Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Inge van Dijk over de uitspraak van de Rechtbank Rotterdam van 11 februari 2025

Antwoord van Staatssecretaris Van Marum (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties)
(ontvangen 28 augustus 2025).

Vraag 1

Kent u de uitspraak van de Rechtbank Rotterdam van 11 februari 2025 (ECLI:NL:RBROT:2025:1810)?1

Antwoord 1

Ja. Mede naar aanleiding van deze uitspraak bereid ik een wijziging voor van de Regeling
basisregistratie personen en het Logisch Ontwerp Basisregistratie Personen2.

Vraag 2

Waarom is er middels de «code 404» op indirecte wijze nog steeds in de Basisregistratie
Personen geregistreerd dat een burger naast de Nederlandse een tweede nationaliteit
heeft?

Antwoord 2

Sinds 6 januari 2014, bij inwerkingtreding van de wet Basisregistratie Personen3, wordt er bij inschrijving in de BRP geen vreemde nationaliteit naast de Nederlandse
meer geregistreerd4. De vreemde nationaliteiten naast de Nederlandse die geregistreerd waren voor inwerkingtreding
van de wet BRP zijn bewaard als historische gegevens, onder de code 404 («bijhouding
gestopt»). Dit volgt uit het Logisch Ontwerp BRP, een bijlage bij de Regeling Brp.
Voor deze wijze van implementatie is bij de inwerkingtreding van de wet gekozen omdat
gebruikers van de BRP historische gegevens over nationaliteit nodig hebben bij uitvoering
van hun wettelijke taken.

Vraag 3

Deelt u het oordeel van de rechtbank dat een bij een burger opgenomen «code 404» een
persoonsgegeven als bedoeld in de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) is?

Antwoord 3

Ik deel het oordeel van de rechtbank.

Vraag 4

Welke noodzaak is er voor deze indirecte registratie van een tweede nationaliteit
naast de Nederlandse?

Antwoord 4

Ik volg het oordeel van de rechtbank dat er geen noodzaak is voor de registratie als
historisch gegeven (indirecte registratie) van de tweede nationaliteit in het in de
rechtszaak behandelde geval.

Het is van belang bij de registratie van historische gegevens over nationaliteiten
onderscheid te maken tussen twee situaties:

1. Personen zijn met een vreemde nationaliteit ingeschreven in de Basisregistratie Personen
(BRP), en daarna genaturaliseerd. De vreemde nationaliteit wordt na naturalisatie
in de historie geplaatst.

2. Personen zijn vóór 6 januari 2014 ingeschreven in de BRP met zowel de Nederlandse
als een vreemde nationaliteit. Na inwerkingtreding van de wet BRP zijn de gegevens
over vreemde nationaliteit in de historie geplaatst.

Naar aanleiding van klachten en vragen over de registratie van historische gegevens
over nationaliteit in de BRP en met oog op datakwaliteit heeft BZK onderzocht of en
hoe deze historische gegevens over vreemde nationaliteiten worden gebruikt door gebruikers
van de BRP.

Uit deze inventarisatie is gebleken dat de noodzakelijkheid van deze historische gegevens
in situatie 2 voor de uitvoeringspraktijk zeer beperkt is. Waar toch nodig, kunnen
gebruikers gegevens via andere weg verkrijgen, bijvoorbeeld door een vreemde nationaliteit
vast te stellen gedurende een gerechtelijke procedure. Dit toont aan dat de noodzaak
van de verwerking ontbreekt.

De Rechtbank Rotterdam heeft in lijn hiermee op 11 februari jl. geoordeeld dat het
in de BRP bewaren van de historische vreemde nationaliteiten naast de Nederlandse
niet noodzakelijk is en daarmee in strijd met de Wet Brp en de AVG is. De rechtbank
oordeelde in betreffende uitspraak dat de betreffende gegevens gewist moeten worden
op grond van artikel 17, eerste lid, aanhef en onder a, van de AVG, omdat de gegevens
niet langer nodig zijn voor de doeleinden waarvoor ze verzameld of anderszins verwerkt
zijn.

