Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Kostic over (bodemroerende) visserij in de Waddenzee

Antwoord van Staatssecretaris Rummenie (Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur)
(ontvangen 3 juli 2025).

Vraag 1

Bent u bekend met de film «Ocean» van Sir David Attenborough en heeft u de film zelf
ook gezien?

Antwoord 1

Ik ben bekend met de film, maar heb deze (nog) niet gezien.

Vraag 2

Wilt u de film gaan zien voorafgaand aan het commissiedebat (CD) Visserij op 5 juni
aanstaande of voorafgaand aan de Verenigde Naties (VN) Oceaanconferentie (UNOC3) in
Nice die op 9 juni 2025 start, mocht u de film nog niet gezien hebben?

Antwoord 2

Het commissiedebat Visserij is verplaatst en lukt het mij niet om voor 9 juni a.s.
de film te zien.

Vraag 3

Hoe staat u tegenover het pleidooi van Sir David Attenborough dat met name de ondiepe
kustzeeën een belangrijke rol hebben in de strijd tegen klimaatverandering en het
behouden van biodiversiteit?

Antwoord 3

Ik kan niet ingaan op de film aangezien ik deze nog niet heb kunnen zien. In het algemeen
deel ik wel de mening dat de zee een belangrijke rol heeft bij het behoud van de biodiversiteit.
Daarom worden (delen van de zee) ook beschermd in het kader van de Vogel- en Habitatrichting,
de Kaderrichtlijn Marien en de Kaderrichtlijn Water.

Vraag 4 en 5

Deelt u de mening dat het United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization
(UNESCO) Werelderfgoed Waddenzee, hoewel niet expliciet benoemd in de film, een uitstekend
voorbeeld is van zo’n ondiepe zee met een enorme betekenis als kinderkamer voor het
voortbestaan van vissen en vogels?

Deelt u de mening dat het UNESCO Werelderfgoed Waddenzee de best mogelijke bescherming
verdient om nog decennia te kunnen dienen als kinderkamer voor vissen en vogels?

Antwoord 4 en 5

De Waddenzee is sinds 2009 Werelderfgoed en is het grootste getijdensysteem ter wereld,
waar natuurlijke processen ongestoord kunnen plaatsvinden. Vanwege zijn wereldwijd
unieke geologische en ecologische waarden staat de Waddenzee op de Werelderfgoedlijst
en vervult een belangrijke functie voor (trek)vogels en als kinderkamer voor vissen.

De Waddenzee is destijds op de Werelderfgoedlijst geplaatst omdat de bescherming van
dit natuurgebied op orde is middels Natura 2000, het ruimtelijk instrumentarium en
een stelsel van vergunningverlening onder de Omgevingswet. Het Waddengebied heeft
een belangrijke functie voor wonen, werken en recreëren. Plaatsing van de Waddenzee
op de Werelderfgoedlijst is inclusief het gebruik.

Vraag 6

Klopt het dat op dit moment bodemberoerende visserij plaatsvindt in UNESCO Werelderfgoed
Waddenzee?

Antwoord 6

Ja

Vraag 7, 8 en 9

Bent u bekend met de evaluatie van het kabinet (in opdracht van de Minister van Ifrastructuur
en Waterstaat (I&W) van het huidige beheer van de Waddenzee als UNESCO Werelderfgoed
en de conclusie uit die evaluatie dat bodemberoerende visserij kan worden gezien als
een activiteit die grote schade kan toebrengen aan de unieke natuur van Werelderfgoed
Waddenzee?1

Deelt u de observatie dat deze conclusie van het kabinet kan worden gezien als een
niet te negeren bevestiging dat het pleidooi van Sir David Attenborough urgent en
passend is om nog meer aantasting van de zeebodem van de Waddenzee te voorkomen?

Klopt het dat het kabinet garnalenvissers die nu vissen in en op de Waddenzee een
lange termijn zekerheid wil bieden over het voortbestaan van hun (familie)bedrijf
door het uitgeven van vergunningen met een looptijd van meer dan 20 jaar?

Antwoord 7, 8 en 9

Ja, ik ben bekend met de evaluatie. Zij was mede aanleiding om een breder assessment
te laten uitvoeren van wetenschappelijke onderzoeken over de gevolgen van garnalenvisserij.
Het rapport van de commissie Eijsackers, met deelname van o.a. Wageningen Marine Research
(WMR) en de Waddenacademie, is in september 2024 opgeleverd en geeft een overzicht
van de effecten van garnalenvisserij op de natuur.

Ik heb op 18 juni jl. de garnalenvisserij een natuurvergunning verleend. Dat heb ik
onder strikte voorwaarden en inperkingen gedaan. Aan deze besluitvorming is een inspraakproces
op ontwerpvergunningen voorafgegaan, conform de in Nederland geldende wet- en regelgeving
zoals vastgesteld door de Staten Generaal.

