Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Ceder over de acute situatie rond Selibon

Antwoord van Staatssecretaris Van Marum (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties)
(ontvangen 10 februari 2026). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2025–2026,
nr. 944.

Vraag 1

Wat heeft het Rijk ondernomen naar aanleiding van de recente gebeurtenissen op Bonaire?1

Antwoord 1

Op 20 november heeft de Staatssecretaris van BZK met het Bestuurscollege van Bonaire
de bestuursovereenkomst «Samenwerking Aanpak Selibon Lagun» gesloten. Deze bestuursovereenkomst
is toegevoegd aan het Bestuursakkoord Bonaire 2024–2027. Monitoring van de voortgang
vindt plaats tijdens de periodieke «Stuurgroep Bestuursakkoord Bonaire» met deelneming
van het Bestuurscollege, vertegenwoordigers van BZK en waar relevant betrokken departementen.

In de bestuursovereenkomst zijn korte termijn maatregelen opgenomen die mede door
BZK gefinancierd worden en die de omstandigheden voor de omwonenden van de stortplaats
op korte termijn zichtbaar en merkbaar zullen verbeteren. Daarnaast ziet de bestuursovereenkomst
op een langetermijnperspectief voor afvalverwerking, inclusief sluiting van de stortplaats
op uiterlijk 31 december 2028.

Naar aanleiding van de recente gebeurtenissen is geconstateerd dat een aantal maatregelen
rond het stortplaatsbeheer moeten worden geherprioriteerd. Hierover is de Staatssecretaris
van BZK momenteel in gesprek met het bestuurscollege.

Vraag 2

Hoe is de brand ontstaan?

Antwoord 2

Op basis van de momenteel beschikbare informatie kan nog geen uitspraak worden gedaan
over de wijze waarop de brand van 17 tot en met 19 januari jl. is ontstaan. Selibon
heeft inmiddels conform het bedrijfsnoodplan een onderzoeksteam ingesteld die mogelijke
oorzaken in beeld zal brengen waarbij zoveel mogelijk aspecten in het onderzoek zullen
worden meegenomen waaronder een reconstructie van de gebeurtenissen en mogelijk forensisch
onderzoek. Een onderzoeksteam is inmiddels gestart en zal naar verwachting medio februari
2026 met conclusies en aanbevelingen komen.

Vraag 3

Welke acties heeft het kabinet ondernomen naar aanleiding van de aangenomen motie
Ceder c.s. over het structureel oplossen van de problematiek rondom Selibon (Kamerstuk
22 343, nr. 422) waarin werd verzocht om het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat de noodzakelijke
coördinerende rol te laten nemen in het oplossen van de problemen? Voert het ministerie
inmiddels de regie? Zo nee, waarom niet? Heeft u vertrouwen in de aansturing van lokale
overheid?

Antwoord 3

De regie voor afvalbeheer ligt primair bij het Openbaar Lichaam Bonaire, afvalbeheer
is immers een eilandelijke taak. BZK en IenW ondersteunen en faciliteren het bestuurscollege
daarbij. In de door de Staatssecretaris op van BZK op 20 november 2025 gesloten bestuursovereenkomst
is opgenomen dat partijen gezamenlijk streven naar sluiting van Selibon Lagun uiterlijk
op 31 december 2028. Het Bestuurscollege besluit uiterlijk 1 juli 2026 over een alternatieve
locatie voor afvalverwerking. In de bestuursovereenkomst is verder opgenomen dat de
uitwerking van aanvullende afspraken over de uitvoering en governance ook voor 1 juli
2026 gezamenlijk door BZK, IenW en LVVN uitgewerkt moeten zijn.

Vraag 4

Wat is er in de tussentijd geprobeerd om de problemen structureel op te lossen en
de ramp die er nu plaatsvindt te voorkomen?

Antwoord 4

In de periode voorafgaand aan het incident zijn binnen de reguliere bedrijfsvoering
van Selibon maatregelen genomen die gericht zijn op toezicht, signalering en beheersing
van operationele risico’s op de stortplaats. Deze maatregelen hebben voornamelijk
een beheersmatig karakter. Voor het structureel oplossen van het afvalvraagstuk op
Bonaire is meer nodig. In de bestuursovereenkomst is opgenomen dat het Bestuurscollege,
BZK, IenW en LVVN onder regie van het Bestuurscollege gezamenlijk voor 1 juli 2026
met een plan van aanpak voor structurele oplossing zullen komen.

Vraag 5

Wat doet het ministerie nu om de acute situatie op te lossen en de lokale autoriteiten
te helpen?

Antwoord 5

Ik verwijs u hiervoor naar het antwoord op vraag 1. In de bestuursovereenkomst zijn
onder andere korte termijn maatregelen en financiering opgenomen die op korte termijn
tot merkbare en zichtbare verbeteringen moeten leiden.

Vraag 6

Is er, als gevolg van de recente branden, sprake van gezondheidsrisico’s voor bewoners?

