Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Lahlah over ‘het Tijdelijk Noodfonds Energie’

Antwoord van Staatssecretaris Nobel (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) (ontvangen
8 december 2025).

Vraag 1

Onderschrijft u de bevinding van TNO dat in 2025 tussen de 550.000 en 640.000 huishoudens
een risico lopen op energiearmoede?

Antwoord 1

Deze data is afkomstig uit een scenariostudie van maart 2025 van TNO, waarin de onderzoekers
vooruitkijkend een inschatting hebben gemaakt van het aantal huishoudens in energiearmoede
in 2025. Het is op dit moment niet bekend of deze scenario’s de werkelijke situatie
in 2025 goed weergeven. Hoewel het kabinet de signalen uit dit rapport serieus neemt,
bieden de cijfers uit de jaarlijkse monitor van CBS en TNO dus meer zekerheid. Uit
de derde Monitor Energiearmoede in Nederland van TNO en CBS, die op 21 augustus 2025
mede namens mij is aangeboden aan de Tweede Kamer, blijkt dat er naar schatting 510.000
energiearme huishoudens in Nederland waren in 2024.

Vraag 2

Hoeveel euro hulp is er deze winter per huishouden beschikbaar vanuit het Tijdelijk
Noodfonds Energie vanuit de 30 miljoen die extra beschikbaar is gesteld, en vanuit
de overige middelen?

Antwoord 2

De € 30 miljoen is niet ter beschikking gesteld aan het Tijdelijk Noodfonds Energie,
maar aan gemeenten. Via een Decentrale Uitkering (DU) voeg ik in 2025 € 10 miljoen
toe aan het Gemeentefonds. In 2026 komt hier nog eens € 20 miljoen bij. De financiële
dekking voor deze impuls komt van de SZW-begroting (€ 10 miljoen) en het amendement
Grinwis (€ 20 miljoen). De middelen worden via een DU verstrekt en zijn daarmee breed
inzetbaar. Het verstrekken van de middelen via gemeenten is dus niet te vergelijken
met de subsidie van het Ministerie van SZW aan het Tijdelijk Noodfonds Energie in
de afgelopen jaren, dat een financiële tegemoetkoming via de energierekening uitkeerde
aan huishoudens.

Gemeenten kunnen deze middelen inzetten om de bestaande dienstverlening binnen de
lokale aanpak van energiearmoede te versterken. Binnen die aanpak zijn er verschillende
manieren waarop de middelen kunnen worden benut. Ik ben met de VNG tot deze brede
formulering gekomen, omdat huishoudens in energiearmoede zowel mogelijk financiële
problematiek als bij het verduurzamen van het huis hulp kunnen gebruiken. Daarbij
weten gemeenten vaak het beste hoe ze hun inwoners verder kunnen helpen.

Ten aanzien van financiële problematiek kan gedacht worden aan bijvoorbeeld budgetcoaching,
schuldhulp en samen kijken welke eventuele toeslagen nog niet aangevraagd zijn via
de Potjescheck. Deze ondersteuning helpt huishoudens hun financiële situatie beter
te overzien en versterkt hun financiële weerbaarheid. De middelen kunnen ook worden
ingezet binnen de individuele bijzondere bijstand om inwoners met een hoge energierekening
tegemoet te komen. Of iemand hiervoor in aanmerking komt hangt af van de voorwaarden
die de gemeente stelt. Deze voorwaarden kunnen verschillen per gemeente, bijvoorbeeld
op basis van inkomen, vermogen, type woning en het aantal personen in het huishouden.
Gemeenten behouden de vrijheid om zelf te bepalen hoe zij de middelen inzetten. Daarmee
kan er ook worden ingezet op andere vormen van ondersteuning, zoals een groter bereik
van de lokale energiearmoedeaanpak onder de doelgroep.

Gezien het bovenstaande is het niet mogelijk om deze middelen uit te drukken per huishouden.

Vraag 3

Hoe verhoudt dat zich tot eerdere jaren? Graag een uitsplitsing per jaar.

Antwoord 3

De afgelopen jaren was de gemiddelde tegemoetkoming van het Tijdelijk Noodfonds Energie
in 2023 € 140, in 2024 € 97 en in 2025 € 78 per maand voor een periode van maximaal
zes maanden. De reden dat de bedragen per maand in de loop van de jaren lager zijn
geworden, is dat de gemiddelde energierekening in 2025 lager is ten opzichte van de
energiecrisis in 2022/2023. Overigens is in 2024 en 2025 wel de vereiste hoogte van
de energiequote verlaagd van 10 à 13 procent in 2023 naar 8 à 10 procent in 2024 en
2025. Dit maakt dat je energierekening een minder groot deel van je inkomen hoefde
uit te maken om een tegemoetkoming uit het fonds aan te kunnen vragen.

Vraag 4

Acht u dit voldoende om te voorkomen dat honderdduizenden huishoudens te kampen krijgen
met energiearmoede? Zo nee, wat gaat u hiertegen doen?

