Mededeling (uitstel antwoord) : Uitstel beantwoording vragen van de leden Van Duijvenvoorde en Boswijk over het CPB-rapport “Macro-economische effecten van hogere Defensie-uitgaven”

Mededeling van Minister Brekelmans (Defensie) en van Staatssecretaris Tuinman (Defensie)
(ontvangen 12 december 2025).

Vraag 1

Onderschrijft u de stelling van het CPB dat op een termijn van 1–4 jaar «de hogere defensie-uitgaven volledig ten koste gaan van andere economische activiteiten
en geen extra toename van het bbp bewerkstelligen.»?1

Vraag 2

Kunt u, indien dat niet het geval is, aangeven waar u verschillen ziet? Bijvoorbeeld
ten aanzien van de onderliggende methodologie (literatuuronderzoek), de gebruikte
data of de daaruit volgende conclusie.

Vraag 3

Deelt u de mening dat we een «once in a generation» kans hebben om toe te groeien
naar de afgesproken NAVO-norm van 3,5% én tegelijkertijd onze Nederlandse en Europese
(defensie-)industrie te versterken?

Vraag 4

Kunt u een overzicht geven van de knoppen waaraan uw ministeries op de korte (1–4
jaar) en langere termijn (5–15 jaar) kunnen draaien om de «defensie-multiplier» te
verhogen?

Vraag 5

Kunt u aangeven welke van deze knoppen u als meest kansrijk ziet? Kunt u een inschatting
geven op hoofdlijnen aan de hand van de variabelen moeite (inclusief kosten) en impact?

Vraag 6

Kunt u aangeven welke initiatieven er vanuit uw ministeries ten aanzien van deze knoppen
lopen?

Mededeling

Hierbij deel ik u mee dat beantwoording van de vragen gesteld door de leden Van Duijvenvoorde
(FVD) en Boswijk (CDA) naar aanleiding van het CPB-rapport «Macro-economische effecten
van hogere Defensie-uitgaven» binnen de gestelde termijn niet haalbaar is gebleken.
De vragen van de beide Kamerleden worden gezamenlijk beantwoord. De beantwoording
heeft met het oog op een zorgvuldige en volledige beantwoording meer tijd nodig, als
gevolg van de complexiteit van het dossier, als ook de grote diversiteit van betrokken
partijen.

Uw Kamer zal de schriftelijke beantwoording zo spoedig mogelijk ontvangen.