Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Ceder over de gemaakte afspraken tussen EU en Israël t.a.v. humanitaire hulp in Gaza

Antwoord van Minister Veldkamp (Buitenlandse Zaken) (ontvangen 7 augustus 2025).

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht: «Mass starvation spreading across Gaza, aid agencies
warn, as Israeli government says it is not responsible – as it happened»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Welke stappen zet het kabinet zowel nationaal als in Europese Unie (EU)-verband per
ommegaande om te voorkomen dat er mensen sterven van de honger en te zorgen dat mensen
op reguliere wijze voldoende voedsel hebben?

Antwoord 2

De oorlog in de Gazastrook moet stoppen. De Gazaanse bevolking lijdt onder extreme
en aanhoudende ontberingen als gevolg van de Israëlische blokkade van humanitaire
hulp. Het gebrek aan voedsel, schoon drinkwater, medicijnen en onderdak leidt tot
ondraaglijke levensomstandigheden.

Het kabinet zet zich in om door een combinatie van druk op en dialoog met Israël de
situatie in zowel de Gazastrook als de Westelijke Jordaanoever te verbeteren. Over
de meest recente inzet heeft het kabinet uw Kamer schriftelijk geïnformeerd middels
Kamerbrief inzake verzoek om een brief inzake afspraken met Israël over de verantwoording
over de situatie in Gaza, d.d. 28 juli jl.

Vraag 3, 4, 6, 7, 8, 9, 10 en 11

Hoe beoordeelt u het aspect waarin staat dat EU-functionarissen diplomaten van de
lidstaten woensdag in een besloten bijeenkomst vertelden dat de goederen die Gaza
binnenkomen, niet voldoen aan de overeenkomst die Kaja Kallas, de hoge vertegenwoordiger
van het buitenlands beleid van de EU, bijna twee weken geleden heeft aangekondigd?
Klopt het bericht en zo ja, bent u het eens dat dit onacceptabel is?

Overwegende dat in het statement van Kaja Kallas op 10 juli jl. als onderdeel van
de afspraken onder andere stond: «The EU stands ready to coordinate with all relevant
humanitarian stakeholders, UN agencies and NGOs on the ground, to ensure swift implementation
of those urgent steps.», hoe is in het licht van de afspraken van 10 juli het contact
over coördinatie van de goederen voor de Gazaanse bevolking verlopen? Kan het kabinet
van dag tot dag vanaf 10 juli aangeven wat er is met besproken met Israël, wat de
verwachting was en welke uitkomsten het heeft opgeleverd met welke reden?2

Overwegende dat in het statement als onderdeel van de afspraken onder andere stond:
«the reopening of the Jordanian and Egyptian aid routes», is dit inmiddels (volledig) nagekomen? Zo niet, waarom niet en welke stappen heeft
de EU ondernomen om dat wel mogelijk te maken?

Overwegende dat in het statement als onderdeel van de afspraken onder andere stond:
«the opening of several other crossing points in both the northern and southern area», is dit inmiddels (volledig) nagekomen? Zo niet, waarom niet en welke stappen heeft
de EU ondernomen om dat wel mogelijk te maken?

Overwegende dat in het statement als onderdeel van de afspraken onder andere stond:
«the substantial increase of daily trucks for food and non- food items to enter Gaza», is dit inmiddels (volledig) nagekomen? Zo niet, waarom niet en welke stappen heeft
de EU ondernomen om dat wel mogelijk te maken?

Overwegende dat in het statement als onderdeel van de afspraken onder andere stond:
«enabling the distribution of food supplies through bakeries and public kitchens throughout
the Gaza strip», is dit inmiddels (volledig) nagekomen? Zo niet, waarom niet en welke stappen heeft
de EU ondernomen om dat wel mogelijk te maken?

Overwegende dat in het statement als onderdeel van de afspraken onder andere stond:
«the protection of aid workers», is dit inmiddels (volledig) nagekomen? Zo niet, waarom niet en welke stappen heeft
de EU ondernomen om dat wel mogelijk te maken?

Klopt het dat tussen 17 en 21 juli 132 trucks en 80–120,000 liter benzine Gaza is
binnengekomen? Klopt het dat dit onvoldoende is? Hoeveel had het moeten zijn om als
voldoende beoordeeld te worden? Kan het kabinet analysedocumenten aanleveren waaruit
blijkt hoeveel er dagelijks nodig is? Welke rol speelt de Verenigde Naties (VN) in
de distributie? Klopt het dat de VN geweigerd heeft voedsel op grote schaal te distribueren
richting de Gazaanse bevolking en zo ja, om welke redenen? Hoe beoordeelt het kabinet
dit?

