Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Abdi over het bericht ‘Staking bij vrouwengevangenis Nieuwersluis om uitblijven loonsverhoging’.

Antwoord van Staatssecretaris Rutte (Justitie en Veiligheid) (ontvangen 17 februari
2026). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2025–2026, nr. 1065.

Vraag 1

Kent u het bericht dat medewerkers van de vrouwengevangenis in Nieuwersluis staken
vanwege ontevredenheid over een achterblijvende loonsverhoging1? Zo ja, wat vindt u van dit bericht?

Antwoord 1

Ja, ik ken het bericht. Ik heb veel waardering voor het personeel van de Dienst Justitiële
Inrichtingen (DJI). De medewerkers van DJI voeren een belangrijke taak uit en verdienen
onze waardering en respect.

De nullijn geldt voor alle medewerkers bij de Rijksoverheid. Deze maatregel is door
het kabinet genomen om zijn ambities waar te kunnen maken.

Vraag 2

Wat vindt u van de kwalificatie van FNV dat het «Code zwart» is bij de Dienst Justitiële
Inrichtingen (DJI)?

Antwoord 2

Het is inderdaad «code zwart». Mijn ambtsvoorgangers en ik hebben diverse noodmaatregelen
getroffen om de capaciteitsproblematiek aan te pakken. Ondanks deze noodmaatregelen
blijft de bezetting in de reguliere gevangenis voor mannen boven de 99%. Tevens is
er nog steeds een grote voorraad zelfmelders en arrestanten. De Kamer wordt periodiek
geïnformeerd over de laatste stand van zaken omtrent de capaciteit bij DJI. De laatste
voortgangsrapportage is verzonden op 2 december 2025.2

Vraag 3

Kunt u aangeven hoe groot het huidige personeelstekort is in het gevangeniswezen?
Kunt u een indicatie geven van de algemene tevredenheid van DJI-medewerkers over de
omstandigheden waaronder zij hun werk moeten verrichten? En in hoeverre is het hanteren
van de nullijn dienstbaar aan het werven van nieuwe DJI-collega’s?

Antwoord 3

DJI zet vol in op het werven van nieuwe medewerkers en dat is niet zonder resultaat.
In 2025 zijn er 2.655 medewerkers ingestroomd bij DJI, terwijl 1.799 medewerkers uitgestroomd
zijn. Dit betekent dat er in 2025 656 medewerkers extra zijn bijgekomen bij DJI. Dit
laat onverlet dat er nog openstaande vacatures zijn en daardoor celcapaciteit niet
inzetbaar is. Deze situatie benadrukt de noodzaak om onverminderd door te gaan met
de inspanningen op het gebied van werven en behoud van medewerkers.

Tevredenheid van medewerkers ten aanzien van de verschillende aspecten van het werken
binnen DJI wordt gemeten in onder andere het medewerkersonderzoek, dat tweejaarlijks
wordt afgenomen onder alle DJI-medewerkers en de preventief medische onderzoeken.
De omstandigheden waarin medewerkers hun werkzaamheden moeten verrichten worden niet
specifiek uitgevraagd. Uit het medewerkersonderzoek volgt dat medewerkers relatief
tevreden zijn ten aanzien van de aspecten vakmanschap en inhoud van het werk. De ervaren
psychosociale arbeidsbelasting vormt een aandachtspunt. Op basis van de resultaten
van dit onderzoek ontwikkelt DJI gerichte plannen ter verbetering.

DJI blijft onverminderd genoodzaakt tot intensieve werving op de arbeidsmarkt. Het
succes hiervan is mede afhankelijk van de concurrentiepositie van DJI. Er zijn verschillende
factoren die ervoor zorgen dat kandidaten willen werken voor DJI, salariëring is er
daar een van. De nullijn kan daarmee van invloed zijn op de concurrentiepositie DJI.
Bij de meest recent gehouden exit monitor was het salaris niet een van de voornaamste
vertrekredenen voor executief personeel. De drie voornaamste vertrekreden voor executief
personeel waren loopbaanontwikkelingsmogelijkheden, de inhoud van het werk en de cultuur
in de organisatie. Een uitzondering hierop is het personeel dat binnen één jaar weer
vertrekt. Voor personeel dat binnen een jaar weer bij DJI vertrekt, staat salariëring
wel in de top drie van voornaamste vertrekredenen. DJI blijft zich inzetten om er
voor te zorgen dat zij een aantrekkelijke werkgever blijft.

Vraag 4

Bent u bereid om te bezien in hoeverre medewerkers van DJI, met het oog op de moeilijke
omstandigheden waaronder zij hun zware werk moeten verrichten, kunnen worden uitgezonderd
van de voor Rijksambtenaren voorgenomen nullijn? Zo nee, waarom niet? Bent u bereid
om te onderzoeken of voor DJI-medewerkers een afzonderlijke CAO kan worden gesloten
om te voorkomen dat de voor Rijksambtenaren voorgenomen nullijn ertoe leidt dat het
huidige personeelstekort bij DJI nóg groter wordt? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 4

De medewerkers van DJI vallen onder de CAO Rijk. Ik ben gebonden aan de afspraken
van het Regeerprogramma en aan de CAO en zie geen ruimte om af te wijken van de gemaakte
afspraken. Deze afspraken gelden voor alle medewerkers bij de Rijksoverheid. Een uitzondering
hierop voor enkel DJI acht ik onwenselijk. Wel heb ik er voor gezorgd dat het DJI-personeel
in 2025 eenmalig een toelage van € 500 netto heeft ontvangen als blijk van waardering
voor het werk dat al geruime tijd onder hoge druk wordt uitgevoerd.

Vraag 5

Bent u bereid om deze vragen voorafgaand aan het komende commissiedebat over het Gevangeniswezen
te beantwoorden?

Antwoord 5

Ja.