Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Ellian over het bericht dat een beruchte moordmakelaar betrapt in cel met telefoon: ’Jomairo D. regelde extreem gewelddadige delicten’

Antwoord van Staatssecretaris Rutte (Justitie en Veiligheid) (ontvangen 5 december
2025). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2025–2026, nr. 546.

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht «Beruchte moordmakelaar betrapt in cel met telefoon:
«Jomairo D. regelde extreem gewelddadige delicten»»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Wat vindt u ervan dat een beruchte moordmakelaar vanuit de penitentiaire inrichting
(PI) Zaanstad hoogstwaarschijnlijk met een telefoon opdrachten tot gewelddadige delicten
kon geven?

Antwoord 2

Het is onacceptabel wanneer een gedetineerde met binnengesmokkelde telefoons criminele
activiteiten voortzet. De Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) zet zich hier dan ook
hard voor in om dit te voorkomen met nieuwe technieken en verschillende vormen van
controles. Ik kan echter niet ingaan op de situatie rondom individuele gedetineerden.

Vraag 3

Hoe kan het dat op een crimineel van dit kaliber niet in de Afdeling Intensief Toezicht
of de Extra Beveiligde Inrichting is geplaatst?

Antwoord 3

Zoals aangegeven ga ik niet in op situaties van individuele gedetineerden. Wel kan
ik in algemene zin een toelichting geven op het plaatsingsproces. Bij de eerste plaatsing
wordt door DJI conform de Regeling selectie, plaatsing en overplaatsing gedetineerden
(Rspog) een risicoprofiel vastgesteld op basis van concrete en actuele informatie
waarbij er naar meerdere aspecten wordt gekeken, zoals de kenmerken en achtergronden
van het delict en overige beschikbare informatie van het Openbaar Ministerie (OM)
en de politie. DJI bepaalt vervolgens op grond van de Rspog welke inrichting en regime
het meest veilig en passend is. Voor plaatsing op een Afdeling Intensief Toezicht
(AIT) of de Extra Beveiligde Inrichting (EBI) geldt dat elk jaar opnieuw wordt getoetst
of de gedetineerde nog steeds voldoet aan de plaatsingscriteria zoals omschreven in
de Rspog. Bij deze beoordeling wordt onder meer gekeken naar actuele informatie van
politie, OM en van de Penitentiaire Inrichting (PI).

Vraag 4

Wat is volgens u de oorzaak dat al jaren een grote hoeveelheid contrabande de PI Zaanstad
binnen blijft komen?

Antwoord 4

Het Justitieel Complex Zaanstad (JCZ) is een zeer grote inrichting en biedt plaats
aan circa 900 justitiabelen. Dat neemt niet weg dat ook ik zorgen heb over de hoeveelheid
gevonden contrabande. Daarom werkt DJI hard om contrabande te voorkomen, dat geldt
ook voor het JCZ. Ik hecht eraan te benadrukken dat niet alle aangetroffen contrabande
bij gedetineerden terecht zijn gekomen. Veel wordt onderschept voordat het een gedetineerde
bereikt. Dit zijn bijvoorbeeld contrabande die zijn aangetroffen bij de fouillering
na bezoek, een controle na deelname aan een buitenactiviteit of bij de controles van
de post.

Middels een gelaagd proces wordt er op de volgende wijze op contrabande gecontroleerd:

• De basis controles: dit zijn de controles bij de binnenkomst van justitiabelen, bezoekers
en medewerkers van DJI en de periodieke (cel)inspecties.

• Indien er gerichtere informatie is, worden de specialistische Interne Bijstand Teams
(IBT) ingezet die de zoekacties verrichten.

• Aanvullend wordt op voordracht van het (Landelijk) Bureau Inlichtingen en Veiligheid
en/of de Detentie Intelligence Unit (DJI/OM en politie), met de afdeling specialistische
taken van de Dienst Vervoer en Ondersteuning (DV&O) gericht (onaangekondigd) gezocht
met inzet van specialistische apparatuur. Dit gebeurt risico gestuurd en informatiegericht.

