Mededeling (uitstel antwoord) : Uitstel beantwoording vragen van het lid Ouwehand over “ernstig dierenleed bij transporten van honderdduizenden zieke en kwetsbare biggetjes naar Zuid-Europa"

Mededeling van Minister Wiersma (Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur) (ontvangen
25 november 2025).

Vraag 1

Heeft u de uitzending van Nieuwsuur gezien en de beelden die zijn gemaakt door Stichting
Eyes on Animals, waarin transporten van zieke en kwetsbare biggetjes van Nederland
naar Zuid-Europa zijn gevolgd – een lot dat jaarlijks honderdduizenden biggetjes moeten
ondergaan alleen maar omdat het goedkoper is om de dieren daar te slachten?1

Vraag 2

Hoe beoordeelt u deze beelden?

Vraag 3

Wat vindt u ervan dat kwetsbare biggetjes met afwijkingen, zoals breuken, groeiproblemen,
aangebeten oren of abcessen, vanwege economische belangen op jonge leeftijd op transport
worden gezet naar slachthuizen in Kroatië, Italië en Spanje?

Vraag 4

Bent u ermee bekend dat deze transporten 18 tot 24 uur duren, de zieke en kwetsbare
biggetjes gedurende de hele reis in overvolle vrachtwagens verblijven en geen toegang
hebben tot voedsel en geen of zeer beperkte toegang tot water?

Vraag 5

Heeft u ervan kennisgenomen dat de onderzoekers van Eyes on Animals hebben waargenomen
dat biggetjes in de vrachtwagens wanhopig naar water zoeken, zoveel honger hebben
dat ze het zaagsel eten en over elkaar heen lopen? Wat vindt u hiervan?

Vraag 6

Bent u ermee bekend dat de voorzitter van de Productenorganisatie Varkenshouderij
(POV) in reactie op de beelden liet weten «niets schokkends» te hebben gezien?

Vraag 7

Heeft u kennisgenomen dat de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) juist
stelt dat op de beelden overtredingen te zien zijn, zoals dat varkens met grote abcessen
in overvolle transportwagens worden getransporteerd, met het risico dat andere varkens
op deze abcessen trappen of liggen, wat voor het dier zelf zeer pijnlijk is?

Vraag 8

Hoe verklaart u dat de varkenssector zelf zegt niets schokkends op de beelden te zien
en daarmee aangeeft dat de praktijken op deze beelden normaal zijn, terwijl de NVWA
juist aangeeft dat er sprake is van overtredingen van de transportwetgeving?

Vraag 9

Bent u bereid om de varkenssector te corrigeren en erop te wijzen dat er wel degelijk
schokkende en onacceptabele praktijken te zien zijn op de beelden? Zo nee, waarom
niet?

Vraag 10

Heeft u gezien dat de NVWA, vanwege gebrek aan capaciteit, de varkenssector zelf heeft
gevraagd om een goede voorselectie te doen van de biggen die op transport worden gezet?

Vraag 11

Vindt u dit een verstandig besluit, aangezien de sector zelf aangeeft van mening te
zijn dat dit dierenleed niet schokkend is, en dit weinig vertrouwen schept dat zij
zelf streng zullen toezien op dierenwelzijn?

Vraag 12

Kunt u aangeven welke sancties of maatregelen de NVWA heeft opgelegd aan de transportbedrijven
en varkenshouderijen naar aanleiding van de overtredingen die in beeld zijn gebracht
door Eyes on Animals?

Vraag 13

Hoe verklaart u dat ondanks het toezicht en de regelmatige berichtgeving over het
structurele dierenleed bij diertransporten, ernstige overtredingen blijven plaatsvinden?

Vraag 14

Bent u bereid om de omvang van de varkenssector aan te passen op de toezichtcapaciteit
van de NVWA, zodat de NVWA wel ordentelijk toezicht kan houden op het welzijn van
dieren en daarmee kan voorkomen dat dit ernstige lijden blijft plaatsvinden? Zo nee,
waarom niet?

Vraag 15

Wat vindt u ervan dat Nederland actief een systeem in stand houdt waarin jonge dieren
die ziek en kwetsbaar zijn honderden of zelfs duizenden kilometers worden vervoerd
om te worden geslacht in andere landen omdat dit daar iets goedkoper is, met grote
gevolgen voor het welzijn van de dieren zelf?

Vraag 16

Kunt u bevestigen dat de Kamer de regering al jarenlang oproept om diertransporten
drastisch in te perken, waaronder een verbod op transporten die langer dan zes uur
duren, een forse daling van het aantal diertransporten, geen diertransporten naar
landen buiten Europa, een verlaging van de maximumtemperatuur en een einde aan transporten
op zee (Kamerstuk 36 755, nr. 31, Kamerstuk 28 286, nr. 1348, Kamerstuk 21 501-32, nr. 1605 en Kamerstuk 21 501-32, nr. 1507)?

Vraag 17

Klopt het dat het hoogst onzeker is dat de herziening van de Europese Transportverordening
gaat voldoen aan de kaders die zijn gesteld door de Kamer, zoals verwoord in deze
verschillende aangenomen moties, en dieren op transport naar verwachting ernstig zullen
blijven lijden?

Vraag 18

Bent u bereid om deze beelden persoonlijk aan de Europese Commissie en de landbouwministers
van andere lidstaten te laten zien met daarbij de klemmende oproep om dergelijke transporten
te verbieden? Zo nee, waarom niet?

Vraag 19

Deelt u de mening dat het de taak is van de Minister die verantwoordelijk is voor
dierenwelzijn om maatregelen te treffen als blijkt dat dieren in de veehouderij structureel
lijden en de huidige wetgeving en handhaving onvoldoende is om hier een einde aan
te maken? Zo nee, waarom niet?

Vraag 20

Wat gaat u zelf op de korte termijn doen om een einde te maken aan het lijden van
deze biggetjes, aangezien we weten dat wachten op wetgeving vanuit de Europese Unie
naar alle waarschijnlijkheid niet gaat leiden tot een fatsoenlijke bescherming van
dieren en een einde aan dit structurele leed?

Vraag 21

Kunt u deze vragen één voor één en binnen de daarvoor gestelde termijn beantwoorden?

Mededeling

De vragen van het lid Ouwehand (PvdD) over «ernstig dierenleed bij transporten van
honderdduizenden zieke en kwetsbare biggetjes naar Zuid-Europa» (kenmerk: 2025Z19506) kunnen niet binnen de gebruikelijke termijn worden beantwoord. De reden voor uitstel
is dat het meer tijd kost om de vragen zorgvuldig te beantwoorden in samenwerking
met de toezichthouder. Uiteraard zal ik mijn best doen de antwoorden zo spoedig mogelijk
naar uw Kamer te sturen.