Antwoord 6

Het is niet bekend of er sprake is gezondheidsrisico’s als gevolg van de brand van
17 januari 2026. Er zijn tijdens de brand geen (lucht)metingen verricht.

Wel is bekend dat er 55 meldingen waren van omwonenden vanwege onder andere rookoverlast
en deze omwonenden elders zijn onder gebracht in hotels.

Vraag 7

Bent u in gesprek met de stichting Pro Lagun? Bent u bereid structureel in gesprek
te gaan en te blijven over de ontwikkelingen?

Antwoord 7

Ja, ik ben in gesprek met de stichting Pro Lagun. Tijdens mijn bezoek in oktober 2025
heb ik uitgebreid met hen gesproken, wat mede heeft geleid tot de bestuursovereenkomst
die ik in november heb ondertekend.

Ik vind het van belang dat omwonenden een structurele plek krijgen bij deze hersteloperatie.
Hierover hebben Bonaire, BZK en ProLagun nadere werkafspraken gemaakt. Daarbij ben
ik in gesprek met de stichting Pro Lagun over de manier waarop ik hen kan ondersteunen.

Vraag 8

Past de huidige manier van afvalstorten binnen de geldende veiligheidsvoorschriften?
Zo nee, kan het kabinet zo specifiek mogelijk zijn op welke onderdelen in strijd met
geldende wet- en regelgeving wordt gehandeld?

Antwoord 8

Tijdens de inspectie in augustus 2024 constateerde de ILT bij Selibon dat sprake was
van een zorgwekkende, complexe en urgente situatie. De stortplaats heeft momenteel
nog geen vergunning, wel is een vergunningsaanvraag ingediend en heeft het OLB een
gedoogverklaring afgegeven.

Vraag 9

Hoe staat het kabinet tegenover afvalscheiding aan de bron waarbij groente-, fruit-
en tuinafval en bouwpuin apart worden verwerkt, waardoor een deel lokaal kan worden
hergebruikt en minder afval hoeft te worden afgevoerd?

Antwoord 9

Het aan de bron scheiden van deze twee grote stromen is een zeer positieve ontwikkeling
waarvoor het OLB inmiddels al de nodige initiatieven heeft genomen.

Vraag 10

Wat vindt het kabinet van de uitspraak van Pro Lagun dat doorgaan met storten op termijn
alleen maar leidt tot hogere kosten door branden, gezondheidsrisico’s en milieuschade?

Antwoord 10

Om te voorkomen dat verdere milieuschade kan ontstaan streven partijen er gezamenlijk
naar Selibon Lagun uiterlijk op 31 december 2028 te sluiten. Het storten van afval
op Lagun zal per die datum worden gestopt.

Vraag 11

Acht het kabinet het plan van het college om over 2 jaar over te gaan naar een nieuw
systeem een verantwoord plan en kan het kabinet instaan voor de veiligheid en gezondheid
van omwonenden? Zo ja, bent u bereid om hier extern onderzoek naar te laten doen?

Antwoord 11

Het besluit over een alternatieve locatie voor afvalverwerking en de daaraan verbonden
maatregelen zal uiterlijk 1 juli 2026 door het Bestuurscollege genomen worden om uiterlijk
op 31 december 2028 de stortplaats te kunnen sluiten. Partijen zullen de voortgang
en uitvoering periodiek monitoren in bestuurlijke overleggen.

Vraag 12

Hoe staat het met de uitvoering van de motie Ceder c.s. over een extern en onafhankelijk
onderzoek laten uitvoeren (Kamerstuk 22 343, nr. 423) naar het ontstaan en verloop van de situatie rondom Selibon?

Antwoord 12

Ik vind het van belang om nu prioriteit te geven aan de uitvoering van de korte termijn
maatregelen. Zodra er besluitvorming heeft plaatsgevonden over de structurele oplossing,
ben ik voornemens een onderzoek uit te laten voeren naar het ontstaan van de situatie.

Vraag 13

Kunt u toelichten hoe de motie Ceder/Van der Burg over voor 1 juli 2026 een gedragen
(financieel) plan voor een structurele oplossing van Selibon Lagun (Kamerstuk 36 800 IV, nr. 38) wordt uitgevoerd?

Antwoord 13

Onder regie van het Bestuurscollege en met ondersteuning van BZK, IenW en LVVN, wordt
gewerkt aan de uitwerking van structurele scenario’s. Daarbij wordt tevens bezien
of het bestaande juridische instrumentarium toereikend is, of dat aanvullende wettelijke
regels noodzakelijk zijn om uitvoering en naleving te borgen.

De Kamer zal vóór de zomer van 2026 worden geïnformeerd over de voortgang en de contouren
van deze structurele aanpak.

Vraag 14

Is het kabinet bereid om deze vragen, gezien de acute situatie, zo snel mogelijk maar
uiterlijk voor 23 januari 2026 beantwoorden?

Antwoord 14

Voor de afstemming van de antwoorden was enige tijd nodig, ik heb de antwoorden zo
spoedig mogelijk als mogelijk was aan u toegezonden.