Verslag van een schriftelijk overleg : Verslag van een schriftelijk overleg over de geannoteerde agenda voor de Raad Algemene Zaken van 17 november 2025 (Kamerstuk 21501-02-3268) en het verslag van de Raad Algemene Zaken d.d. 21 oktober 2025 (Kamerstuk 21501-02-3264)

Nr. 3269 VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG

Vastgesteld 13 november 2025

De vaste commissie voor Europese Zaken heeft een heeft een aantal vragen en opmerkingen
voorgelegd aan de Minister van Buitenlandse Zaken over de brief van 5 november 2025
inzake de geannoteerde agenda voor de Raad Algemene Zaken van 17 november 2025 (Kamerstuk
21 501–02, nr. 3268) en over de brief van 27 oktober 2025 inzake het verslag van de Raad Algemene Zaken
d.d. 21 oktober 2025 (Kamerstuk 21 501-02, nr. 3264).

De vragen en opmerkingen zijn op 10 november 2025 aan de Minister van Buitenlandse
Zaken voorgelegd. Bij brief van 13 november 2025 zijn de vragen beantwoord.

De fungerend voorzitter van de commissie, Claassen

De griffier van de commissie, Blom

VRAGEN EN OPMERKINGEN VANUIT DE FRACTIES EN REACTIE VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE
ZAKEN

Vragen en opmerkingen van de leden van de VVD-fractie

De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van de stukken
ter voorbereiding op de Raad Algemene Zaken van 17 november 2025, en willen in dit
kader enkele specifieke aandachtspunten onder de aandacht brengen.

De leden van de VVD-fractie constateren dat de onderhandelingen over het Meerjarig
Financieel Kader (MFK) 2028–2034 zich in een cruciale fase bevinden. Deze leden delen
het uitgangspunt dat de Europese begroting gemoderniseerd moet worden en meer gericht
moet zijn op de grote strategische uitdagingen van deze tijd: concurrentiekracht,
veiligheid en defensie. Tegelijkertijd benadrukken deze leden dat dit niet mag leiden
tot een uitholling van budgetdiscipline of een vergroting van de Europese uitgaven.
In hoeverre acht het kabinet de voorgestelde modernisering van het MFK in balans met
de noodzaak tot financiële houdbaarheid en doelmatigheid?

1. Antwoord van het kabinet

De budgettaire situatie in de lidstaten en de grote Europese uitdagingen vragen om
herprioritering en een kritische reflectie op de besteding van Europese publieke middelen.
Het kabinet is daarom van mening dat ook de EU bij het opstellen van de begroting
scherpe keuzes moet maken. De voorgestelde modernisering draagt hieraan bij.

En welke lidstaten delen het Nederlandse standpunt dat Europese middelen primair moeten
worden ingezet waar samenwerking daadwerkelijk toegevoegde waarde heeft?

2. Antwoord van het kabinet

Een brede groep lidstaten steunt het Nederlandse standpunt dat middelen op de EU-begroting
besteed moeten worden waar ze de meeste toegevoegde waarde hebben voor de EU als geheel.
Voor Nederland is deze toegevoegde waarde vooral te behalen op het gebied van bijvoorbeeld
concurrentievermogen, asiel en migratie, en veiligheid en defensie.

Wat betreft de Nationale en Regionale Partnerschapsplannen (NRPP), waarmee de Commissie
beoogt om 14 fondsen onder één overkoepelend kader te brengen, zien de leden van de
VVD-fractie voordelen in de grotere flexibiliteit voor lidstaten en de nadruk op resultaatsgericht
beleid. Tegelijkertijd begrijpen zij de zorgen over mogelijke renationalisatie van
het cohesie- en landbouwbeleid en het risico dat de rol van het Europees Parlement
en regionale actoren wordt verzwakt. Hoe beoordeelt het kabinet deze spanning tussen
flexibiliteit en Europese samenhang?

