Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Inge van Dijk en Straatman over het bericht ‘Misbruik via de plof-bv: kinderlijk eenvoudig en niemand krijgt er vat op’

Antwoord van Staatssecretaris Rutte (Justitie en Veiligheid), mede namens de Staatssecretaris
van Financiën (ontvangen 9 februari 2026). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2025–2026, nr. 892.

Vraag 1

Heeft u kennisgenomen van het artikel in het FD: «Misbruik via de plof-bv kinderlijk
eenvoudig en niemand krijgt er grip op»?1

Antwoord 1

Ja, ik heb kennisgenomen van dit artikel.

Vraag 2

Was het risico dat turboliquidaties gebruikt kunnen worden als verdwijningstruc voor
fraudeurs bij introductie van het voorstel voorzien? Zo ja, waarom is dit risico destijds
ingeschat als acceptabel?

Antwoord 2

De wetgever heeft het wenselijk geacht dat lege, inactieve rechtspersonen op eenvoudige
wijze konden worden beëindigd. De turboliquidatie is ingevoerd om dit mogelijk te
maken.2 In de praktijk heeft de turboliquidatieregeling ruimte geboden aan bonafide ondernemers
om betrekkelijk snel en eenvoudig naar de beëindiging van hun onderneming toe te werken,
door (voorafgaand aan de ontbinding) alles van waarde te verkopen en met de opbrengst
daarvan de schulden zoveel mogelijk af te lossen. Tegelijkertijd heeft de regeling
zorgen doen ontstaan over misbruik door kwaadwillenden, met name als er schulden achterblijven.3 Er zijn minder procedurele waarborgen dan bij een gewone, maar kostbaardere en langere
faillissementsprocedure. Dit risico werd dus onderkend en er werd ingezien dat de
regeling verbetering behoefde,4 ook al is de aard en omvang van mogelijk misbruik niet precies vast te stellen. Deze
verbetering kreeg urgentie toen de Minister voor Rechtsbescherming in 2022 in verband
met de gevolgen van de COVID-19 pandemie voor het bedrijfsleven een mogelijke toename
in bedrijfsbeëindigingen verwachtte. Dit heeft geleid tot de Tijdelijke wet transparantie
turboliquidatie met een aantal additionele maatregelen. Zo moet het bestuur van de
ontbonden rechtspersoon een financiële verantwoording opstellen en deponeren bij het
handelsregister. Hierdoor kunnen schuldeisers beter beoordelen of de regeling correct
is toegepast. Bestuurders kunnen verder een bestuursverbod krijgen, onder meer als
zij niet aan de genoemde verantwoordingsverplichting hebben voldaan of doelbewust
één of meer schuldeisers aanmerkelijk hebben benadeeld, bijvoorbeeld door frauduleus
handelen.5

Vraag 3

Deelt u de mening dat er geen volledig beeld is van de omvang van het misbruik van
turboliquidaties? Zo ja, waarom? Zo nee, kunt u het volledige beeld delen met de Kamer?

Antwoord 3

Ik deel deze mening. Uit de praktijk volgt dat misbruik zich voordoet, maar de omvang
hiervan is lastig vast te stellen. De reden hiervoor is dat het, vanwege het beperkte
inzicht in de financiële stukken van een rechtspersoon, achteraf moeilijk is om te
bepalen of bestuurders frauduleus hebben gehandeld.

Vraag 4

Waarom zijn de negatieve signalen, zoals 1. dat de helft van degenen die gebruik maken
van turboliquidaties, jarenlang of nooit een jaarrekening deponeerden, ondanks dat
dit verplicht is, 2. dat de helft van de ontbindingen te laat zijn gemeld bij de Kamer
van Koophandel of 3. dat de opheffing gebeurde met terugwerkende kracht, niet eerder
boven tafel gekomen? Waarom is er niet eerder op deze signalen geacteerd?

Antwoord 4

Zoals aangegeven in het antwoord op vraag 2, waren er in het verleden diverse signalen
van misbruik van de turboliquidatieregeling. Om deze reden zijn er met de Tijdelijke
wet transparantie turboliquidatie diverse maatregelen doorgevoerd, waaronder de aangescherpte
verantwoordingsplicht, de mogelijkheid voor schuldeisers om bij niet-naleving van
deze verplichting inzicht te krijgen in de administratie van de ontbonden rechtspersoon
en aangescherpte sancties, zoals de mogelijkheid tot oplegging van een civielrechtelijk
bestuursverbod bij het niet voldoen aan de deponeringsverplichting.

De Staatssecretaris Rechtsbescherming heeft het WODC-onderzoek naar de effecten van
deze wet op 12 augustus 2025 aan uw Kamer aangeboden.6 In deze brief heeft de Staatssecretaris toegelicht welke verbeteringsmogelijkheden
de onderzoekers signaleren en dat zij concluderen dat de Tijdelijke wet bij naleving
hiervan bijdraagt aan meer transparantie en in mindere mate bijdraagt aan het voorkomen
van misbruik.