De hierboven genoemde controles vormen een belangrijk onderdeel van het bestrijden
van contrabande. Hierbij geldt dat als bij een eerdere inzet telefoons zijn aangetroffen,
dit reden kan zijn om nogmaals te controleren, wat vervolgens weer nieuwe contrabande
op kan leveren. Op deze wijze wordt, conform de motie van het lid Ellian, verscherpte
controles uitgeoefend.2

Ik vind het van groot belang dat inrichtingen controles uitoefenen en blijf hier dan
ook op inzetten middels bovenstaande werkwijze.

Vraag 5

Welke maatregelen gaat u nemen om ervoor te zorgen dat telefoons en andere informatiedragers
niet meer de PI Zaanstad binnengebracht worden?

Antwoord 5

Het weren van contrabande is blijvend onder de aandacht en in ontwikkeling. Er wordt
dan ook vanuit de in het regeerprogramma toegekende middelen flink geïnvesteerd in
technieken om contrabande tegen te gaan.

Naast de in antwoord 4 genoemde controles, wordt ingezet op het treffen van technische
maatregelen bij het tegengaan van contrabande.

Vanuit veiligheidsoverwegingen kan ik niet alle maatregelen omschrijven, anders worden
criminelen onnodig wijzer en verliezen maatregelen hun effectiviteit. Enkele maatregelen,
zoals ook eerder gedeeld met uw Kamer, die ik kan noemen zijn

overgooidetectie, GSM-detectie en de inzet van bodyscanners3. Verder wordt gewerkt aan verscherpte toegangscontroles en zoekacties, detecteren
van drones/ telefoons en de jamming van telefoons.

Vraag 6

Bent u bereid om de PI Zaanstad onder extra toezicht te stellen, waarbij intensieve
onaangekondigde controles worden uitgevoerd onder exclusief toezicht van de Landelijke
Bijzondere Bijstandseenheid? Zo ja of nee, waarom?

Antwoord 6

Conform de eerdere motie van het Kamerlid Ellian4 worden er verscherpte controles uitgeoefend door de inzet van risico en informatie
gestuurde inzet van controles. De gelaagde werkwijze, zoals in antwoord drie is omschreven,
waarbij er meerdere keren op onvoorspelbare wijze wordt gecontroleerd draagt bij aan
snelle interventies en concrete vondsten. Dit levert het meeste resultaat op. Ik zal
uw Kamer, conform aangenomen motie van Kamerlid Ellian5, in september 2026 informeren over de inzet van de verscherpte controles.

Vraag 7 en 8

Waarom vinden er zelden vervolgingen plaats op basis van informatie die op telefoons
staat die gevonden worden in een PI?

Bent u bereid om bij het Openbaar Ministerie erop aan te dringen dat criminele opdrachten
vanuit de gevangenis onacceptabel zijn en dat, ondanks dat een gedetineerde al een
hoge straf heeft gehad, maximaal ingezet moet worden op opsporing en vervolging van
alle personen die betrokken zijn bij criminele opdrachten vanuit de gevangenis? Zo
ja of nee, waarom?

Antwoord 7 en 8

Ik deel de zorgen over voortgezet crimineel handelen in detentie. Ik ga echter niet
over de beslissing om over te gaan tot opsporing en vervolging. Dit is aan het Openbaar
Ministerie. Wel kan ik aangeven dat de samenwerking tussen het OM, politie en DJI
met de komst van Detentie Intelligence Unit (DIU) is versterkt. In de DIU werken zij
samen aan analyses en aan het opmaken van informatieproducten over gedetineerden.
Deze informatieproducten kunnen vervolgens worden gebruikt bij plaatsingsbeslissingen
en het treffen van gepaste maatregelen in de verschillende fasen van detentie, maar
eveneens om strafbare feiten, ook in de buitenwereld, op te sporen. Het delen van
intelligence levert een belangrijke bijdrage aan de kennispositie van DJI, politie
en het OM over (hoog)risicogedetineerden om daarmee maximaal in te kunnen zetten op
het aanpakken van voortgezet crimineel handelen vanuit detentie.

Vraag 9

Kunt u deze vragen afzonderlijk en uiterlijk eind november 2025 beantwoorden?

Antwoord 9

Deze vragen zijn zo spoedig mogelijk beantwoord.