3. Antwoord van het kabinet

Er wordt op dit moment over het voorstel onderhandeld in de Raad. Het kabinet steunt
hierin het basisprincipe van de Nationale en Regionale Partnerschapsplannen (NRPP)
dat gericht is op het partnerschapsbeginsel en wil deze samenwerking ook actief vormgeven
middels nauwe betrokkenheid van medeoverheden en andere (maatschappelijke) partners.
Ook is het kabinet positief over de toegenomen flexibiliteit en de nadruk op resultaatgericht
begroten door de bundeling van fondsen in het NRPP. Het samenvoegen van fondsen en
het creëren van flexibiliteit hoeft niet ten koste te gaan van de controleerbaarheid
van de begroting door het Europees Parlement. Het kabinet zet erop in dat de autoriteiten
die een rol hebben in het controleren van de begroting deze behouden.

En op welke wijze kan worden geborgd dat de bundeling van fondsen niet leidt tot verminderde
transparantie of controle op de besteding van middelen?

4. Antwoord van het kabinet

Het samenvoegen van fondsen in nationale enveloppen via het NRPP betekent een aanzienlijke
hervorming van de huidige fondsenstructuur. Hiermee beoogt de Commissie nationale
en regionale projecten beter op elkaar aan te laten sluiten, wat zou moeten leiden
tot efficiënter gebruik van beschikbare middelen. Zie verder de beantwoording van
vraag 3.

De leden van de VVD-fractie merken op dat het Europees Parlement forse kritiek heeft
geuit op het voorstel voor de NRPP en zelfs heeft gedreigd het gehele MFK-voorstel
te blokkeren indien de Commissie geen aanpassingen doorvoert. Ook binnen de Raad zijn
de meningen verdeeld. Verschillende lidstaten, waaronder Duitsland en een groot aantal
landbouwlanden, hebben bezwaar tegen het samenvoegen van landbouw- en cohesiemiddelen.
Hoe schat het kabinet de haalbaarheid van het huidige voorstel in? En hoe positioneert
Nederland zich binnen dit krachtenveld om enerzijds de modernisering van de begroting
te behouden, maar anderzijds te voorkomen dat onnodige vertraging optreedt in de besluitvorming?

5. Antwoord van het kabinet

Een van de kernpunten van de kabinetsinzet is modernisering en flexibiliteit. Het
kabinet blijft daarom positief over de voorgestelde modernisering, door middel van
een bundeling van fondsen, waaronder landbouw en cohesie, in een NRPP. Nederland zal
dit ook uit blijven dragen in de Raad. De onderhandelingen over een volgend MFK zijn
nog maar kort van start en kunnen tot in 2027 duren. Op de onderhandelingsresultaten
kan niet vooruitgelopen worden.

Ten aanzien van de rechtsstatelijke ontwikkelingen binnen de Europese Unie maken de
leden van de VVD-fractie zich zorgen over de situatie in Bulgarije. De signalen over
politieke beïnvloeding van de rechterlijke macht, gebrekkige corruptiebestrijding
en druk op onafhankelijke media zijn ernstig. Nu Bulgarije per 1 januari 2026 toetreedt
tot de eurozone, achten deze leden het van belang dat de rechtsstaatsconditionaliteit
daadwerkelijk wordt toegepast. In hoeverre acht het kabinet het verantwoord dat EU-middelen
naar Bulgarije blijven stromen zolang de tekortkomingen in de rechtsstaat niet zijn
verholpen?

6. Antwoord van het kabinet

Het kabinet onderschrijft de aandachtspunten van de Commissie in het rechtsstaatrapport
over Bulgarije, waaronder tekortkomingen in het rechtssysteem, corruptiebestrijding,
mediavrijheid in pluralisme en institutionele hervormingen. Het kabinet ziet echter
ook de inspanningen van de Bulgaarse regering om verbeteringen door te voeren.1 Hier zal in de Benelux-interventie tijdens de aankomende Raad ook aandacht naar uitgaan.
Het is verder primair aan de Commissie om, in haar rol als hoedster van de EU-verdragen,
te beoordelen of Bulgarije het Unierecht schendt en, indien nodig, hier tegen op te
treden. De Commissie heeft hiervoor meerdere instrumenten2 tot haar beschikking, inclusief de MFK-rechtsstaatverordening.

En is Nederland bereid om, samen met gelijkgezinde lidstaten, binnen de Raad te pleiten
voor een striktere koppeling tussen Europese financiering en naleving van fundamentele
waarden?

