Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Van Nispen over het artikel 'Rijk of arm geen factor bij overleg over asielopvang'

Antwoord van Minister Keijzer (Asiel en Migratie) (ontvangen 5 september 2025).

Vraag 1

Bent u bekend met het artikel «Rijk of arm geen factor bij overleg over asielopvang»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2, 3 en 4

Klopt het dat er in de Provinciale en Regionale Regietafels over de spreiding van
asielopvangplekken geen rekening wordt gehouden met de sociaaleconomische draagkracht
van gemeenten, zoals in het artikel wordt gesteld?

Hoe verhoudt deze praktijk zich tot de Spreidingswet, waarin via het amendement van
het lid Van Dijk (Kamerstuk 36 333, nr. 75) is vastgelegd dat naast inwoneraantal ook de Sociaaleconomische status – Welvaart,
Opleiding en Arbeidsscore (SES-WOA-score) bepalend is voor de spreiding van opvangplekken?

Kunt u aangeven in hoeverre er sinds de inwerkingtreding van de Spreidingswet in deze
overleggen rekening is gehouden met de SES-WOA-score, en hoe zich dat vertaalt in
de daadwerkelijke verdeling van opvangplekken per gemeente?

Antwoord 2, 3 en 4

Als hulpmiddel voor de gesprekken aan de Provinciale en Regionale Regietafels over
de spreiding van asielopvangplekken is op 31 januari 2024 een indicatieve verdeling
van het landelijk aantal benodigde opvangplekken (de capaciteitsraming) per gemeente
gepubliceerd. Deze indicatieve verdeling per gemeente is gebaseerd op het inwoneraantal
van de gemeente en vermenigvuldigd met een rekenfactor gestoeld op de SES-WOA score
van desbetreffende gemeente. De SES-WOA score meet de sociaaleconomische status van
een buurt, wijk of gemeente op basis van (financiële) welvaart, opleidingsniveau en
recent arbeidsverleden. Voor gemeenten met een lage SES-WOA score is daardoor een
lager aantal plekken opgenomen en voor gemeenten met een hoge SES-WOA score is een
hoger aantal plekken opgenomen in de indicatieve verdeling dan wanneer alleen gekeken
zou worden naar inwoneraantal. De Provinciale en Regionale regietafels hadden zelf
de ruimte om de indicatieve verdeling onderdeel te laten zijn van de gesprekken en
de weerslag daarvan in de zogenaamde provinciale verslagen die door elke provinciale
regietafel conform de wet zijn ingediend.

Ook bij de totstandkoming van de verdeelbesluiten is rekening gehouden met de indicatieve
verdeling en daarmee dus ook met de SES-WOA score. Wanneer een provincie een restopgave
had, is deze naar rato van de indicatieve verdeling verdeeld over gemeenten die niet
of niet in voldoende mate bijdragen aan de realisatie van asielopvangplekken. Daarnaast
zijn gemeenten die meer plekken realiseren dan het aantal plekken in de indicatieve
verdeling uitgesloten bij de verdeling van de restopgave.

Vraag 5

Deelt u de opvatting dat het negeren van sociaaleconomische verschillen bij de verdeling
van asielopvangplekken in strijd is met de wet? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 5

Sociaaleconomische verschillen zijn middels een rekenfactor gebaseerd op de SES-WOA
score verwerkt in de indicatieve verdeling. Deze indicatieve verdeling diende als
hulpmiddel bij de bestuurlijke gesprekken en was van invloed op de totstandkoming
van de verdeelbesluiten. Middels deze score worden sociaaleconomische verschillen
niet genegeerd bij de verdeling van asielopvangplekken.

Vraag 6

Waarom is de SES-WOA-score, ondanks de wettelijke basis, geen onderdeel van de gesprekken
binnen de Provinciale en Regionale Regietafels?

Antwoord 6

De indicatieve verdeling, waarin de SES-WOA score is verwerkt, is een hulpmiddel geweest
voor de gesprekken binnen de Provinciale en Regionale regietafels. Het is niet aan
mij om te bepalen of de SES-WOA score, los van de indicatieve verdeling, onderdeel
uitmaakt van de gesprekken die aan de Provinciale en Regionale Regietafels worden
gehouden.

Vraag 7

Welke mogelijkheden heeft u om in te grijpen wanneer gemeenten of regio’s bij de verdeling
van asielopvangplekken geen of weinig rekening houden met de SES-WOA-score? En gaat
u dat ook doen?

Antwoord 7

De SES-WOA score is verwerkt in de indicatieve verdeling en deze is vervolgens gebruikt
bij de totstandkoming van de verdeelbesluiten. Interbestuurlijk toezicht op gemeenten
is enkel mogelijk op basis van de wettelijke taak die gemeenten hebben gekregen in
de verdeelbesluiten.

Vraag 8

Bent u bereid aanvullende richtlijnen op te stellen, zodat provincies en gemeenten
actief de sociaaleconomische draagkracht betrekken bij de verdeling van asielopvangplekken?

Antwoord 8

Op dit moment is hier geen aanleiding voor. Omdat de SES-WOA score in de indicatieve
verdeling wordt verwerkt en deze indicatieve verdeling is meegenomen in de verdeling
van de restopgaven in de verdeelbesluiten, is de sociaaleconomische draagkracht reeds
betrokken bij de verdeling van asielopvangplekken.