Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Dobbe over het bericht dat ING de Russische staat met honderden miljoenen financierde

Antwoord van Minister Van Weel (Buitenlandse Zaken), mede namens de Minister van Financiën
(ontvangen 18 november 2025)

Vraag 1

Wat is uw reactie op het bericht dat ING de Russische staat met honderden miljoenen
financierde?1

Antwoord 1

In het kader van de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne zet het kabinet in op het
maximaliseren van de druk op Rusland. Met de inzet van het sanctie-instrument geeft
het kabinet daarbij prioriteit aan het ondermijnen van het Russische verdienvermogen,
het beperken van toegang tot het internationale betalingsverkeer en het tegengaan
van omzeiling via derde landen. In het nieuwsbericht wordt verwezen naar het aankopen
van staatsobligaties in Rusland tussen 2014 en 2022. Dit was voorafgaand aan de grootschalige
Russische invasie van Oekraïne in 2022. De sanctieregelgeving die in de periode tussen
2014 en 2022 gold, bood meer ruimte voor zaken doen in Rusland door financiële instellingen
dan op dit moment het geval is. Het kabinet neemt eventuele signalen over sanctieschending
uiterst serieus. Het is echter aan onafhankelijk handhavende autoriteiten om onderzoek
te doen naar eventuele overtredingen van sanctieregelgeving. Het kabinet doet geen
uitspraken over individuele gevallen.

Vraag 2

Bent u bereid tot het nemen van maatregelen tegen ING vanwege dit nieuwsbericht? Zo
nee, waarom niet?

Antwoord 2

Zoals ook aangegeven bij het antwoord op vraag 1 golden er destijds andere sanctiemaatregelen
dan op dit moment. Mocht er sprake zijn van een overtreding van de destijds geldende
sanctieregelgeving, dan is het aan de betreffende bevoegde autoriteit om onderzoek
te doen en eventueel over te gaan tot vervolging.

Vraag 3

Bent u bekend met andere banken die de Russische oorlogsmachine gefinancierd hebben
sinds 2014? Zo nee, bent u bereid tot het doen van onderzoek?

Antwoord 3

Het kabinet veroordeelt de Russische agressie tegen Oekraïne ten stelligste en moedigt
bedrijven aan ervoor te kiezen om vanwege de oorlog in Oekraïne niet langer actief
te willen zijn op de Russische markt. Het kabinet wijst bedrijven actief op de risico’s
van zaken doen in Rusland. Op dit moment is het binnen de geldende sanctieregeling
nog mogelijk voor (dochter)bedrijven van Europese banken om in Rusland actief te zijn.

Mocht er sprake zijn van een mogelijke overtreding van sanctieregelgeving, dan is
het aan betreffende bevoegde autoriteit om onderzoek te doen en eventueel over te
gaan tot vervolging.

Vraag 4

Welke landen die oorlogsmisdaden begaan worden nog meer gefinancierd door Nederlandse
banken

Antwoord 4

Nederlandse banken zijn wereldwijd actief. In het geval dat banken toch zaken doen
met of actief zijn in landen waar sancties gelden, is het essentieel dat zij zich
aan de sanctieregelgeving houden, bijvoorbeeld door geen betalingen te faciliteren
aan gesanctioneerde personen en entiteiten. Mocht er sprake zijn van een mogelijke
overtreding van sanctieregelgeving, dan is het aan de bevoegde autoriteit onderzoek
te doen en eventueel over te gaan tot vervolging.

Vraag 5

Welke stappen gaat u zetten om ervoor te zorgen dat Nederlandse banken definitief
stoppen met het financieren van foute regimes?

Antwoord 5

In VN- en EU-verband worden internationale sancties opgelegd met als doel de bescherming
van de internationale veiligheid, mensenrechten, de naleving van het internationaal
recht, de democratie en de rechtsstaat. Naleving van deze sancties maakt deel uit
van de bedrijfsvoering die door banken wordt uitgevoerd. Op het inrichten van de bedrijfsvoering
wordt toezicht gehouden door De Nederlandsche Bank.

Sinds de intensivering van de sancties tegen Rusland na de inval in Oekraïne geldt
dat diverse Europese banken hun activiteiten hebben afgeschaald of bezig zijn om zich
helemaal terug te trekken uit Rusland.

Het kabinet verwacht daarnaast van Nederlandse bedrijven, waaronder financiële instellingen,
dat zij handelen conform de internationale standaarden voor internationaal maatschappelijk
verantwoord ondernemen: de OESO-richtlijnen voor multinationale ondernemingen inzake
maatschappelijk verantwoord ondernemen (OESO-richtlijnen) en de United Nations Guiding Principles on Business and Human Rights (UNGP’s). Conform deze internationale standaarden worden bedrijven geacht risico’s voor mens
en milieu in de waardeketen, zoals het risico op betrokkenheid bij oorlogsmisdaden,
te identificeren en aan te pakken. Ook verwacht het kabinet dat financiële instellingen,
afhankelijk van de mate van betrokkenheid bij de schade, bijdragen aan herstel of
hun invloed aanwenden om nadelige gevolgen te beperken. Het kabinet moedigt financiële
instellingen aan om kritisch naar hun huidige beleid te kijken en om te bezien of
zij hier verbeteringen in kunnen doorvoeren. Hoe financiële instellingen invulling
geven aan deze internationale richtlijnen en in welke bedrijven zij wel of niet investeren
is aan henzelf.

Vraag 6

Is ING doorgegaan met het financieren van de Russische staat na de illegale inval
in Oekraïne in februari 2022?

Antwoord 6

Het kabinet gaat omwille van bedrijfsvertrouwelijkheid niet in op de investeringen
van individuele bedrijven. Zoals bekend uit publieke informatie bouwt ING momenteel
activiteiten in Rusland af.

Vraag 7

Frustreert het u ook dat het sanctiebeleid ten aanzien van Rusland voor de zoveelste
keer steken laat vallen? Zo ja, wat gaat u hieraan doen? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 7

Nee, integendeel. Dit is een voorbeeld waarbij sanctiemaatregelen effectief zijn ingezet
om de mogelijkheden voor Rusland om de oorlog te financieren te beperken. Zoals ook
aangegeven in de beantwoording op schriftelijke vragen van 30 september jl. herkent
het kabinet zich niet in het beeld dat het sanctiebeleid faalt.2

Vraag 8

Op welke manier wilt u de Kamer meer mogelijkheden geven om het sanctiebeleid te controleren?

Antwoord 8

Zoals ook aangegeven in de beantwoording op de schriftelijke vragen van 30 september
jl. informeert het kabinet de Kamer regelmatig over relevante algemene ontwikkelingen
ten aanzien van sanctienaleving, zoals handhaving, toezicht, wetgeving en uitvoering
daarvan.3

Vraag 9

Hoe staat het met het wetsvoorstel internationale sanctiemaatregelen?

Antwoord 9

Het Wetsvoorstel Internationale Sanctiemaatregelen (Wis) ligt momenteel ter advisering
bij de afdeling advisering van de Raad van State. De verwachting is dat Raad van State
aan het einde van dit jaar met een advies komt. Na verwerking van eventuele door Raad
van State geadviseerde wijzigingen zal het kabinet vervolgens het voorstel aan uw
Kamer aanbieden. De tweede tranche van de Wis, die het sanctiewettoezicht op de bedrijfsvoering
van o.a. de financiële sector moderniseert, wordt naar verwachting eind dit jaar ter
internetconsultatie voorgelegd.