7. Antwoord van het kabinet

Ja, het kabinet pleit hier al voor. Een sterke en effectieve koppeling tussen het
respecteren van de rechtsstaat en fundamentele rechten en het ontvangen van fondsen
uit de EU-begroting is onderdeel van de Nederlandse inzet voor het volgend MFK,3 in lijn met motie Olger van Dijk c.s.4

De leden van de VVD-fractie hebben tevens kennisgenomen van het Werkprogramma 2026
van de Europese Commissie. Deze leden onderschrijven de ambitie om de Europese Unie
economisch en technologisch weerbaarder te maken en juichen toe dat de Commissie meer
nadruk legt op concurrentiekracht, innovatie en strategische autonomie. Tegelijkertijd
waarschuwen deze leden voor het risico van verdere centralisatie en overregulering.
Hoe beoordeelt het kabinet de balans tussen Europese slagkracht en nationale verantwoordelijkheid
in dit werkprogramma?

8. Antwoord van het kabinet

Het kabinet blijft voortdurend aandacht besteden aan het subsidiariteitsbeginsel en
beoordeelt zorgvuldig op welk bestuursniveau maatregelen het meest doeltreffend genomen
kunnen worden. Daarnaast ziet het kabinet erop toe dat bij de totstandkoming van Europese
wet- en regelgeving het proportionaliteitsbeginsel in acht wordt genomen. Het kabinet
toetst elk Commissievoorstel op deze beginselen. De appreciatie daarvan en van de
voorstellen uit dit werkprogramma ontvangt uw Kamer conform EU-informatievoorzieningsafspraken
via BNC-fiches.

En op welke wijze kan Nederland bijdragen aan de uitvoering van de voorstellen op
een manier die ondernemerschap en innovatie stimuleert, zonder dat dit leidt tot nieuwe
bureaucratie of extra lasten voor bedrijven en burgers?

9. Antwoord van het kabinet

Het aanpakken en voorkomen van onnodige regeldruk is een prioriteit van dit kabinet.
In het Actieprogramma Minder Druk Met Regels van 9 december jl.5 wordt aangekondigd dat Nederland regeldruk bij standpuntbepaling en in onderhandelingen
over EU-regelgeving meer aandacht zal geven en zwaarder zal laten wegen. De nieuwe
adviestaak van het Adviescollege toetsing regeldruk (ATR) bij de totstandkoming van
BNC-fiches is in dit verband van groot belang en zal op 1 januari in werking treden.
Verder streeft Nederland naar lastenluwe implementatie van EU-regelgeving, zoveel
mogelijk zonder bij de omzetting verder te gaan dan strikt genomen noodzakelijk is
(zogenoemde «nationale koppen»).

In datzelfde kader onderstrepen de leden van de VVD-fractie dat de EU zelf sterk moet
staan om bestand te zijn tegen handelstarieven en geopolitieke schommelingen. Dat
vraagt om versterking van de interne markt, verdieping van de kapitaalmarktunie en
het aangaan van nieuwe handelsrelaties. Deze leden benadrukken het belang van het
sluiten van meer handelsverdragen om strategische afhankelijkheden af te bouwen. Het
is dan ook onacceptabel dat het EU-Mercosur-verdrag met Zuid-Amerika wordt geblokkeerd.
Dit verdrag is essentieel voor de strategische soevereiniteit van Europa, omdat het
toegang biedt tot kritieke grondstoffen en Zuid-Amerikaanse landen nauwer aan Europa
bindt in plaats van aan China of Rusland. Tegelijkertijd helpt het om onze kwetsbare
afhankelijkheden van China te verminderen. Hoe beoordeelt de Minister de huidige blokkade
van het EU-Mercosur-verdrag, en welke mogelijkheden ziet hij om dit proces te versnellen?

10. Antwoord van het kabinet

Naar verwachting vindt EU-besluitvorming over het EU-Mercosur akkoord plaats in december
2025. Uw Kamer ontvangt spoedig de kabinetsappreciatie van het akkoord.

Tot slot vragen de leden van de VVD-fractie hoe het kabinet ervoor zal zorgen dat
Nederland actief betrokken blijft bij de verdere onderhandelingen over het MFK en
het werkprogramma, met een duidelijke inzet op een doelgerichte en toekomstbestendige
Unie, waarin resultaten voor burgers en ondernemers centraal staan.

