Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Ellian en Straatman over het bericht 'Register notariaat al maanden uit de lucht na kritiek van Autoriteit Persoonsgegevens'

Antwoord van Staatssecretaris Rutte (Justitie en Veiligheid) (ontvangen 27 januari
2026). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2025–2026, nr. 781.

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht «Register notariaat al maanden uit de lucht na kritiek
van Autoriteit Persoonsgegevens (AP)»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Wanneer raakte u op de hoogte van de klacht van de AP over het register voor het notariaat
in de zin van artikel 5 van de Wet op het notarisambt en artikel 8 van het Besluit
op het notarisambt? En wat is er namens u besloten nadat de klacht gegrond werd verklaard?

Antwoord 2

De Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie (KNB) heeft op 28 januari 2025 aan het
Ministerie van Justitie en Veiligheid (JenV) gemeld een brief van de AP te hebben
ontvangen, waarna een dag later contact is geweest tussen het ministerie en de KNB
over de inhoud van die brief. Vervolgens is in contact tussen JenV en de KNB op 3 februari
2025 besproken dat het niet in strijd met de wet zou zijn als de KNB (voorlopig) de
mogelijkheid zou stopzetten om het register online te raadplegen. Ook is besproken
dat het verstandig zou zijn te wachten op publicatie van de uitkomsten van het destijds
nog lopende Wetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum (WODC)-onderzoek naar gegevensbescherming
in openbare registers vóórdat de KNB verdere beslissingen zou nemen over het register.
De KNB heeft daarna besloten de online toegang tot het register (voorlopig) te beëindigen
en feitelijk uitvoering gegeven aan dat besluit.

Vraag 3

Bent u van mening dat op dit moment in de praktijk uitvoering wordt gegeven aan artikel 5
van de Wet op het notarisambt? Zo ja of nee, waarom?

Antwoord 3

Ja, op dit moment wordt uitvoering gegeven aan artikel 5 van de Wet op het notarisambt.
Een register blijft openbaar, ook wanneer de manier van toegang geven tot gegevens
wijzigt of verschilt per doelgroep.2 Het niet online kunnen raadplegen van een register, maar het moeten aanvragen van
gegevens door het invullen van een webformulier of per telefoon of post, is geen zodanige
hindernis dat effectief de openbaarheid wordt belemmerd.3 Op de website waar voorheen de openbare gegevens van het register voor het notariaat
online raadpleegbaar waren, vinden bezoekers nu informatie hoe zij die openbare gegevens
kunnen verkrijgen.

Vraag 4

Kunt u toelichten waarom namens u is besloten niet in beroep te gaan, waardoor de
facto de Wet op het notarisambt niet correct wordt uitgevoerd en het voor mensen niet
effectief mogelijk is de integriteit van notarissen te controleren?

Antwoord 4

De brief van de AP bevat een constatering en geen handhavingsbesluit, zodat een beroep
niet aan de orde was. Overigens wordt verwezen naar het antwoord op vraag 3.

Vraag 5

Hoe kan volgens u effectief worden gecontroleerd of notarissen inmiddels wel voldoen
aan hun wettelijke verplichting hun nevenbetrekkingen openbaar te maken, nadat in
2024 bleek dat driekwart van de notarissen hun nevenbetrekkingen niet of niet juist
heeft doorgegeven?

Antwoord 5

De controle op het nakomen door notarissen van hun wettelijke verplichtingen is een
taak van het Bureau Financieel Toezicht (BFT). Sinds 2022 heeft het BFT de naleving
van de verplichting van de notarissen om nevenbetrekkingen op te geven ook nadrukkelijk
opgenomen in de reguliere toezichtonderzoeken. Ook wordt door het BFT op reguliere
basis aan de hand van het handelsregister gecontroleerd of de inschrijvingen in het
register notariaat overeenkomen met de registraties in het handelsregister.

Vraag 6

Kunt u bevorderen dat het register zo snel mogelijk weer online komt te staan? Zo
ja, welke stappen bent u voornemens hiertoe te zetten?

Antwoord 6

Voor een aantal wettelijke openbare registers in het domein van JenV is onderzoek
uitgevoerd door het WODC4 naar de bescherming van persoonsgegevens. Het register voor het notariaat behoort
niet tot de onderzochte registers, maar het in het WODC-onderzoek opgenomen kader
voor het toetsen van de gegevensbescherming en de aanbevelingen voor verbetering zijn
volgens de onderzoekers toepasbaar op alle openbare registers met persoonsgegevens.

De KNB is vanuit het JenV gewezen op de relevantie van dat WODC-onderzoek voor het
beheer van het register voor het notariaat. Dit onderzoek biedt handvatten aan de
registerhouder om een goede belangenafweging te kunnen maken tussen gegevensbescherming
en de wijze van openbaarheid. Onder verwijzing naar het antwoord op vraag 3 zullen
door JenV geen stappen worden gezet om te bevorderen dat het register (geheel of gedeeltelijk)
online te raadplegen is.

Vraag 7

Bent u bereid een overzicht te verstrekken van alle overheidsregisters die naar aanleiding
van kritiek van de AP al dan niet tijdelijk offline zijn gehaald? Zo nee, waarom niet
en kunt u in contact treden met de AP om een overzicht op te stellen?

Antwoord 7

JenV beschikt niet over een overzicht van alle overheidsregisters die offline zijn
gehaald en kan daarom deze gegevens niet aan uw Kamer verstrekken. Voor de openbaarheid
van een register is online toegankelijkheid geen noodzakelijke voorwaarde. Daarmee
is er voor mij geen reden alsnog een overzicht te laten maken van overheidsregisters
die naar aanleiding van kritiek van de AP offline zijn gehaald.

Vraag 8

Bent u bereid te bevorderen dat klachten die de AP verstuurt naar bestuursorganen
zo snel mogelijk openbaar worden gemaakt, zodat tijdig een weging van belangen kan
plaatsvinden en bestuursorganen ook van elkaar kunnen leren? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 8

Voor dit antwoord wordt ervan uitgegaan dat wordt gedoeld op klachten die de AP ontvangt,
omdat het in de onderhavige zaak ging om een klacht van een betrokkene bij de AP en
omdat de AP zelf geen «klachten» indient. Op grond van artikel 77 Algemene verordening
gegevensbescherming (AVG) kan iedere betrokkene een klacht indienen bij de AP over
niet-naleving van de AVG. Volgens de in het bestuursrecht gebruikelijke terminologie
moet een dergelijke klacht worden geduid als «verzoek tot handhaving» aan de AP.5 Een verzoek tot handhaving kan leiden tot een handhavingsbesluit. Openbaarmaking
van handhavingsbesluiten is nu in beginsel verplicht op basis van artikel 3.1 Wet
open overheid, tenzij de voorzieningenrechter ernstige twijfels heeft over de rechtmatigheid
van het besluit. Volgens haar eigen beleidsregels over openbaarmaking publiceert de
AP in beginsel alle handhavingsbesluiten, met uitzondering van berispingen.6