Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Straatman over het bericht ‘Dit jaar al 500 nepagenten aangehouden, vier keer meer dan in 2023’

Antwoord van Minister Van Oosten (Justitie en Veiligheid) (ontvangen 5 januari 2026).
Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2025–2026, nr. 719.

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht dat er dit jaar al 500 nepagenten zijn aangehouden,
vier keer meer dan in 2023? Wat is uw eerste reactie op deze stijging?1

Antwoord 1

Ja, het is ongewenst dat er zo veel criminelen zijn die zich voordoen als agent. Ik
ben wel blij dat de politie hier veel aandacht voor heeft en daarom zo veel nepagenten
heeft kunnen opsporen en aanhouden.

Vraag 2

In hoeverre hangt de stijging van het aantal aangehouden nepagenten samen met deze
gerichte en intensieve inzet van de politie, zoals u in 2024 aangaf?2

Antwoord 2

De politie zet meer in op heterdaad bij meldingen over nepagenten. Hierdoor kan vaker
succesvol opgespoord worden. Door de werkwijze van de daders haalt de politie vooral
veel succes bij het opsporen en aanhouden van de nepagenten die aan de deur staan.

De politie heeft afgelopen zomer via een succesvolle publiekscampagne met Omroep Max
ingezet om meer maatschappelijke bewustwording te creëren en mensen te behoeden. In
deze publiekscampagne is uitgedragen actief het alarmnummer 112 te bellen en daarnaast
te verifiëren of er nepagenten aan de deur staan. Sindsdien wordt 112 ook daadwerkelijk
vaker gebeld. Dat kan het hoge aantal aanhoudingen (deels) verklaren.

Vraag 3

Hoe ontwikkelt het aantal meldingen en aangiften van deze criminaliteitsvorm zich
op dit moment?

Antwoord 3

Het aantal aangiftes en meldingen van nepagenten blijft nog altijd stijgen.

Vraag 4

Deelt u de zorgen van de CDA-fractie dat een dergelijke toename duidt op nóg professionelere
en georganiseerde criminele bendes die deze vorm van oplichting gebruiken? Zo ja,
welke structurele tegenmaatregelen zijn volgens u per direct nodig?

Antwoord 4

Ja, ik vind het zorgelijk dat het aantal incidenten met nepagenten stijgt. Daarom
ben ik, in lijn met de motie Boswijk en Mutluer3, aan het onderzoeken of oplichting in eigen woning door nepagenten zwaarder bestraft
kan worden.

Daarnaast is het van belang dat de politie door gaat met bewustwordingsacties bij
groepen die vaak slachtoffer worden van nepagenten. Een goed voorbeeld hiervan is
de campagne samen met Omroep Max.

Vraag 5

Hoe verklaart u de in het artikel genoemde sterke regionale verschillen, en welke
lokale factoren of criminele patronen liggen hier volgens u aan ten grondslag?

Antwoord 5

Er is geen onderzoek gedaan naar de oorzaak van deze verschillen.

Vraag 6

Worden slachtoffers in 2025 daadwerkelijk sneller en vaker geholpen en hoe beoordeelt
u de effectiviteit van deze campagnes, gezien uw antwoorden op de eerdere schriftelijke
vragen van het lid Boswijk dat slachtoffers vaak schaamte ervaren en dat campagnes
gericht zijn op het vergroten van de aangiftebereidheid?4

Antwoord 6

Er is dit najaar een evaluatie uitgevoerd door een extern onderzoeksbureau naar de
effectiviteit van de publiekscampagne met Omroep Max die is gestart op 11 juli 2025.
De primaire doelgroep van de campagne wordt gevormd door senioren in de leeftijd van
70+, de secundaire doelgroep bestaat uit hun omgeving (zoals (klein)kinderen). Het
bereik van de campagne onder de doelgroep 70+ is hoog.

Het doel van de campagne was bewustwording en handelingsperspectief vergroten bij
senioren, voor het geval ze met nepagenten te maken krijgen. De uitkomsten van dit
onderzoek wijzen erop dat de campagne hierin slaagt. De politie ziet dat mensen die
de campagne al eerder hebben gezien (dus vóórdat zij ermee in het onderzoek werden
geconfronteerd) zich inderdaad bewuster zijn van het gevaar van nepagenten en beter
weten wat ze moeten doen als zij hiermee te maken krijgen.