11. Antwoord van het kabinet

Het kabinet neemt actief deel aan de onderhandelingen over het MFK en het werkprogramma
van de Commissie. Daarbij ligt de nadruk op een doelgerichte en toekomstbestendige
Unie, die effectief inspeelt op gezamenlijke uitdagingen zoals concurrentievermogen,
veiligheid en migratie. Het kabinet streeft ernaar dat de EU-middelen doelmatig worden
ingezet en daadwerkelijk tastbare resultaten opleveren voor burgers en ondernemers.
Dit betekent een modern begrotingsbeleid, gericht op Europese toegevoegde waarde,
een solide financieel beheer en voldoende flexibiliteit om nieuwe prioriteiten te
kunnen adresseren.

Vragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractie

De leden van de D66-fractie hebben met interesse kennisgenomen van de geannoteerde
agenda voor de Raad Algemene Zaken van 17 november 2025. Hierover hebben de leden
nog enkele vragen.

De leden van de D66-fractie vragen welk standpunt het kabinet zal uitdragen als het
gaat om het opheffen van unanimiteit bij besluiten op het gezamenlijk buitenlandbeleid.
Is het kabinet het eens dat unanimiteit een land als Hongarije nu steeds de mogelijkheid
geeft om de rest van de Unie in de houdgreep te houden als het gaat om Oekraïne en
sancties tegen Rusland?

12. Antwoord van het kabinet

Nederland pleit op dit moment niet voor aanpassing van de unanimiteitsvereiste voor
het Gemeenschappelijk Buitenlands- en Veiligheidsbeleid (GBVB). Daar is nu ook geen
draagvlak voor in de Raad. De huidige verdragen bieden mogelijkheden om besluitvorming
binnen het GBVB effectiever te maken. Een voorbeeld hiervan is de verlenging van bestaande
listings met gekwalificeerde meerderheid of het vaker gebruiken van constructieve onthouding.
Het kabinet staat constructief tegenover het gebruiken van dergelijke mogelijkheden
in het geval daar aanleiding toe is. Tegelijkertijd wijst het kabinet erop dat het
tot nu toe altijd mogelijk is gebleken om met unanimiteit te beslissen over de negentien
sanctiepakketten tegen Rusland en de verlenging daarvan.

Wat gaat de Minister concreet inbrengen wanneer hij in de geannoteerde agenda schrijft:
«Daarnaast zal Nederland het belang van meer flexibiliteit rondom ruimtelijke ordeningsproblematiek
benadrukken»?

13. Antwoord van het kabinet

Het kabinet blijft in de RAZ benadrukken dat Nederland als dichtbevolkt land met een
groeiende bevolking en een beperkt grondgebied te maken heeft met specifieke opgaven
in het ruimtelijke domein. Zoals bekend verwelkomt het kabinet de ambitieuze agenda
van de Commissie om regeldruk te verlagen, wetgeving te stroomlijnen en uitvoerbaarheid
te verbeteren.

Nederland zal aansluitend op deze agenda blijven benadrukken dat het belangrijk is
om Europese wetgeving te vereenvoudigen, ook omdat dit het verwezenlijken van beleidsdoelen
in de fysieke leefomgeving kan helpen versnellen.

Daarnaast vragen de leden van de D66-fractie hoe het kabinet het voorstel van de Europese
Commissie voor een CO2-reductiedoelstelling van 90% in 2040 beoordeelt. Wat is hierin het standpunt geweest
van Nederland? Waarom is er gekozen voor 90% en niet voor de eerder geadviseerde 95%?
Hoe gaat de Minister dit vertalen naar de Nederlandse doelstelling voor 2040?

14. Antwoord van het kabinet

Zoals gesteld in het BNC-fiche over het 2040-doel6 heeft het kabinet zich ingezet voor een Europees tussendoel ondersteund met een stevig
uitvoeringspakket cf. motie Erkens7 en motie Peter de Groot8. Tijdens de Milieuraad van 4 november jl. bereikten de EU-klimaatministers een algemene
oriëntatie over de wijziging van de EU-klimaatwet 2040 naar een klimaatdoel voor 2040,
van netto 90%-emissiereductie. Het Milieuraadverslag wordt op korte termijn gedeeld
met uw Kamer.

