Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Eerdmans over polariserende advertenties van Oxfam Novib

Antwoord van Staatssecretaris de Vries (Buitenlandse Zaken) (ontvangen 27 november
2025). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2025–2026, nr. 471.

Vraag 1

Bent u op de hoogte van de advertentie «Racisten zijn in de minderheid; wij zijn met
meer» van Oxfam Novib, onder meer gedrukt in het Algemeen Dagblad van 28 oktober?

Antwoord 1

Ja

Vraag 2

Deelt u de mening dat een met 59 miljoen euro door de overheid gesubsidieerde organisatie
er niet goed aan doet zes in de Tweede Kamer vertegenwoordigde politieke partijen
impliciet weg te zetten als racisten/fascisten, zoals vermeld op hun website?

Antwoord 2

Hoewel het hier een niet door de overheid gefinancierde reclamecampagne betreft, vind
ik dat deelnemers aan het maatschappelijk debat zorgvuldig moeten omgaan met het gebruik
van termen als racisme en fascisme. Het gebruik van dergelijke woorden, gericht op
democratisch gekozen volksvertegenwoordigers, draagt op geen enkele manier bij aan
een constructieve maatschappelijke dialoog. Maatschappelijke organisaties moeten zich
wel vrij kunnen uiten in het maatschappelijk debat en moeten zich daarbij ook kritisch
kunnen uitlaten over politieke standpunten of het Nederlands beleid.

Vraag 3

Aan welke richtlijnen heeft Oxfam Novib zich te houden wat betreft de besteding van
subsidiegeld aan het inkopen van politieke advertenties?

Antwoord 3

Het Ministerie van Buitenlandse Zaken verstrekt subsidies aan Oxfam Novib op projectbasis,
op voorwaarde dat de subsidie wordt uitgegeven aan activiteiten die bijdragen aan
het behalen van de met het project beoogde resultaten. De campagne waar de genoemde
advertentie onderdeel van is, is door Oxfam Novib gefinancierd uit crowdfunding, zoals aangegeven op hun website, en staat volledig los van de door het ministerie
gesubsidieerde projecten.

Vraag 4

Hoe waarborgt het ministerie dat overheidssubsidies niet worden ingezet voor partijpolitieke
of polariserende doeleinden?

Antwoord 4

Het ministerie monitort de uitvoering van projecten actief gedurende de looptijd.
Dit gebeurt onder andere via rapportages, audits, projectbezoeken en dialoog met zowel
uitvoerders, als andere belanghebbenden. Grotere projecten met een omvang van minimaal
EUR 5 miljoen worden na afloop onafhankelijk geëvalueerd. Op deze manieren wordt gecontroleerd
of de subsidiemiddelen zijn ingezet voor de vooraf afgesproken doeleinden, die zijn
vastgelegd in de Subsidieregeling Ministerie van Buitenlandse Zaken.1 Partijpolitieke en polariserende doeleinden vallen hier niet onder. Deze subsidies
mogen hier dus niet voor ingezet worden. Ook financiering voor lobby binnen Nederland
is in het nieuwe beleidskader voor de samenwerking met maatschappelijke organisaties
uitgesloten. Als overheidssubsidies toch worden ingezet voor doelen die niet zijn
afgesproken, dan is dat onrechtmatig en zal de subsidie worden teruggevorderd.