In reactie op het onderzoek is de looptijd van de Tijdelijke wet verlengd tot 15 november
2027. De Staatssecretaris Rechtsbescherming heeft daarnaast een wetgevingstraject
aangekondigd om de voorzieningen uit de Tijdelijke wet permanent in te voeren. Bij
dit wetgevingstraject worden de bevindingen uit het onderzoeksrapport betrokken en
zal worden bezien welke aanpassingen van de regeling wenselijk zijn, ook in het licht
van het verrichte evaluatieonderzoek. Het streven is om in het tweede kwartaal van
dit jaar een nadere, inhoudelijke beleidsreactie op het onderzoek met uw Kamer te
delen.

Vraag 5

Wat is er nodig om het toezicht op het bij een turboliquidatie verplicht deponeren
van extra documenten te intensiveren zodat er inzicht ontstaat over de omvang van
het probleem en zodat er gehandhaafd en opgetreden kan worden, aangezien het eerste
bestuursverbod wegens foute turboliquidatie nog uitgedeeld moet worden?

Antwoord 5

De handhaving van de verantwoordingsplicht is de taak van Bureau Economische Handhaving
(dat onderdeel was van de Belastingdienst en verder gaat onder de naam DFEI (Dienst
financieel-Economische Integriteit) als onderdeel van het kerndepartement Financiën).
Zoals in reactie op vraag 4 is aangegeven, zal in het kader van het nieuwe wetgevingstraject
worden bezien welke aanpassingen van de regeling wenselijk zijn. Hieronder valt ook
de handhaving van de verantwoordingsplicht. Voor wat betreft de verlengde duur van
de tijdelijke wet zal het huidige budget en de huidige capaciteit in het toezicht
moeten voorzien.

Vraag 6

Wanneer is het rapport van het in 2019 gelastte onderzoek naar de omvang van het misbruik
bij turboliquidaties gereed? Zal dit rapport enkel constateringen of ook oplossingsrichtingen
bevatten?

Antwoord 6

Het onderzoek is op eigen initiatief door de Belastingdienst uitgevoerd. Het rapport
wordt op korte termijn openbaar gemaakt en door de Staatssecretaris van Financiën
– Fiscaliteit, Belastingdienst en Douane met uw Kamer gedeeld. Het rapport bevat voornamelijk
bevindingen en aanbevelingen uit de (tussen)rapportage, die al in 2025 openbaar gemaakt
is. Een aantal aanbevelingen, bijvoorbeeld, maar niet uitsluitend, het aanpassen van
de opleiding voor nieuwe en huidige medewerkers en het opnemen van signalen in de
invorderingssystemen, heeft de Belastingdienst uitgevoerd. Enkele aanbevelingen worden
momenteel nog uitgewerkt binnen de Belastingdienst en zullen daarna worden geïmplementeerd.

Vraag 7

Hoe kijkt u naar de wetsbepaling die in Duitsland bestaat die ondernemers dwingt om
bij betalingsonmacht hun eigen faillissement aan te vragen? Zou een dergelijke wetsbepaling
een onderdeel van de oplossing van het probleem kunnen zijn?

Antwoord 7

Ik vind dat we ondernemers in financiële problemen moeten stimuleren om tijdig maatregelen
te nemen om deze problemen op te lossen. Bij tijdig ingrijpen wordt in de regel de
schade voor schuldeisers beperkt, bijvoorbeeld wanneer met hen een akkoord kan worden
gesloten over een financiële herstructurering. Bedrijfsbeëindiging kan in zo’n situatie
ook een reële mogelijkheid zijn. Dit kan op verschillende manieren. Turboliquidatie
biedt hiervoor een laagdrempelige mogelijkheid en brengt minder kosten met zich dan
een faillissement. Dat is een voordeel, want hoe lager de kosten zijn, hoe meer er
onder de schuldeisers kan worden verdeeld.

Een verplichting voor bestuurders om in geval van ernstige financiële problemen het
faillissement van de onderneming aan te vragen maakt onderdeel uit van het recente
richtlijnvoorstel tot harmonisering van het materiële insolventierecht (een «duty
to file»).7 Nederland was hier kritisch op, omdat het moeilijk is om te bepalen wanneer zo’n
verplichting geldt en zo’n plicht een aanzienlijk aansprakelijkheidsrisico in het
leven zou roepen voor goedwillende ondernemers. Bovendien zijn er in Nederland al
voldoende mogelijkheden om bestuurders aan te spreken indien zij op onrechtmatige
wijze schuldeisers benadelen.8 Mede door de Nederlandse inzet bevat de richtlijn niet alleen een duty to file,9 maar ook twee alternatieven.10 Die alternatieven zijn11 een mogelijke verplichting voor ondernemers in financiële moeilijkheden om transparant
te zijn naar schuldeisers en12 een mogelijke verplichting om andere maatregelen te treffen waarvan verwacht mag
worden dat ze een vergelijkbaar niveau van schuldeisersbescherming bieden. Dit biedt
de nodige flexibiliteit die Nederland wilde behouden voor reddingspogingen van ondernemingen
die in potentie levensvatbaar zijn.

Tijdens de implementatie zal worden bezien op welke wijze aan de nieuwe verplichtingen
van de richtlijn gevolg en invulling zal worden gegeven. De verwachting is dat de
richtlijn in de loop van 2026 formeel in werking treedt, waarna de implementatietermijn
gaat lopen.