Een doel van 90% is wat het kabinet betreft een logische tussenstap tussen 2030 en
klimaatneutraliteit in 2050. Het biedt stabiliteit, investeringszekerheid en goede
voorwaarden voor bedrijven en burgers om deze transitie te kunnen maken. Tevens is
het gebaseerd op het advies van de EU Wetenschappelijke Klimaatraad. Hiermee is de
EU-inzet in lijn blijft met wat wetenschappelijk gezien noodzakelijk is om de 1,5 graden
Celsius binnen bereik te houden, maar gaat niet verder dan noodzakelijk. Daarmee borgt
het doel de haalbaarheid van de klimaatambities van de Europese Unie.

De Commissie gaat eerst dit doel in relevante EU-wetgeving vertalen. Dan wordt duidelijk
wat wordt gerealiseerd met EU-brede instrumenten en met nationaal beleid. Bij de verdere
uitwerking van het post-2030 beleidspakket zal Nederland dan ook blijven inzetten
op het borgen van de juiste randvoorwaarden, efficiënte maatregelen en benodigde middelen,
op basis van de effectbeoordeling van dit beleidspakket, om de haalbaarheid en implementatie
van dit doel te bewerkstelligen. Nederland zal zijn bijdrage leveren aan het Europese
doel, maar het kabinet heeft ervoor gekozen om geen nationaal tussendoel voor 2040
vast te leggen in de Nederlandse Klimaatwet.

Tot slot vragen de leden van de D66-fractie wat de laatste stand van zaken is omtrent
het gebruiken van de Russische bevroren tegoeden voor de financiering van de steun
aan Oekraïne. Welke rol ziet de Minister voor Nederland om de Belgische blokkade te
verhelpen?

15. Antwoord van het kabinet

Momenteel bespreken EU-lidstaten de vormgeving van additionele financiering voor Oekraïne,
waarbij de inzet van de bevroren Russische centrale banktegoeden wordt overwogen voor
herstelleningen aan Oekraïne. Zodra een voorstel van de Commissie verschijnt, wordt
uw Kamer nader geïnformeerd conform informatievoorzieningsafspraken. In het algemeen
hecht het kabinet aan een voorstel dat juridisch, technisch en financieel houdbaar
is, de noden van Oekraïne adresseert, de G7-partners betrekt en zorgt dat de risico’s
en lasten door alle EU-lidstaten gedragen worden. Het kabinet onderstreept daarbij
ook het belang van hervormingen voortbouwend op de ervaring met het Oekraïneplan en
de IMF-conditionaliteiten. In de aankomende periode wordt door de lidstaten en de
Commissie gekeken hoe opvolging gegeven kan worden aan de Belgische zorgen.

Vragen en opmerkingen van de leden van de BBB-fractie

De leden van de BBB-fractie hebben met veel interesse kennisgenomen van de geannoteerde
agenda. Deze leden verwijzen graag naar de inbreng die namens de fractie is ingediend
bij het schriftelijk overleg van 1 oktober 2025 aangaande de Kabinetsappreciatie Meerjarig
Financieel Kader 2028–2034. Deze leden hebben daar een aantal vragen gesteld, waarop
zij het antwoord nog verwachten.

De leden van de BBB-fractie vinden het positief dat de NRPP-middelen kunnen worden
ingezet ten behoeve van de defensie-industrie, militaire mobiliteit, civiele en militaire
weerbaarheid en voor migratie-gerelateerde uitgaven in derde landen. Deze leden vragen
of er middelen uit het NRPP ter beschikking gesteld kunnen worden ter ondersteuning
van de agrarische sector.

16. Antwoord van het kabinet

Naast de specifieke allocatie in het NRPP voor het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid
(GLB) van EUR 5,1 mld. voor Nederland, hebben lidstaten de mogelijkheid om extra middelen
uit het vrij beschikbare deel ook te gebruiken voor ondersteuning van de agrarische
sector en landelijke gebieden. Voor het vrij beschikbare deel wordt voorgesteld dat
lidstaten ruimte hebben om eigen nationale afwegingen te maken, binnen de genoemde
voorwaarden en kaders uit het voorstel.

