Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Dobbe over het bericht dat de Franse rechter van het Internationaal Strafhof, Nicolas Guillou, op de Amerikaanse sanctielijst staat

Antwoord van Minister Van Weel (Buitenlandse Zaken) (ontvangen 19 december 2025)

Vraag 1

Bent u bekend met het artikel «Nicolas Guillou, French ICC judge sanctioned by the
US: «You are effectively blacklisted by much of the world’s banking system»»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Was u al bekend dat, naast de hoofdaanklager, ook rechters van het internationaal
strafhof op de Amerikaanse sanctielijst staan?

Antwoord 2

Ja. Als gastland van het Internationaal Strafhof (ISH) staat Nederland in nauw contact
met het Hof en er vinden zeer regelmatig gesprekken plaats met de meest relevante
functionarissen over de (mogelijke) gevolgen van de sancties. Nederland heeft in die
hoedanigheid ook alle rechters die in het afgelopen jaar zijn gesanctioneerd uitgenodigd
voor een gesprek.

Vraag 3

Bent u bekend met de totale schaal en aard van Amerikaanse sancties jegens het internationaal
strafhof? Zo ja, wilt u deze met de Kamer delen? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 3

Sinds februari 2025 zijn er door de Verenigde Staten sancties opgelegd tegen de hoofdaanklager
van het ISH. In de loop van het jaar zijn vervolgens ook sancties opgelegd tegen de
beide plaatsvervangend aanklagers, acht rechters, een aantal non-gouvernementele organisaties
en een Speciaal Rapporteur van de Verenigde Naties. Er zijn geen sancties opgelegd
tegen het ISH zelf.

Vraag 4

Deelt u de mening dat Nederland, als gastland van het strafhof, een speciale verantwoordelijkheid
heeft om de goede werking van het strafhof te garanderen? Zo ja, hoe draagt u hier
momenteel aan bij? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 4

Zoals eerder aangegeven2, heeft Nederland als gastland van het ISH een aantal bijzondere verplichtingen om
ervoor te zorgen dat het Hof zo onbelemmerd mogelijk kan functioneren. Deze verplichtingen
zijn vastgelegd in het Zetelverdrag tussen het Internationaal Strafhof en het Gastland.3 Daarnaast is het Koninkrijk der Nederlanden één van de momenteel 125 partijen bij
het Statuut van Rome. In het afgelopen jaar is het kabinet in beide hoedanigheden
op verschillende terreinen betrokken geweest bij de mitigatie van de gevolgen van
de sancties en de inzet op de preventie van verdere sancties. Voor een nadere toelichting
op deze inzet verwijst het kabinet graag naar de reactie op de moties Dobbe en Paternotte
in de Kamerbrief van 1 december 2025 inzake de inzet tijdens de jaarlijkse Vergadering
van verdragspartijen.4

Vraag 5

Staat u nog steeds achter het antwoord dat Minister Brekelmans namens u gaf op mondelinge
vragen op 20 mei 2025, namelijk: «Er wordt een beeld geschetst alsof het Strafhof
volledig stil zou liggen en niet meer zou functioneren. Dat is niet het beeld dat
wij krijgen in ons contact met het Strafhof. Er worden wel degelijk activiteiten voortgezet.»?
Zo ja, welke activiteiten vinden nu nog volledig doorgang? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 5

Hoewel de sancties de gesanctioneerde ambtsdragers van het ISH in hun persoonlijke
leven treffen, is het Hof vooralsnog in staat geweest om de meeste werkzaamheden ongehinderd
voort te zetten, zowel in Nederland als in de verschillende landen waar het Hof actief
is. Zo is in maart jl. de voormalige Filipijnse president Duterte door het ISH in
hechtenis genomen en voorgeleid aan de rechters.5 In juli jl. is de strafzaak in eerste aanleg tegen twee verdachten uit de Centraal-Afrikaanse
Republiek afgerond.6 In september jl. heeft het Hof voor het eerst bij verstek een hoorzitting inzake
de bevestiging van de tenlastelegging gevoerd tegen de oprichter van de Oegandese
Lord's Resistance Army, Joseph Kony.7 In oktober jl. is de strafzaak in eerste aanleg tegen een verdachte uit Soedan afgerond.8 Begin december heeft het ISH de Libische verdachte El Hishri in hechtenis genomen
en voorgeleid aan de rechters.9 Voor een meer volledig overzicht verwijst het kabinet graag naar het jaarverslag
van het ISH en het jaarverslag van het Parket van de Aanklager.10

