Schriftelijke vragen : Het bericht 'Bedrijven zetten recherche in bij ziekmeldingen werknemers: ’Toen bleek hij ergens anders aan het werk te zijn’'

Vraag 1

Wat is volgens u de oorzaak van het feit dat Nederland meer (deels) arbeidsongeschikten
heeft dan de meeste andere Europese landen? Bent u het ermee eens dat er in ons stelsel
in Nederland juist «prikkels» zijn die erop gericht zijn om dit te voorkomen? Welke
van dit soort prikkels zijn er aanwezig in ons stelsel? Welke hiervan liggen bij werkgevers,
welke bij werknemers en welke bij uitvoeringsinstanties?1
2
3
4

Vraag 2

In hoeverre is het hoge verzuimniveau te verklaren door macrotrends, zoals een stijging
van mentale klachten, de «hypernerveuze» samenleving, deeltijdcultuur met voltijdse
taaklast, een krappe arbeidsmarkt en toegenomen werkdruk?

Vraag 3

Houdt uw ministerie een integraal en actueel overzicht bij van knelpunten in het stelsel
van ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid, zoals ervaren door werkgevers? Zo ja,
kunt u dit overzicht, inclusief eventuele oplossingsrichtingen, met de Kamer delen?
Zo nee, waarom niet en bent u bereid dit alsnog structureel te gaan monitoren?

Vraag 4

Treft de regering aanvullend beleid om ziekteverzuim in Nederland terug te dringen?

Vraag 5

Beschikt de regering over cijfers of schattingen van misbruik van ziekmeldingen, re-integratieverzuim
of ten onrechte ontvangen loon- of WIA-voorschotten? Indien dergelijke cijfers ontbreken:
waarom worden deze niet systematisch verzameld en bent u bereid dit te verbeteren?

Vraag 6

Bent u het ermee eens dat de rechten die ziekte meebrengt voor werknemers, en de plichten
die ziekte meebrengt voor werkgevers soms tot complexiteit en mogelijk misbruik leiden?
Zijn u cijfers bekend van misbruik van ziekmeldingen en het recht op doorbetaling?

Vraag 7

Klopt het dat er in de praktijk beperkt sancties worden uitgedeeld aan werknemers
die hun re-integratieverplichtingen niet nakomen? Hoe verhoudt dit zich tot sancties
die aan werkgevers opgelegd worden? Kunnen werkgevers loonsancties opgelegd krijgen
door verwijtbaar handelen van de werknemer? Zo nee, zijn er signalen (zoals uit het
artikel) dat dit wel gebeurt? Bent u bereid dit nader te onderzoeken?

Vraag 8

Hoe duidt u de scherpe stijging van mentale klachten als verzuimreden, onder zowel
werknemers als zelfstandigen? Kunt u aangeven in hoeverre deze klachten volgens wetenschappelijke
inzichten werkgerelateerd zijn, dan wel voortkomen uit privéomstandigheden of maatschappelijke
druk?

Vraag 9

Zijn de re-integratietrajecten die toegepast worden op mentale problematiek in lijn
met de wetenschappelijke inzichten die we hebben over mentale klachten? Hoe worden
werkgevers hierbij betrokken? Hebben zij inspraak in de re-integratieaanpak? Is dat
wat u betreft voldoende effectief?

Vraag 10

Hoort bij alle mentale klachten automatisch het advies tot volledige arbeidsongeschiktheid,
of is er sprake van een mismatch tussen klachten en de feitelijke medische noodzaak
van ziekmelding? Hoe wordt voorkomen dat ziekmelding een «toevluchtsoord» wordt bij
conflicten, werkdruk of privéproblemen? Welke rol mogen werkgevers hierin spelen?

Vraag 11

Klopt het dat werkgevers niet mogen vragen naar de aard of oorzaak van de ziekte,
maar wel volledig verantwoordelijk zijn voor re-integratie en voor naleving van alle
verplichtingen uit de Wet verbetering poortwachter? Zijn er signalen bij u bekend
dat werkgevers problemen ervaren met de privacywetgeving omtrent zieke werknemers?
Hoe beoordeelt u deze asymmetrie? Kunt u aangeven welke informatie een werkgever minimaal
zou moeten kunnen krijgen om effectief en verantwoordelijk te kunnen re-integreren
zonder de privacywetgeving te schenden?

Vraag 12

Klopt het dat werkgevers geen inspraak hebben in de door UWV opgelegde stappen in
het plan van aanpak, maar wel aansprakelijk zijn voor het niet tijdig of volledig
uitvoeren hiervan? Bent u bereid te onderzoeken of de positie van werkgevers hierin
evenwichtiger kan worden ingericht?

Vraag 13

Hoe beoordeelt u de praktijk waarin arbeidsongeschikten een voorschot houden wanneer
UWV bij de uiteindelijke beoordeling vaststelt dat de werknemer niet of minder arbeidsongeschikt
is dan eerder aangenomen? Geldt dit ook wanneer sprake is van aantoonbare misleiding
of kwade trouw? Zo ja, acht u dit wenselijk? Zo nee, hoe waarborgt u dat misbruik
wordt aangepakt?