Antwoord 4

Om dit te voorkomen is een bredere aanpak nodig en die is ook al ingezet. De oorzaken
van energiearmoede zijn complex en komen vaak voort uit een combinatie van een laag
inkomen, hoge energiekosten in verhouding tot het inkomen en een slechte energetische
kwaliteit van de woning. Het kabinet zet daarom in op een combinatie van verduurzaming
in de gebouwde omgeving, ondersteuning bij het betalen van de energierekening en voldoende
en concurrerend aanbod voor consumenten op de energiemarkt. Het is hierbij de inzet
dat de energierekening betaalbaar wordt en blijft voor iedereen.

Bij de aanpak van energiearmoede heeft het Ministerie van VRO het voortouw bij de
verduurzaming van woningen. Het Ministerie van SZW is verantwoordelijk voor het behoud
van koopkracht en gerichte financiële ondersteuning. Het Ministerie van KGG is stelselverantwoordelijk
voor het energiesysteem, waaronder de betaalbaarheid van de energierekening (artikel
24 EED). Een onderdeel daarvan is ook goede consumentenbescherming.

In de Kamerbrief van 7 november 2025 heb ik geschetst welke inspanningen ik heb gepleegd
om te bezien of er deze winter opnieuw een Tijdelijk Noodfonds Energie kon komen en
geef ik aan waarom dit niet mogelijk is. Met de impuls van € 30 miljoen voor de lokale
energiearmoedeaanpak kunnen gemeenten aanvullende en gerichtere hulp aanbieden. Daarbij
is het streven dat gemeenten, na een pilotfase, data ontvangen van 151.000 huishoudens
van de Stichting Tijdelijk Noodfonds Energie. Zo hebben gemeenten de mogelijkheid
om aanvullende en gerichtere hulp aan te bieden. Hoe dit traject er uit ziet heb ik
in de Kamerbrief van 7 november 2025 toegelicht.

Vraag 5

Op welke manier gaat u de energieleveranciers bewegen om in de toekomst wel weer een
bijdrage te leveren? Indien dit niet lukt, op welke manier brengt u de financiering
van het Tijdelijk Noodfonds Energie structureel op orde?

Antwoord 5

De inzet voor de komende jaren is om een publiek energiefonds in te richten. Daarbij
is een financiële bijdrage van private partijen geen vereiste. Zoals ik eerder aan
de Kamer heb gemeld hebben energieleveranciers herhaaldelijk aangegeven niet bereid
te zijn voor een vierde keer een financiële bijdrage te doen. Het Tijdelijk Noodfonds
Energie van 2025 was de laatste keer, waarbij is aangegeven dat het kabinet hen niet
opnieuw om een bijdrage zou vragen. Voor het publiek energiefonds is op dit moment
€ 339,75 miljoen (inclusief de verwachtte middelen uit het Social Climate Fund) beschikbaar,
zoals in de Kamerbrief van 7 november 2025 is geschetst.

Vraag 6

Kunt u garanderen dat ook mensen die zich niet eerder bij het Tijdelijk Noodfonds
Energie hebben gemeld in aanmerking komen voor hulp bij gemeenten? Op welke manier
zorgt u dat gemeenten kunnen zorgen dat het geld direct terechtkomt bij de mensen die het nodig hebben?

Antwoord 6

Via een DU wordt € 30 miljoen toegevoegd aan het Gemeentefonds. Met deze middelen
wordt beoogd dat gemeenten huishoudens in energiearmoede aanvullend kunnen ondersteunen
via de reeds bestaande lokale energiearmoedeaanpak. Door de verdeelsleutel van de
DU te baseren op het percentage energiearmoede per gemeente krijgen gemeenten met
meer energiearmoede in hun gemeente ook meer middelen om huishoudens te ondersteunen.
Zo wordt gewaarborgd dat gemeenten de mogelijkheid hebben om huishoudens in energiearmoede
te helpen en niet alleen de huishoudens die eerder dit jaar een aanvraag bij het TNE
hebben gedaan. Zoals bij het antwoord op vraag 2 is geschetst, vormen deze middelen
echter geen vervanging van het Tijdelijk Noodfonds Energie, dat directe inkomenssteun
verleende aan inwoners.

Vraag 7

Wordt er alleen gekeken naar mensen met een laag inkomen én hoge energierekening,
of ook naar mensen met een laag inkomen en slecht energielabel? Zo nee, waarom niet?
Bent u bereid dit alsnog te doen?

Antwoord 7

Dat is aan gemeenten. Gemeenten kunnen de middelen benutten als impuls voor de lokale
energiearmoedeaanpak. Het is aan gemeenten om te bezien welke huishoudens in aanmerking
komen voor deze lokale ondersteuning. Gemeenten hebben vaak inzicht in welke wijken
huizen met een lage energetische kwaliteit staan. Tevens hebben zij inzicht in wat
sociaal kwetsbare wijken zijn. Met deze kennis proberen gemeenten al zo gericht mogelijk
hun aanpak in te zetten. De data die nu aan gemeenten verstrekt worden, kunnen daarbij
helpen om nog gerichter te werk te gaan.