De 70-plussers die de campagne al voor het onderzoek hadden gezien, geven daarbij
vaker aan direct 112 te bellen, een handelingsadvies dat expliciet in de campagne
werd genoemd.

Het landelijke protocol #digitp, waarbij er bij meldingen van digitale criminaliteit
(waaronder nepagenten) zoveel als mogelijk politiemensen naar een melder toegaan om
hulp te bieden en mogelijke sporen veilig te stellen zorgt voor snellere en betere
hulp aan slachtoffers op het moment dat zij die het meeste nodig hebben. Dit protocol
wordt doorlopend bijgesteld op basis van de ervaringen van zowel politie als burgers.

Het schaamte-element is helaas zeer hardnekkig. Zowel in het contact met slachtoffers
als in berichtgeving (zoals campagnes) probeert de politie te benadrukken dat schaamte
begrijpelijk is, maar niet nodig, en dat dit iedereen kan overkomen. Dit is echter
een culturele verandering in hoe de maatschappij naar deze criminaliteit en de slachtoffers
kijkt en zal dus blijvend aandacht nodig hebben.

Vraag 7 en 8

Acht u, gezien de explosieve stijging van nepagenten, de huidige strafbaarstelling
nog wel toereikend genoeg, aangezien u heeft aangegeven dat het dragen van een strek
lijkend uniform niet strafbaar is, tenzij het tot verwarring leidt?

Wat is de stand van zaken van de uitvoering van de aangenomen motie Boswijk-c.s. over
het verruimen van de strafbaarstelling van verkoop en aanschaf van neppe politie-uniformen?5

Antwoord 7 en 8

Ik verwijs u naar mijn reactie op de motie Boswijk c.s. in het tweede halfjaarbericht
politie 2025.6

Vraag 9

Welke verklaringen heeft u voor het feit dat juist ouderen opnieuw het grootste doelwit
lijken te zijn?

Antwoord 9

Criminelen gebruiken diverse werkwijzen om mensen geld afhandig te maken. Alle doelgroepen
zijn doelwit, maar met een werkwijze die past bij de belevingswereld van die doelgroep.

Voor ouderen speelt het aspect autoriteit (zoals bankmedewerkers en politie) een grote
rol. Ouderen hebben daarnaast vaker meer vermogen (vaak ook in huis), dure sieraden
en kunst. Hier past een vorm van oplichting bij waarbij je dat geld, sieraden, en
goederen op gaat halen.

Jongeren worden ook slachtoffer van deze criminelen, maar dan met varianten meer toegesneden
op hun belevingswereld: elektronica die niet geleverd wordt, ticketsites die niet
bestaan, beleggingsfraude en datingfraude zijn varianten waar de jongere generaties
mee geraakt worden.

Vraag 10

Wordt de aanpak van deze doelgroep aangepast of geïntensiveerd?

Antwoord 10

De politie blijft inzetten op diverse vormen van bewustwording en hulpverlening. Ook
werkt de politie samen met diverse partijen om de doelgroep vanuit meerdere invalshoeken
te benaderen.

Vraag 11

Welke aanvullende maatregelen bent u bereid te nemen om burgers – en specifiek ouderen
– beter te beschermen tegen deze misleidende criminelen?

Antwoord 11

Voorlichting over de manier van opereren door nepagenten is erg belangrijk. Daarnaast
is het voor de opsporing van nepagenten van belang dat slachtoffers melding doen wanneer
ze vermoeden dat er een nepagent aan de deur staat. Daarom is op www.politie.nl een pagina ingericht met tips over hoe je kan voorkomen dat je slachtoffer van nepagenten
wordt en een handelingsperspectief als je slachtoffer bent geworden. Ik vind het belangrijk
dat deze tips verspreid worden onder ouderen. Daarom zijn publiekscampagnes zoals
die van afgelopen zomer met Omroep MAX erg waardevol.