Ook vragen de leden van de BBB-fractie hoe dit de begrotingsstructuur verder kan vereenvoudigen,
zoals de geannoteerde agenda stelt. Daarnaast willen deze leden graag horen hoe de
controle van deze middelen zowel nationaal als Europees verloopt.

17. Antwoord van het kabinet

Met het voorstel voor het NRPP beoogt de Commissie veertien bestaande fondsen samen
te brengen in één overkoepelend kader. Dit kan bijdragen aan vereenvoudiging van de
begrotingsstructuur, en daarmee aan lagere administratieve en uitvoeringslasten. Zie
verder de beantwoording van vraag 3.

De leden van de BBB-fractie vragen of de koppeling in het NRPP-voorstel tussen hervormingen
en uitkering van EU-middelen gewenst is. Het is voor lidstaten niet altijd even makkelijk
om EU-doelstellingen te behalen. Ook Nederland heeft moeite met het behalen van verschillende
EU-doelstellingen.

18. Antwoord van het kabinet

Het kabinet heeft aangegeven de koppeling tussen hervormingen en de uitkering van
EU-middelen wenselijk te vinden. Dit kan een extra prikkel geven aan lidstaten om
hervormingen door te voeren die bijdragen aan EU-doelstellingen. Het kabinet vindt
wel dat er een proportionele verhouding moet zijn tussen het ambitieniveau van beoogde
hervormingen en ontvangsten door lidstaten. Het klopt dat bij het niet behalen van
een doelstelling een budgettair risico kan ontstaan voor de lidstaten, omdat in het
voorstel is opgenomen dat de lidstaten in dat geval wel de eindbegunstigden moeten
betalen. Volgens het kabinet ligt hiermee de prikkel voor hervormingen op de juiste
plek, namelijk op het niveau van de lidstaten.

Hoe wordt met dit kabinetsstandpunt voorkomen dat Nederland EU-middelen misloopt die
juist nodig zijn voor het behalen van de EU-doelstellingen waaraan deze middelen gekoppeld
gaan worden?

19. Antwoord van het kabinet

In het voorstel wordt de uitkering van middelen gekoppeld aan het behalen van mijlpalen
en doelstellingen. Met het oog op de uitvoering is het van belang dat bij het opstellen
van de plannen door de lidstaten, in samenwerking met de regio, goede mijlpalen en
doelstellingen worden geformuleerd. Hierbij moet ook gekeken worden naar de ervaring
met de Herstel- en Veerkrachtfaciliteit. De EU-doelstellingen die in het Commissievoorstel
zijn opgenomen zijn percentages van het totale bedrag dat lidstaten kunnen ontvangen.
Indien middelen worden ingehouden dan betekent dit ook dat de doelstelling daarvoor
(procentueel) wordt gecorrigeerd. Het is dan ook niet zo dat decommiteringen resulteren
in het niet behalen van doelstellingen zoals in het Commissieraamwerk opgenomen.

Vragen en opmerkingen van de leden van de CDA-fractie

De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van de kabinetsinzet ten aanzien
van het Meerjarig Financieel Kader (MFK) en hebben hierover nog enkele vragen.

De leden van de CDA-fractie vragen naar het krachtenveld in de Raad rondom pijler
1, en specifiek met betrekking tot de discussie over zelfstandigheid van landbouw
en cohesie binnen het MFK. Deze leden vragen wat hierin precies de positie van het
kabinet is.

20. Antwoord van het kabinet

Het kabinet is positief over een bundeling van fondsen, waaronder landbouw en cohesie,
in een NRPP. Met deze bundeling wordt beoogd nationale en regionale projecten beter
op elkaar aan te laten sluiten en synergiën te creëren tussen de verschillende Europese
fondsen, wat zou moeten leiden tot een efficiënter gebruik van middelen. Er blijven
binnen het NRPP echter geoormerkte middelen voor o.a. landbouw bestaan en lidstaten
krijgen zelf flexibiliteit om niet geoormerkte middelen in te zetten waar ze dat nodig
achten.

Ook vragen deze leden wat het kabinet vindt van het standpunt van de groep lidstaten
die voor zelfstandigheid van landbouw en cohesie binnen het MFK is en hoe groot deze
groep lidstaten is. Deze leden vragen of het klopt dat de Commissie deze lidstaten
al enigszins tegemoet gekomen is en zo ja, wat de voorstellen zijn en hoe het kabinet
hiernaar kijkt.