Antwoord 3, 4, 6, 7, 8, 9, 10 en 11

Op 23 en 29 juli jl. rapporteerden de Europese Dienst voor Extern Optreden en de Europese
Commissie over de voortgang van de implementatie van het akkoord tussen de EU en Israël
over de toegang van humanitaire hulp tot de Gazastrook. Hieruit werd geconcludeerd
dat Israël de gemaakte afspraken niet worden nagekomen. Zo is de directeur-generaal
Europese Civiele Bescherming en Humanitaire Hulp (DG ECHO) toegang geweigerd tot de
Gazastrook. We zien tevens dat er nog steeds te weinig grensovergangen open zijn,
zo blijven de grensovergangen bij Rafah en Kissufim vooralsnog gesloten. De toegang
voor internationale humanitaire staf wordt nog steeds belemmerd en er zijn onvoldoende
veiligheidsgaranties voor hulpverleners, waardoor veilige distributie belemmerd wordt.
Ook is er minder brandstof ingevoerd dan was afgesproken en functioneert de aanvoerroute
vanuit Jordanië nog steeds niet voldoende.

Omdat de afspraken niet worden nagekomen gaat het Het kabinet gaat daarom over tot
concrete en in de Kamerbrief van 28 juli jl. geschetste maatregelen. Op EU-niveau
zet Nederland zich in voor opschorting van het handelsdeel van het Associatieakkoord
met Israël, op handelspolitieke maatregelen t.a.v. producten uit illegale nederzettingen
en steunt het de voorgestelde beëindiging van de samenwerking met de European Innovation Council, als onderdeel van Horizon Europe.

De VN spelen een centrale rol bij de coördinatie, invoer en distributie van humanitaire
hulp. De Verenigde Naties hebben niet geweigerd om op grote schaal voedsel te distribueren.
In tegendeel, de VN-organisaties staan klaar om de noodlijdende bevolking van de Gazastrook
op grote schaal van humanitaire hulp te voorzien. Wel zien zij, net als andere humanitaire
organisaties zoals de Rode Kruis- en Halve Maanbeweging en de Dutch Relief Alliance, gezien de steeds meer uitbreidende oorlogsvoering van de regering-Netanyahu, grote
uitdagingen bij de distributie van hulp. Het kabinet dringt bij Israël aan op het
nemen van maatregelen om de veilige en ordentelijke verlening van hulp beter te faciliteren.

Vraag 5

Hoeveel EU-personeel is momenteel in totaal betrokken bij het naleven van de afspraken
tussen EU en Israël? Is dit volgens het kabinet genoeg om tekortkomingen in de afspraken,
waarbij de EU zou helpen, in ieder geval niet aan mogelijke onderbezetting zijdens
de EU te wijten?

Antwoord 5

EU-medewerkers die betrokken zijn bij de naleving van de afspraken tussen de EU en
Israël over de humanitaire toegang tot Gaza betreft in ieder geval: medewerkers van
Europese Civiele Bescherming en Humanitaire Hulp (ECHO) in Israël en de Palestijnse
Gebieden; medewerkers van de EU-delegaties in Israël, de Palestijnse Gebieden en de
omringende landen, EU-functionarissen in Brussel, zowel bij de Europese Dienst voor
Extern Optreden (EDEO) als bij de Europese Commissie; evenals het team van EU Speciaal
Vertegenwoordiger voor het Midden-Oosten Vredesproces.

Vraag 12, 13 en 14

Overwegende dat in hetzelfde artikel als in vraag 1 staat: «Even EU diplomats have
been left in the dark about the precise terms of the agreement with Israel, including
possible details on the number of trucks per day», klopt het dat deze cijfers geheim
zijn en dat daar ook bewust voor wordt gekozen? Wat vindt het kabinet hiervan?

Waarom is de inhoud van de afspraken geheim? Indien dat niet het geval is, kunnen
deze afspraken per ommegaande naar de Kamer toegestuurd worden?

Indien ze wel vertrouwelijk zijn; kunnen deze (desnoods vertrouwelijk) aan Kamerleden
voorgelegd worden zodat ze hun controlerende taak kunnen uitvoeren?