Uit de inventarisatie onder gebruikers van de BRP bleek dat gegevens over de vreemde
nationaliteit vóór naturalisatie wel noodzakelijk zijn voor de uitvoering van publieke
taken, bijvoorbeeld om vast te stellen welke nationaliteit de persoon vóór naturalisatie
had. Ook zijn bepaalde besluiten gekoppeld aan een peildatum in het verleden. Dit
is dus een andere situatie dan de situatie waar de rechtbank uitspraak over heeft
gedaan.

Vraag 5

Verandert uw antwoord op vraag vier als het gaat om een in Nederland geboren burger
die de Nederlandse nationaliteit heeft?

Antwoord 5

Nee.

In het antwoord heb ik de verschillende situaties geschetst. Niet of iemand geboren
is in Nederland is daarbij relevant, maar of iemand bij geboorte (registratie in de
BRP) al de Nederlandse nationaliteit bezat. In dat geval is er, dat bleek ook uit
de in 2024 gehouden inventarisaties, geen noodzaak voor het als historisch gegeven
in de BRP geregistreerd blijven van een andere nationaliteit naast de Nederlandse. Die gaan dus worden verwijderd.

Had iemand nog niet de Nederlandse nationaliteit, dan is er, zoals toegelicht wel
noodzaak aan registratie van het historische gegeven over een eerdere nationaliteit.
Dus als een burger de Nederlandse nationaliteit nog niet had, dan blijft bij naturalisatie
de vorige andere nationaliteit wel geregistreerd (als historisch gegeven, beschikbaar
voor gebruikers van de BRP). Het is daarbij niet van belang of een burger al dan niet
ook afstand heeft kunnen doen van zijn niet-Nederlandse nationaliteit.

Vraag 6

Deelt u de mening dat burgers die in Nederland zijn geboren, de Nederlandse nationaliteit
hebben en niet op de hoogte zijn van een door een andere mogendheid geclaimde nationaliteit
van die burger, de keuze moeten hebben om elke verwijzing naar vermeldingen zoals
een categorie 4, met betrekking tot de Turkse nationaliteit, als ook de daaropvolgende
beëindiging met «code 404», volledig te laten verwijderen uit de Basisregistratie
Personen?

Antwoord 6

Ja, die mening deel ik.

Het enkel op verzoek gaan verwijderen van de betreffende gegevens in de in de vraag
geschetste situatie zou betekenen dat niet-noodzakelijke gegevens zouden blijven worden
verwerkt in de BRP. Dat is onwenselijk. Ik ben daarom voornemens in alle gevallen
dat een persoon al vanaf geboorte het Nederlanderschap bezat, de andere nationaliteit(en)
uit de BRP te gaan verwijderen. Burgers hoeven daar dus geen verzoek voor in te dienen.

De Regeling Brp en het Logisch Ontwerp BRP5 zullen hiervoor in 2026 worden aangepast.

Ik zal gemeenten informeren in de tussentijd verzoeken van burgers om de gegevens
te verwijderen te honoreren. Ik zal daarvoor een instructie laten opstellen.

Deze verwijdering/aanpassing geldt uitdrukkelijk niet voor de historische gegevens
over de vreemde nationaliteit van personen die na hun inschrijving in de BRP zijn genaturaliseerd (situatie 1 bij beantwoording vraag6 Deze blijven beschikbaar voor uitvoeringsorganisaties die daarvoor geautoriseerd
zijn. Het gaat in dat geval niet om een vreemde nationaliteit naast de Nederlandse,
maar om «opeenvolgende» nationaliteiten. De genaturaliseerde persoon had bijvoorbeeld
voorafgaand aan de naturalisatie de Spaanse nationaliteit, en na naturalisatie enkel
de Nederlandse nationaliteit. De Spaanse nationaliteit blijft als historisch gegeven
beschikbaar voor gebruikers van de BRP.

Vraag 7

Welke selecties zijn er in de Basisregistratie Personen op «code 404» door wie uitgevoerd
sinds 2000?

Antwoord 7

De code 404 is vanaf 1 februari 2015 gebruikt, sinds de technische implementatie van
de regelgeving. De code houdt in «bijhouding gestopt» als invulling van het gegeven
«reden beëindiging nationaliteit.»

De Rijksdienst voor Identiteitsgegevens is nagegaan of er selecties op deze code zijn
uitgevoerd. Dat is niet het geval.