Vraag 6

Bent u bereid slachtoffers van Amerikaanse sancties, werkzaam bij het Internationaal
strafhof, die momenteel grote moeite hebben met financiële diensten, te ondersteunen
om alternatieve financiële faciliteiten te vinden? Zo ja, op welke manier? Zo nee,
waarom niet?

Antwoord 6

Zowel het kabinet als het Hof houden de gevolgen van de sancties nauwlettend in de
gaten. Met de doorlopende steun van de verdragspartijen bij het Statuut van Rome,
waaronder gastland Nederland, worden de gevolgen hiervan door het Hof zo goed als
mogelijk gemitigeerd. Zo staat Nederland bijvoorbeeld in contact met het Nederlandse
bedrijfsleven, onder meer om zogenaamde overcompliance te voorkomen. Wegens de vertrouwelijkheid kan er niet in detail worden getreden over
de inhoud van deze gesprekken.

Vraag 7

Bent u bereid om het strafhof, door sancties gehinderd in haar ICT-mogelijkheden,
alternatieve ICT-faciliteiten aan te bieden, eventueel binnen de systemen van de Nederlandse
rijksoverheid? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 7

Zoals aangegeven in de reactie op de moties Dobbe en Paternotte in de Kamerbrief van
1 december 2025, ligt er momenteel geen verzoek van het Hof aan Nederland om alternatieve
ICT-diensten aan te bieden.11 Voor een nadere toelichting verwijst het kabinet graag naar deze Kamerbrief.

Vraag 8

Welke diplomatieke contacten zijn er, Europees en bilateraal, met de Amerikanen geweest
sinds de instelling van de sancties en wat hebben deze opgeleverd?

Antwoord 8

Sinds de instelling van de sancties hebben Nederland en andere verdragspartijen doorlopend
contact gehad met de Verenigde Staten. Zo zijn de Nederlandse zorgen over de sancties
onder de aandacht gebracht bij Amerikaanse gesprekspartners, waaronder de Amerikaanse
Secretary of State Rubio. Ook op hoogambtelijk niveau is Nederland terzake in gesprek met de Verenigde
Staten en ook andere EU-lidstaten brengen het belang van het ISH op in de bilaterale
contacten met de Verenigde Staten. Aangezien het van groot belang is dat de 125 verdragspartijen
er samen voor zorgen dat het Hof zo onbelemmerd mogelijk kan blijven functioneren,
verwelkomt het kabinet het feit dat de Vergadering van verdragspartijen begin december
jl. alle verdragspartijen heeft aangemoedigd om de dialoog met de VS voort te zetten.

Vraag 9

Zijn er op dit moment nog diplomatieke inspanningen om sanctieverlichting te bereiken?

Antwoord 9

Zie het antwoord op vraag 8. Vanwege het vertrouwelijke karakter van deze gesprekken
kan het kabinet hier verder niet op ingaan.

Vraag 10

Deelt u de mening dat de VS zich momenteel positioneert als vijand van de internationale
rechtsorde? Zo ja, welke consequenties heeft dit voor het bondgenootschap met de VS?
Zo nee, hoe duidt u dit dan?

Antwoord 10

De trans-Atlantische relatie is cruciaal voor de Europese veiligheid en welvaart.
Ondanks uitdagingen, zoals de sancties die zijn opgelegd tegen ambtsdragers van het
ISH, is het belangrijk een positieve relatie met de VS te onderhouden en in te zetten
op een diplomatieke oplossing.