Parallel aan de vergunningverlening werk ik aan een Toekomstvisie Garnalenvisserij.
Hiermee wil ik zowel de sector als de natuur perspectief bieden door een duurzame
manier van vissen te stimuleren. De Toekomstvisie Garnalenvisserij zal aandacht besteden
aan het ontzien van de meest kwetsbare en ecologisch waardevolle gebieden.

Vraag 10

Kunt u aangeven of dit voornemen is voorgelegd aan het UNESCO Werelderfgoedcomité?
Zo ja, kunt u de reactie van UNESCO op dit voornemen met de Kamer delen? Zo nee, waarom
niet?

Antwoord 10

Nee. Garnalenvisserij was een bestaande economische activiteit ten tijde van de plaatsing
van de Waddenzee op de Werelderfgoedlijst. Er wordt dus niet een geheel nieuwe activiteit
geïntroduceerd. Middels de strikte voorwaarden en beperkingen die in de natuurvergunningen
zijn opgenomen, wordt er voor gezorgd dat activiteiten zoals de visserij op een verantwoorde
wijze plaats kunnen vinden.

Vraag 11

Kunt u aangeven hoe de economische zekerheid voor ondernemers middels zo’n langdurige
vergunning zich verhoudt tot de grote risico’s dat de natuurlijke basis voor visserij
aantoonbaar wordt aangetast door een manier van bedrijfsvoering (bodemberoerende visserij)
die het fundament van diezelfde economische activiteit langzaam maar zeker beschadigt?

Antwoord 11

De garnalenvissers vissen al generaties lang op de Waddenzee; vissen op garnalen hoort
dus bij de Waddenzee. Het kabinet wil de garnalenvissers langjarige zekerheid bieden,
mede omdat we forse investeringen van de sector vragen. De langjarige vergunning is
gekoppeld aan zes-jaarlijkse evaluatiemomenten. Indien er nieuwe inzichten zijn in
de effecten van deze visserij dan kunnen er nadere voorwaarden aan de vergunning worden
gesteld. Ik wijs er op dat in de vergunning sprake is van een reductie van 10% van
de zogenoemde «ecologische visuren» en dat er daarnaast een vrijwillige saneringsregeling
zal worden opengesteld. Op dit moment overweegt ca. een derde van de garnalenvissers
om gebruik te maken van die regeling, waardoor de omvang van de actieve vloot substantieel
kleiner wordt.

Vraag 12

Bent u aanwezig bij het komende UNOC3 in Nice? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 12

In verband met een dienstreis naar Japan, kon ik niet aanwezig zijn bij de UNOC3.Het
Koninkrijk der Nederlanden was goed vertegenwoordigd tijdens UNOC3. Vanuit het Ministerie
van Infrastructuur en Waterstaat is op hoog ambtelijk niveau deelgenomen aan de conferentie
ook is vanuit mijn ministerie op ambtelijk niveau deelgenomen. Ook was er betrokkenheid
vanuit het Caribisch deel van het Koninkrijk. Zo nam vanuit Sint-Maarten de Minister
van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening, Milieu en Infrastructuur deel.

Vraag 13

Zo ja, bent u bereid een gesprek te hebben met Sir David Attenborough over het voortbestaan
van UNESCO Werelderfgoed Waddenzee in relatie tot het verminderen van bodemberoerende
visserij en de Kamer over de uitkomsten van dat gesprek te informeren voordat het
kabinet onomkeerbare stappen zet in een nu lopend vergunningentraject?

Antwoord 13

Ik ben altijd bereid om met mensen in gesprek te gaan. Aangezien ik niet aanwezig
was bij de UNOC3, lag een gesprek met Sir David Attenborough niet in het verschiet.
Ik heb inmiddels de vergunning voor deze visserij verleend. Ik vind het van groot
belang om de garnalenvissers nu perspectief te bieden na een lange periode van onzekerheid
voor deze sector.

Vraag 14

Wat is de inzet van Nederland precies als het gaat om de UNOC3 in Nice als het gaat
om bescherming van oceanen en naleven van al eerder gemaakte afspraken en ambities?

Antwoord 14

Het kabinet staat achter de eerder gemaakte afspraken en ambities. De inzet van Nederland
tijdens UNOC3 is in lijn met staand kabinetsbeleid ten aanzien van de oceaan. Op 15 maart
2024 is de Tweede Kamer geïnformeerd in een brief (Kamerstuk 30 196, nr. 825) over de internationale inzet van LVVN rond voedselsystemen. Hierin wordt het belang
van mariene biodiversiteit onderstreept, evenals het belang van de overeenkomst inzake
het behoud en duurzaam gebruik van mariene biologische diversiteit in gebieden buiten
de nationale rechtsmacht (Biological Diversity of Areas Beyond National Jurisdiction,
BBNJ-verdrag).

Vraag 15

Kunt de antwoorden van deze vragen gezien de actualiteit en urgentie aan de Kamer
sturen voorafgaand aan het CD Visserij van 5 juni aanstaande?

Antwoord 15

De beantwoording is tijdig nu het CD Visserij tot nader orde is verplaatst.