en gezondheidsdoelen
zijn vastgelegd (in lijn met de onafhankelijke adviezen van o.a. Expertgroep Gezondheid
IJmond), en (c) duidelijk is dat de maatregelen daadwerkelijk bijdragen aan de mondiale
klimaatdoelen?

Vraag 16

Herinnert u zich dat eerdere analyses van experts benadrukken dat de transformatie
van Tata Steel naar aardgasproductie met CCS de Nederlandse energietransitie belemmert
door grootschalige vraag naar (groen)gas, wat mest uit de bioindustrie vereist en
daarmee een lock-in van intensieve veehouderij creëert, inclusief greenwashing-effecten?
Hoe beoordeelt u deze bevindingen en op welke wetenschappelijke bronnen baseert u
die beoordeling? Erkent u dat industrie afhankelijk maken van de intensieve veehouderij
ingaat tegen de aangenomen motie-Tjeerd de Groot om die intensieve veehouderij af
te bouwen?2 Hoe wordt precies gewaarborgd dat de stappen die worden genomen met Tata Steel die
afbouw niet vertragen of dwarsbomen?

Vraag 17

Welke maatregelen treft u om te voorkomen dat de 2 miljard euro steun aan Tata Steel
leidt tot een afhankelijkheid van gas en biomethaan uit veeteeltmest in plaats van
een versnelling van de overstap naar echt hernieuwbare energiebronnen, zoals wind-
en zonne-energie direct voor groene waterstofproductie?

Vraag 18

Kunt u deze vragen individueel en vóór het debat over de Jointetter of Intent met
Tata Steel beantwoorden?