21. Antwoord van het kabinet

Het kabinet blijft positief over een bundeling van fondsen, waaronder landbouw en
cohesie, in een NRPP. Een aantal lidstaten pleit voor zelfstandigheid van landbouw
en cohesie fondsen binnen het MFK. De Commissie heeft in het NRPP-voorstel maatregelen
voorgesteld om deze kwestie te adresseren, onder meer door het toevoegen van meer
geoormerkte middelen of minimale bestedingspercentages voor landbouw en cohesie. Het
kabinet is hier kritisch over, aangezien dit de flexibiliteit en modernisering van
de EU-begroting niet gen goede komt.

De leden van de CDA-fractie lezen dat het kabinet geen voorstander is van de nieuwe
voorgestelde leenfaciliteit voor het ophogen van de NRPP. Deze leden vragen of het
kabinet dieper wil ingaan op dit voorstel van de Commissie. Deze leden vragen wat
precies het doel van deze faciliteit is, en waar deze middelen voor gebruikt zouden
kunnen worden. Ook vragen deze leden of bekend is hoe deze faciliteit vormgegeven
zou worden en of dat via een bestaand of nieuw vehikel zou zijn.

22. Antwoord van het kabinet

Het kabinet is geen voorstander van de voorgestelde leenfaciliteit («Catalyst Europe»),
die lidstaten in staat stelt om hun NRPP op te hogen. Lidstaten kunnen een plan indienen
om aanspraak op de leningen te maken indien de kosten van aanvullende hervormingen
en investeringen in het NRPP hoger zijn dan de beschikbare nationale en EU-middelen.
Voor lidstaten kan dit een rentevoordeel opleveren, indien zij via de Unie goedkoper
geld kunnen lenen. De voorgestelde leenfaciliteit betreft een nieuw instrument. Qua
vormgeving is deze vergelijkbaar met bestaande leeninstrumenten onder de zogenaamde
headroom9.

Deze leden vragen of het kabinet wil ingaan op de door de Commissie genoemde voordelen,
bijvoorbeeld dat op deze manier makkelijker middelen beschikbaar komen voor grensoverschrijdende
Europese doelen, zoals investeringen in defensie-industrie en energie-infrastructuur.

23. Antwoord van het kabinet

De manier waarop het NRPP wordt gefinancierd is volgens het kabinet niet van invloed
op waar het geld aan uitgegeven kan worden. Hoewel het beschikbare budget voor de
NRPPs met een dergelijk leeninstrument hoger is, zonder dat dit leidt tot extra afdrachten,
is het kabinet geen voorstander van de voorgestelde leenfaciliteit. Het kabinet is
van mening dat er in dit geval geen noodzaak is hiertoe. De plannen van de lidstaten
moeten in principe passen binnen het in de EU-begroting beschikbaar gestelde budget.
Indien lidstaten grotere ambities hebben kunnen zij zelf nationaal extra middelen
vrijmaken voor bijdragen aan hun NRPP.

Deze leden lezen dat het kabinet geen voorstander is, omdat volgens het kabinet geen
sprake is van een crisissituatie. Deze leden vragen of het klopt dat het kabinet hiermee
van mening is dat financiering door gemeenschappelijke schuld in crisissituaties wel
geëigend is.

24. Antwoord van het kabinet

De Unie beschikt met artikel 122 en artikel 143 van het Verdrag betreffende de werking
van de Europese Unie (VWEU) over rechtsgrondslagen om in bepaalde gevallen financiële
steun aan de lidstaten te verlenen, bijvoorbeeld in crisissituaties. In het verleden
heeft Nederland meerdere keren ingestemd met leeninstrumenten voor financiële bijstand
aan de lidstaten in het geval van buitengewone omstandigheden of crises.

Tot slot vragen deze leden naar het krachtenveld in de Raad ten aanzien van dit specifieke
voorstel.

25. Antwoord van het kabinet

Het krachtenveld in de Raad is nog in ontwikkeling. Op dit moment zijn er zowel positieve
als kritische geluiden waarneembaar onder de lidstaten.