Antwoord 12, 13 en 14

De Hoge Vertegenwoordiger en EDEO hebben, met oog op het zoveel mogelijk vergroten
van de kans van slagen op spoedige en succesvolle implementatie van de afspraken tussen
de EU en Israël, de specifieke details van de afspraken niet openbaar gemaakt. De
Europese instellingen hebben in hoofdlijnen het akkoord bekendgemaakt. Aangezien het
voor EU-lidstaten van belang was, en blijft, om goed inzicht in de gemaakte afspraken
te hebben en voortgang te kunnen beoordelen, zijn in vertrouwen meer details van de
deal gedeeld met lidstaten, waaronder Nederland. Het is niet in het belang van de
diplomatieke positie van Nederland om deze vertrouwelijkheid te schenden.

Op basis van de beschikbare informatie van zowel de EU, VN, als andere internationale
organisaties over de mate waarin Israël zich aan de gemaakte afspraken houdt, stelt
het kabinet net als de Commissie vast dat dit niet het geval is. Om deze reden heeft
het kabinet, conform de Kamerbrief d.d. 28 juli 2025, besloten om in EU-verband onder
andere aan te dringen op opschorting van het handelsdeel van het Associatieakkoord
en op handelspolitieke maatregelen t.a.v. producten uit illegale nederzettingen. Tevens
ondersteunt het kabinet het voorstel van de Commissie om Israëlische deelname aan
het Horizon-programma gedeeltelijk op te schorten.

Vraag 15

Valt de EU iets te verwijten ten aanzien van het onvoldoende nakomen van de belofte?
Zo ja, wat dan, en hoe is de EU van plan de inzet te verhogen/bij te stellen? Zijn
er ook verzachtende omstandigheden te vermelden waar rekening mee gehouden dient te
worden?

Antwoord 15

De verantwoordelijkheid voor het nakomen van de gemaakte afspraken lag en ligt in
de eerste plaats bij de Israëlische autoriteiten, niet bij de EU. De HV en haar team
staan in regelmatig contact met de Israëlische autoriteiten met betrekking tot de
implementatie van het akkoord en zullen daar – gesteund door lidstaten – intensief
mee verder blijven gaan met nadruk op implementatie van het akkoord.

Vraag 16

Heeft de EU contact met Hamas? Zo ja, zijn zij ook aangesproken op hun verplichtingen
zo ja, welke? Zo nee, waarom niet? Klopt het dat Hamas heeft gesteld zich niet verantwoordelijk
te voelen voor voldoende humanitaire hulp richting de Gazaanse bevolking? Hoe beoordeelt
het kabinet dit?

Antwoord 16

De EU beschouwt Hamas als een terroristische organisatie en heeft derhalve geen contact
met Hamas.

Vraag 17

Is Hamas bewust bezig met het saboteren van de voedseldistributie, zoals Israël beweert,
en zo ja, op welke wijze?

Antwoord 17

Het kabinet kan Israëlische aantijgingen over sabotage van voedseldistributie door
Hamas sinds 7 oktober 2023 niet verifiëren. Het kabinet koestert echter geen illusies
over de intenties en het optreden van Hamas. Hamas is een terroristische organisatie
die al jarenlang zijn eigen bevolking onderdrukt, mensenrechten schendt en door zijn
gruwelijke daden van 7 oktober 2023 een spiraal van geweld ontketende. Hamas houdt
momenteel nog altijd vijftig gegijzelden vast, van wie nog Ministers twintig in leven
zouden zijn en het valt niet uit te sluiten dat zij zichzelf verrijkt hebben met onder
andere het onderscheppen van hulp.

Vraag 18

Is het kabinet bereid om per ommegaande ook in EU-verband opnieuw aan te dringen op
strike naleving van de afspraken en daar maatregelen aan te koppelen? Zo ja, hoe en
op welke wijze? Welke opvolging is gegeven aan de motie-Ceder c.s. ten aanzien van
sancties?4 Is het kabinet van mening dat dit doorzetten de situatie van Gazanen zou verbeteren?
Zo nee, waarom niet?5

Antwoord 18

Over de Nederlandse positie met betrekking tot het belang de afspraken tussen de EU
en Israël over de toegang tot humanitaire hulp tot de Gazastrook, en de maatregelen
voortvloeiend uit het gebrek aan naleving hiervan, is uw Kamer reeds schriftelijk
geïnformeerd middels de Kamerbrief van 28 juli jl. Nederland blijft, ook in EU-verband,
benadrukken dat de afspraken moeten worden nageleefd. Israël moet onmiddellijk een
andere koers gaan varen om veilige, ongehinderde humanitaire toegang te bewerkstelligen.

Vraag 19

Kan het kabinet deze vragen individueel beantwoorden en uiterlijk op 28 juli 2025?

Antwoord 19

Het kabinet heeft gepoogd uw vragen zo spoedig en volledig mogelijk te beantwoorden.